Cách đây vài năm, tại Canada, một số bác sĩ từng “kê đơn” cho bệnh nhân tham quan miễn phí các bảo tàng địa phương nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần và giảm căng thẳng.

Nghe có vẻ là một “đơn thuốc” khá viển vông, thế nhưng các nhà khoa học thuộc University College London (UCL) mới đây đã tiếp tục củng cố quan điểm này, cho rằng nghệ thuật không chỉ mang lại giá trị tinh thần mà còn có thể tạo ra những tác động tích cực lên sức khỏe thể chất.

Không chỉ vậy, theo kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Innovation in Aging, nghệ thuật còn có thể có những tác động sâu hơn nhiều, thậm chí ảnh hưởng đến các dấu hiệu sinh học liên quan tới quá trình lão hóa.

“Nghiên cứu của chúng tôi cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy việc tham gia vào nghệ thuật và văn hóa có liên quan đến tốc độ lão hóa sinh học chậm hơn”, nhà dịch tễ học Feifei Bu, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Theo bà, kết quả này bổ sung cho ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy nghệ thuật giúp giảm căng thẳng, giảm viêm và cải thiện nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đây là vốn là những lợi ích có được từ hoạt động thể chất.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu sức khỏe của hơn 3.500 người trưởng thành tại Anh. Các nhà khoa học sử dụng 7 “đồng hồ biểu di truyền”, công cụ dùng để ước tính tốc độ lão hóa sinh học dựa trên sự thay đổi biểu hiện gene theo thời gian.

Các hoạt động nghệ thuật và văn hóa được khảo sát khá đa dạng, bao gồm ghé thăm bảo tàng, thư viện, triển lãm nghệ thuật, làm đồ thủ công, vẽ tranh, ca hát hay khiêu vũ.

Kết quả cho thấy những người tham gia ít nhất một hoạt động nghệ thuật hoặc văn hóa mỗi tuần có các dấu hiệu lão hóa chậm hơn đáng kể so với nhóm hiếm khi tiếp xúc với nghệ thuật.

Theo chỉ số thước đo từ DunedinPACE, một trong những công cụ chuyên đo tốc độ lão hóa, những người tham gia hoạt động nghệ thuật ít nhất mỗi tuần một lần có tốc độ lão hóa chậm hơn 4% so với nhóm chỉ tham gia dưới ba lần mỗi năm.

Hiệu quả đặc biệt rõ rệt ở nhóm trung niên, đồng thời những người tham gia nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau cũng có kết quả tích cực hơn.

Ngay cả việc tham gia hoạt động nghệ thuật hàng tháng cũng liên quan tới mức lão hóa chậm hơn khoảng 3%.

Một thước đo khác mang tên PhenoAge đánh giá “tuổi sinh học”, tức độ tuổi phản ánh tình trạng sức khỏe thực tế của cơ thể.

Theo chỉ số này, những người thường xuyên tham gia nghệ thuật và văn hóa trẻ hơn trung bình khoảng một tuổi so với nhóm ít tiếp xúc với nghệ thuật. Đáng chú ý, mức chênh lệch này gần gấp đôi sự khác biệt giữa nhóm có tập thể dục hàng tuần và nhóm không tập luyện.

Nhà dịch tễ học Daisy Fancourt, đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng kết quả trên cho thấy tác động của nghệ thuật không chỉ dừng ở cảm xúc hay tinh thần mà còn hiện diện ở cấp độ sinh học.

“Những phát hiện này cung cấp thêm bằng chứng để việc tham gia nghệ thuật và văn hóa được công nhận như một hành vi thúc đẩy sức khỏe, tương tự tập thể dục”, bà nói.

Theo các nhà nghiên cứu, nghệ thuật có khả năng tác động đồng thời đến nhiều khía cạnh của con người như thể chất, nhận thức, cảm xúc và kết nối xã hội, những yếu tố quan trọng đối với quá trình lão hóa khỏe mạnh.

Một chuyến tham quan bảo tàng, vì thế, không chỉ đơn thuần là hoạt động giải trí mà còn có thể mang lại lợi ích toàn diện cho sức khỏe.