Bộ GD&ĐT vừa có hướng dẫn về việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Theo đó, để tiếp tục khắc phục tình trạng dạy học nặng về thuyết giảng, đọc chép và yêu cầu thuộc lòng theo văn mẫu, Bộ GD&ĐT yêu cầu các Sở GD&ĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên (sau đây gọi là nhà trường) thực hiện những nội dung sau:

Đổi mới cách dạy và cách học môn Ngữ văn: Tăng cường hơn nữa việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh (HS) trong quá trình học tập môn Ngữ văn; dành nhiều thời gian cho các hoạt động thực hành, vận dụng, trình bày, thảo luận để rèn luyện kĩ năng đọc, viết, nói, nghe và cảm thụ thẩm mĩ theo yêu cầu, mức độ với từng lớp học, cấp học.

Ảnh minh họa

Trong quá trình dạy học, giáo viên (GV) cần giao nhiệm vụ học tập rõ rằng, phù hợp với khả năng của HS; nêu cụ thể các yêu cầu về sản phẩm mà HS phải hoàn thành; chú trọng kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ, động viên HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

Xây dựng kế hoạch bài dạy và tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng tăng cường rèn luyện cho HS phương pháp đọc, viết, nói và nghe; thực hành, trải nghiệm tiếp nhận và vận dụng kiến thức tiếng Việt, văn học thông qua các hoạt động học ở trong và ngoài lớp học.

Đối với dạy đọc, xác định rõ mục đích giúp HS biết cách đọc và tự đọc hiểu được văn bản; thông qua đó hình thành phẩm chất, nhân cách HS.

Coi ngữ liệu là phương tiện và việc tìm hiểu ngôn liệu là cách thức để hình thành, phát triển năng lục đọc hiểu văn bản. Bên cạnh việc giúp HS hiểu được nội dung và hình thức của văn bản, cần chú ý trang bị cho HS công cụ, cách thức để đọc hiểu các văn bản cùng thể loại hoặc loại hình với văn bản được học…

Đổi mới cách đánh giá học sinh trong môn Ngữ văn: Việc đánh giá HS trong môn Ngữ văn cần đảm bảo nguyên tắc phát huy được những mặt tích cực của cả tỉnh, trí tưởng tượng, năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học, năng lực tư duy hình tượng và tư duy logic của HS.

Tập trung thiết kế vả sử dụng các câu hỏi, bài tập yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học và kĩ năng đọc, viết, nói, nghe vào bối cảnh và ngữ liệu mới: tạo cơ hội để HS khám phá những tri thức mới, đề xuất ý tưởng và tạo ra sản phẩm mới, gợi mở những liên tưởng, tưởng tượng, huy động được vốn sống vào quá trinh đọc, viết, nói, nghe.

Trong đánh giá kết quả học tập cuối học kì, cuối năm học, cuối cấp học, tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết để đánh giá chính xác năng lực HS, khắc phục tình trạng HS chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các đề mở trong kiểm tra để phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của HS. Xây dựng bộ công cụ đánh giá để hạn chế tinh chủ quan, cảm tính của người chấm. Khi nhận xét, đánh giá các sản phẩm của HS, cần tôn trọng và khuyến khích cách nghĩ, cách cảm riêng của HS trên nguyên tắc không vi phạm những chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật….

Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các sở GD&ĐT, phòng GDĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông và GDTX trên địa bàn triển khai thực hiện đầy đủ, nghiêm các hướng dẫn này từ năm học 2022-2023.