Biến phở thành trải nghiệm văn hóa để níu chân du khách

Giữa nhịp sống sôi động của trung tâm TP.HCM, một bảo tàng dành riêng cho phở đang mở ra cách tiếp cận hoàn toàn khác với văn hóa ẩm thực Việt Nam. Không chỉ trưng bày hiện vật hay tái hiện lịch sử, nơi đây đưa du khách bước vào một hành trình trải nghiệm, nơi họ được ăn, được nhìn, được nghe và được hiểu sâu hơn về món ăn đã trở thành biểu tượng của Việt Nam.

Bảo tàng Phở (Phở Museum) tọa lạc trên đường Nguyễn Thái Học, phường Bến Thành, TP.HCM, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 15/1/2026.

Đó cũng là lý do ông Lê Nhật Thanh, Giám đốc Bảo tàng Phở, quyết định đặt mô hình này ngay giữa trung tâm thành phố, nơi được xem là "cửa ngõ" đón hàng triệu du khách quốc tế mỗi năm.

Theo ông Thanh, mục tiêu lớn nhất không chỉ là xây dựng thêm một điểm tham quan, mà là hình thành một điểm đến văn hóa mới của TP.HCM.

"Đây thực chất là một chiến lược kinh doanh dựa trên nền tảng văn hóa. Kinh doanh bằng văn hóa không phải con đường dễ đi, nhưng nếu làm đúng sẽ tạo ra những giá trị rất bền vững", ông chia sẻ.

Bảo tàng phở là nơi nhiều du khách ghé thăm quan.

Việc lựa chọn vị trí trung tâm cũng xuất phát từ hành vi của du khách quốc tế. Hầu hết khi đến Việt Nam đều muốn khám phá văn hóa bản địa, trong đó ẩm thực luôn là một trong những trải nghiệm được ưu tiên hàng đầu.

Trong rất nhiều món ăn Việt Nam, phở từ lâu đã vượt khỏi phạm vi của một món ăn thông thường để trở thành biểu tượng quốc gia. Tuy nhiên, điều mà nhiều du khách biết mới chỉ là hương vị. Còn câu chuyện phía sau tô phở, lịch sử hình thành, hành trình phát triển, những biến đổi qua từng vùng miền và sự gắn bó với đời sống người Việt, lại chưa có nhiều cơ hội được kể một cách đầy đủ. Bảo tàng Phở được xây dựng để lấp khoảng trống ấy.

Bảo tàng Phở tại TP.HCM mang đến hành trình trải nghiệm văn hóa qua món phở.

Điểm khác biệt của mô hình này nằm ở chỗ đây không phải là một bảo tàng chỉ để ngắm nhìn hiện vật. Thay vào đó, toàn bộ hành trình được thiết kế như một trải nghiệm khép kín kéo dài khoảng 60-75 phút, kết hợp giữa tham quan, tương tác và thưởng thức ẩm thực.

Du khách bắt đầu bằng việc thưởng thức một tô phở, sau đó bước vào không gian kể chuyện về lịch sử hình thành của món ăn thông qua phim tư liệu, hàng trăm hiện vật, hình ảnh và những câu chuyện gắn với từng giai đoạn phát triển.

Tiếp đó là khu trải nghiệm, nơi khách tham gia các workshop về gia vị, nước dùng, nguyên liệu, cách chế biến cũng như các trò chơi tương tác giúp hiểu rõ hơn giá trị của một tô phở.

Ở cuối hành trình, thực khách tiếp tục khám phá những phiên bản sáng tạo của phở thay vì chỉ thưởng thức một món ăn truyền thống.

Kết hợp ẩm thực, lịch sử và storytelling, báo tàng phở thu hút du khách trong nước, quốc tế.

Theo ông Lê Nhật Thanh, điều mà bảo tàng muốn bán không chỉ là một tô phở mà là toàn bộ câu chuyện phía sau tô phở ấy.

Bên cạnh đó, tầng một của bảo tàng còn giới thiệu nhiều sản vật chất lượng cao của Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều gắn với một câu chuyện văn hóa, góp phần mở rộng hành trình khám phá của du khách về đất nước và con người Việt Nam.

Sau gần bốn tháng hoạt động kể từ khi chính thức mở cửa ngày 15/1/2026, bảo tàng đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách tham quan, đặc biệt là khách quốc tế.

Theo ông Thanh, điều khiến nhiều người bất ngờ là lần đầu tiên họ được tiếp cận một bảo tàng ẩm thực theo cách vừa trực quan vừa giàu cảm xúc.

"Khách nước ngoài vốn biết đến phở từ lâu. Nhưng khi bước vào bảo tàng, họ mới hiểu rằng phở không chỉ là một món ăn mà đã đồng hành cùng lịch sử Việt Nam qua nhiều giai đoạn, kể cả thời chiến tranh và những năm tháng khó khăn", ông nói.

Mô hình và tư liệu về phở được trưng bày tại bảo tàng.

Thông qua các tư liệu, hình ảnh và hiện vật, du khách hiểu thêm vì sao phở trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người Việt.

