Nhiều người thường nghĩ mụn chỉ là vấn đề của tuổi dậy thì - giai đoạn cơ thể thay đổi nội tiết và tâm sinh lý. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mụn hoàn toàn có thể kéo dài đến khi trưởng thành, thậm chí xuất hiện lần đầu sau tuổi 25. Tình trạng này thường được gọi là mụn tuổi trưởng thành.

Giống như mụn ở tuổi dậy thì, mụn ở người lớn có thể biểu hiện bằng mụn đầu đen, đầu trắng, sẩn viêm, mụn mủ hoặc mụn nang. Nguyên nhân thường liên quan đến biến động nội tiết, căng thẳng, chế độ ăn uống, tăng tiết dầu, tắc nghẽn lỗ chân lông và phản ứng viêm.

Theo bác sĩ Pallavi Gupta, chuyên gia da liễu với hơn 15 năm kinh nghiệm, chi sẻ trên trang Hello Magazine, mụn ở người trưởng thành có thể xuất phát từ nhiều yếu tố:

- Dao động nội tiết tố, đặc biệt quanh chu kỳ kinh nguyệt, thời kỳ mang thai, tiền mãn kinh hoặc ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

- Yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ xuất hiện mụn về sau.

- Căng thẳng, thiếu ngủ, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn hoặc đường có thể làm tăng hormone cortisol và phản ứng viêm, khiến mụn trở nên nghiêm trọng hơn.

Bà giải thích thêm rằng mụn nội tiết hình thành khi sự thay đổi hormone khiến da tiết nhiều dầu hơn. Lượng dầu này kết hợp với vi khuẩn trong lỗ chân lông - nơi nang lông phát triển, từ đó hình thành các ổ viêm và mụn.

Những thói quen hằng ngày khiến mụn tuổi trưởng thành nặng hơn

Theo bác sĩ Pallavi, ngay cả khi ngủ nghỉ và ăn uống tương đối lành mạnh, nhiều người vẫn bị mụn kéo dài do các thói quen chăm sóc da chưa đúng cách.

"Mụn ở người lớn đôi khi bắt nguồn từ những sinh hoạt hằng ngày làm tổn thương hàng rào bảo vệ da hoặc khiến lỗ chân lông bị bít tắc," bà cho biết.

Một số thói quen phổ biến bao gồm:

Không tẩy trang kỹ: Lớp trang điểm và bụi bẩn tích tụ có thể làm bít tắc nang lông và tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển.

Rửa mặt quá nhiều lần: Việc làm sạch quá mức khiến da mất lớp dầu bảo vệ tự nhiên, từ đó kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn.

Dùng sản phẩm tẩy da chết quá mạnh hoặc lau mặt bằng khăn thô ráp: Điều này có thể gây kích ứng và làm tăng phản ứng viêm trên da.

Ngoài ra, bác sĩ cũng nhấn mạnh cần chú ý đến những vật thường xuyên tiếp xúc với da mặt. Việc hay chạm tay lên mặt, màn hình điện thoại bẩn hoặc vỏ gối lâu ngày không giặt đều có thể mang vi khuẩn lên da và khiến mụn bùng phát.

Bà cũng lưu ý rằng mụn không chỉ xuất hiện ở mặt. Một dạng mụn gọi là mụn cơ học có thể hình thành do ma sát hoặc áp lực từ quần áo bó sát hoặc phụ kiện.

Làm thế nào để thay đổi thói quen và hạn chế mụn?

Tin tốt là những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ bùng phát mụn.

Bác sĩ Pallavi khuyến nghị:

- Rửa mặt hai lần mỗi ngày để duy trì sự cân bằng của da mà không làm mất lớp dầu tự nhiên.

- Luôn tẩy trang kỹ vào cuối ngày.

- Làm sạch da nhẹ nhàng bằng tay hoặc khăn mềm thay vì chà xát mạnh.

- Giặt vỏ gối và vệ sinh màn hình điện thoại thường xuyên để hạn chế vi khuẩn.

- Tránh chạm tay lên mặt trong ngày.

Những hoạt chất chăm sóc da được chuyên gia khuyên dùng

Hiệu quả sản phẩm chăm sóc da có thể khác nhau tùy từng người, tuy nhiên các bác sĩ da liễu cho rằng một số hoạt chất có bằng chứng hỗ trợ kiểm soát mụn khá tốt. Bác sĩ Pallavi chia sẻ một số hoạt chất chăm sóc da được cho là có hiệu quả như sau:

Niacinamide giúp làm dịu da, giảm đỏ, điều tiết bã nhờn và củng cố hàng rào bảo vệ da.

Kem dưỡng ẩm nhẹ, không gây bít tắc lỗ chân lông giúp duy trì độ ẩm mà không làm tăng nguy cơ nổi mụn.

Salicylic acid giúp làm sạch sâu bên trong lỗ chân lông, giảm bít tắc và hỗ trợ kiểm soát mụn.

Retinoid hoặc Tretinoin theo chỉ định bác sĩ giúp thúc đẩy tái tạo tế bào và hạn chế hình thành mụn mới.

Bác sĩ da liễu và thẩm mỹ Anna Andrienko cũng bổ sung rằng việc duy trì quy trình chăm sóc da đơn giản, dịu nhẹ là rất quan trọng. Bà khuyên nên tẩy trang trước khi ngủ, lựa chọn sản phẩm không gây bít tắc lỗ chân lông, đồng thời quản lý căng thẳng bằng vận động, thiền hoặc ngủ đủ giấc.

Ngoài ra, nhiều người mắc mụn có xu hướng làm khô da quá mức, trong khi điều này thực tế có thể khiến tình trạng mụn nặng hơn. Việc cân bằng độ ẩm phù hợp và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa cùng bác sĩ da liễu thường mang lại hiệu quả tối ưu.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Khi mụn kéo dài hoặc diễn tiến nặng, nên thăm khám chuyên khoa da liễu để được tư vấn phù hợp.