Một dấu tay còn nguyên vẹn, được cho là của thợ gốm Ai Cập cổ đại cách đây khoảng 4.000 năm, vừa được phát hiện trên một hiện vật đang trưng bày tại Bảo tàng Fitzwilliam, Đại học Cambridge.

Dấu vết đặc biệt này nằm dưới đáy một “ngôi nhà linh hồn”, một loại khay đất sét nung có hình dáng như một ngôi nhà thu nhỏ, thường được đặt trong các ngôi mộ Ai Cập cổ để chứa lễ vật hoặc làm nơi trú ngụ cho linh hồn người đã khuất. Hiện vật có niên đại từ năm 2055 đến 1650 trước Công nguyên, thuộc thời kỳ Trung Vương quốc Ai Cập.

Hiện vật đất nung "Ngôi nhà linh hồn" có các hàng cột trên hai tầng, với cầu thang lên tầng thứ hai và mái nhà.

Theo các chuyên gia bảo tàng, dấu tay có thể được để lại khi người thợ gốm nhấc hiện vật lúc đất sét còn ướt để mang đi phơi khô, trước khi đưa vào lò nung. Điều này hé lộ một khoảnh khắc hiếm hoi về quy trình thủ công cách đây hàng thiên niên kỷ.

“Khi nhìn thấy điều này, bạn cảm thấy như được kết nối trực tiếp với người thợ thủ công từ hàng thiên niên kỷ trước. Bạn có thể thấy rõ tất cả các ngón tay và cả phần gốc của bàn tay, nơi tiếp xúc với hiện vật. Khoảnh khắc đó thật sự gây xúc động”, bà Helen Strudwick, nhà Ai Cập học và quản lý cấp cao tại bảo tàng, cho biết.

Phát hiện này được ghi nhận trong quá trình bảo tồn hiện vật nhằm chuẩn bị cho triển lãm “Chế tác tại Ai Cập cổ đại” (Made in Ancient Egypt), dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 3/10 tới. Triển lãm sẽ giới thiệu quy trình chế tác các hiện vật như đồ gốm, trang sức và tượng điêu khắc, đồng thời tôn vinh vai trò của những người thợ thủ công vốn thường bị lịch sử và giới nghiên cứu bỏ quên.

Bà Helen Strudwick đang xem dấu tay được phát hiện phía sau "Ngôi nhà linh hồn"

Kể từ năm 2014, Bảo tàng Fitzwilliam đã tiến hành một dự án dài hạn nhằm nghiên cứu kỹ thuật chế tác của các nghệ nhân Ai Cập cổ đại. Tuy vậy, thông tin về giới thợ gốm vẫn còn khá mơ hồ. Do đồ gốm thường bị xem là kém giá trị, thợ gốm có thể thuộc tầng lớp xã hội thấp hơn so với các nghệ nhân khác cùng thời.

Bà Strudwick nhận định, dấu tay để lại khá nhỏ. “Nếu đây là tay của một người đàn ông, có lẽ anh ta còn rất trẻ, hoặc là một người học việc đang hỗ trợ mang hiện vật đi phơi khô”, bà nói thêm.

Với những tiến bộ trong nghiên cứu khảo cổ và bảo tồn, các nhà khoa học hy vọng sẽ dần làm sáng tỏ thêm về đời sống và công việc của những người thợ gốm vô danh từng góp phần tạo nên di sản văn hóa Ai Cập trường tồn đến ngày nay.