Theo ông Thanh, khoảnh khắc đáng nhớ nhất không phải là khi du khách khen món ăn ngon, mà là khi họ bày tỏ sự đồng cảm với câu chuyện của phở và của Việt Nam.

Đó cũng là thành công lớn nhất mà những người xây dựng bảo tàng mong muốn.

Khi văn hóa trở thành sức mạnh kinh tế

Việc đầu tư một bảo tàng ẩm thực ngay tại khu vực "đất vàng" của TP.HCM đồng nghĩa với việc bài toán kinh doanh luôn hiện hữu.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Bảo tàng Phở, nếu chỉ nhìn đây là một dự án kinh doanh đơn thuần thì sẽ rất khó tạo ra sự khác biệt.

Ông cho rằng xu hướng phát triển của thế giới hiện nay là biến văn hóa thành một ngành công nghiệp có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.

Trải nghiệm nấu phở trên mô hình.

Nhiều quốc gia như Hàn Quốc hay Trung Quốc đã chứng minh điều đó khi thành công trong việc đưa văn hóa trở thành sức mạnh mềm, đồng thời tạo ra nguồn thu rất lớn cho nền kinh tế.

Việt Nam cũng đang đứng trước cơ hội tương tự khi Chính phủ ngày càng khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa.

Trong bối cảnh đó, Bảo tàng Phở được định hướng trở thành mô hình kết nối giữa văn hóa, giáo dục và du lịch.

Đến với bảo tàng phở các thực khách được nến chuẩn hương vị và khám phá lịch sử hình thành và phát triển của phở.

Theo ông Thanh, văn hóa nếu chỉ nằm trong sách vở sẽ rất khó lan tỏa. Nhưng khi được chuyển hóa thành trải nghiệm, người xem sẽ ghi nhớ lâu hơn và sẵn sàng chia sẻ với người khác.

Đó cũng là lý do bảo tàng không ngừng tìm kiếm sự hợp tác với các đơn vị lữ hành, trường học và nhiều đối tác khác để đưa câu chuyện của phở đến gần hơn với công chúng.

Dù vậy, ông cũng thừa nhận hành trình này không hề dễ dàng. Khó khăn lớn nhất không nằm ở việc xây dựng không gian hay sưu tầm hiện vật, mà ở việc thay đổi nhận thức của thị trường về giá trị của trải nghiệm văn hóa.

"Nâng tầm ẩm thực cũng đồng nghĩa phải nâng tầm trải nghiệm. Khi khách hàng sẵn sàng chi trả nhiều hơn thì sản phẩm mình tạo ra cũng phải thực sự xứng đáng", ông nói.

Đó là lý do Bảo tàng Phở không ngừng đổi mới nội dung trưng bày, bổ sung các chủ đề trải nghiệm, thay đổi khu tương tác định kỳ để tạo cảm giác mới mẻ cho du khách quay trở lại.

Bảo tàng phở được phân ra rất nhiều không gian khác nhau.

Theo giới chuyên môn, việc đưa phở vào không gian bảo tàng cũng mở ra cách nhìn mới về một món ăn quen thuộc.

Khi được đặt trong bối cảnh lịch sử, nghề nghiệp, tập quán thưởng thức và ký ức cộng đồng, phở không còn chỉ là một món ăn mà trở thành một di sản văn hóa phi vật thể với nhiều lớp giá trị.

Không gian ấy góp phần làm phong phú thêm hệ sinh thái di sản của TP.HCM, tạo điểm gặp gỡ giữa truyền thống và đời sống hiện đại.

Với diện tích khoảng 800 m², hơn 200 hiện vật cùng hàng loạt hoạt động tương tác, Bảo tàng Phở đang thử nghiệm một mô hình mà ở đó văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn được "tiêu dùng" bằng trải nghiệm.

Không gian đậm văn hóa Việt.

Ông Lê Nhật Thanh kỳ vọng đây mới chỉ là bước khởi đầu. Theo ông, câu chuyện của phở có thể truyền cảm hứng để nhiều ngành nghề khác mạnh dạn khai thác giá trị văn hóa thay vì chỉ bán một sản phẩm đơn thuần.

Trong bối cảnh ngành du lịch đang chuyển mạnh sang xu hướng trải nghiệm, "storytelling" - kể câu chuyện phía sau sản phẩm, ngày càng trở thành chìa khóa nâng cao giá trị.

Một chiếc áo, một món gốm hay một tô phở sẽ có sức hút lớn hơn rất nhiều khi phía sau nó là những câu chuyện về con người, lịch sử và bản sắc dân tộc.

Khách tham quan xem tư liệu lịch sử phở Việt.

Có lẽ, đó cũng chính là điều mà Bảo tàng Phở đang hướng tới: không chỉ gìn giữ ký ức về một món ăn, mà kể câu chuyện về Việt Nam thông qua một tô phở.

Nếu thành công, nơi đây sẽ không đơn thuần là một bảo tàng, mà có thể trở thành một "đại sứ văn hóa" mới của TP.HCM, góp phần đưa ẩm thực Việt bước xa hơn trên bản đồ du lịch và công nghiệp văn hóa thế giới.