Trong vài năm trở lại đây, camera an ninh gia đình xuất hiện ở khắp nơi từ phòng khách, hành lang cho đến phòng ngủ, với mục đích ban đầu là để giám sát an toàn. Tuy nhiên vì camera nhan nhản khắp mọi nơi nên cũng khiến cho nhiều người vô tình bị lộ hình ảnh riêng tư, nhạy cảm khi chủ quan không nghĩ đến việc bảo mật. 

Một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều người hoảng hốt khi bị lộ hình ảnh thường là do tắt camera không đúng cách. Một vài người chọn che ống kính bằng khăn, dán băng dính hoặc úp ngược camera, nhưng những cách này không ngắt được việc ghi âm, hay lưu lại hình ảnh mờ. Kết quả là hình ảnh “tưởng đã tắt” vẫn có thể bị ghi lại.

Yếu tố tiếp theo bị lộ hình ảnh thường gặp do mật khẩu yếu hoặc không đổi mặc định. Rất nhiều người giữ nguyên mật khẩu mặc định của camera sau khi lắp đặt. Các mật khẩu như “admin123”, “12345678” dễ dàng bị hacker dò quét chỉ trong vài phút. Khi đó, toàn bộ hình ảnh, video trong nhà có thể bị truy cập từ xa. Nguyên nhân tiếp theo là camera bị chiếm quyền điều khiển qua cloud hoặc phần mềm giả mạo. Một số camera giá rẻ hoặc hàng không rõ nguồn gốc sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài. Khi cài đặt, người dùng phải đăng nhập qua ứng dụng của bên thứ ba, tạo điều kiện cho hacker xâm nhập và truyền dữ liệu ra ngoài.

 Cách tắt camera không cần che khăn

Khi muốn tắt tạm camera để giữ lại chút riêng tư chẳng hạn khi có khách, họp online hoặc sinh hoạt cá nhân, thay vì che ống kính bằng khăn hay băng dính, nhiều mẫu camera hiện nay đã có chế độ riêng tư (Privacy Mode) giúp “che mắt” camera đúng chuẩn công nghệ.

Khi bật chế độ này, ống kính sẽ tự xoay xuống hoặc ngắt hoàn toàn việc ghi hình và ghi âm, đồng thời hiển thị thông báo trạng thái “Tạm dừng giám sát”. Một số dòng còn phát tín hiệu đèn LED hoặc thông báo trong ứng dụng để bạn biết camera đang ở chế độ riêng tư.

Cách bật chế độ riêng tư: trên điện thoại bạn mở ứng dụng quản lý camera, chọn camera cần tạm dừng, bật Privacy Mode / Chế độ riêng tư.

Ngoài ra bạn còn có thể tắt trực tiếp trên thiết bị. Một số camera có nút vật lý hoặc cảm biến cử chỉ cho phép kích hoạt nhanh chỉ bằng một chạm.

So với cách che thủ công như dùng khăn hay dán băng dính, việc sử dụng chế độ riêng tư có nhiều ưu điểm rõ rệt. Người dùng không phải lo làm bẩn hay xước ống kính mỗi lần thao tác. Khi kích hoạt, camera tự động tắt cả ghi hình lẫn ghi âm, đảm bảo sự riêng tư tuyệt đối thay vì chỉ che phần hình. Tính năng hẹn giờ bật lại giúp tránh quên mở camera sau khi sử dụng, đồng thời giữ không gian gọn gàng và chuyên nghiệp hơn nhiều so với việc trùm khăn hay dán băng dính lên ống kính.

Làm như thế nào để tăng cường bảo mật cho camera?

Để hạn chế nguy cơ bị theo dõi hoặc phát tán hình ảnh, người dùng nên thường xuyên kiểm tra và tăng cường bảo mật cho hệ thống camera. Trước hết, cần đổi ngay mật khẩu mặc định thành mật khẩu mạnh, bao gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, đồng thời bật xác thực hai lớp nếu thiết bị hỗ trợ. Việc kiểm tra danh sách thiết bị đang đăng nhập vào tài khoản quản lý cũng rất quan trọng, nhằm phát hiện và xóa bỏ các truy cập lạ.

Tiếp theo, nên thường xuyên cập nhật firmware và ứng dụng đi kèm, vì các bản cập nhật này thường chứa vá lỗi bảo mật do nhà sản xuất phát hành. Những camera hoặc phần mềm không được cập nhật trong thời gian dài có thể trở thành mục tiêu dễ bị tấn công.

 Người dùng cũng nên ưu tiên chọn camera chính hãng, có máy chủ đặt tại Việt Nam hoặc khu vực uy tín, thay vì chọn sản phẩm giá rẻ, không rõ nguồn gốc. Nhiều thiết bị rẻ tiền lưu trữ dữ liệu ở máy chủ bên ngoài, khiến hình ảnh có nguy cơ bị truy cập bởi bên thứ ba.

Một bước quan trọng khác là tách mạng Wi-Fi của camera khỏi mạng chính. Việc thiết lập mạng riêng cho các thiết bị IoT như camera, TV hay robot hút bụi giúp giảm khả năng hacker xâm nhập vào điện thoại hoặc máy tính cá nhân nếu một thiết bị trong hệ thống bị tấn công.

Ngoài ra, người dùng có thể định kỳ kiểm tra nhật ký hoạt động của camera. Nhiều mẫu camera có app riêng, cho phép xem lịch sử truy cập, thời điểm bật hoặc tắt, và các thay đổi cấu hình. Nếu phát hiện log truy cập bất thường, nên đổi mật khẩu và kiểm tra toàn bộ hệ thống ngay lập tức.