Sau 6 năm theo học ngành Bác sĩ Y khoa tại VinUniversity, Hoàng Trần Tùng Nhân vừa trải qua cột mốc quan trọng nhất của một sinh viên y: tốt nghiệp và chính thức bước vào con đường hành nghề.

Là một trong những sinh viên đầu tiên của khóa đầu tiên (cohort 1), Tùng Nhân không chỉ gây ấn tượng với điểm trung bình tích lũy (GPA) 3.73 cùng chuỗi nhiều năm liên tiếp nằm trong Dean's List, mà còn là người đồng sáng lập Tổ chức Y khoa Học thuật Sinh viên (SAMO), góp phần tổ chức Cuộc thi Học thuật Y khoa Toàn quốc (NMAC), xây dựng cẩm nang giáo dục về giấc ngủ được áp dụng tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội và VinUni Clinic.

Tùng Nhân được lựa chọn là đại diện phát biểu trong lễ tốt nghiệp của VinUni vừa qua

Điều thú vị là trong suốt cuộc trò chuyện, chàng sinh viên này gần như không nói nhiều về những thành tích của bản thân. Thay vào đó, điều cậu nhắc đi nhắc lại là mong muốn để lại điều gì đó cho những thế hệ đi sau. Với Tùng Nhân, học Y không chỉ là trở thành một bác sĩ giỏi, mà còn là hành trình góp phần thay đổi cách đào tạo, cách học và cách cộng đồng y khoa cùng nhau phát triển.

"Chúng mình là những người còn lại để chứng kiến VinUni lớn lên từng ngày"

Nhắc về lễ tốt nghiệp, Tùng Nhân nói đây là một cột mốc mang rất nhiều cảm xúc đặc biệt.

"Mình là một trong những bạn của cohort 1 - khóa đầu tiên của VinUni. Những bạn học cùng thời với tụi mình ở các chương trình khác đã tốt nghiệp từ 2 năm trước rồi vì học chương trình 4 năm. Còn Y khoa kéo dài 6 năm nên tụi mình được coi là những người cuối cùng của cohort 1 vẫn còn ở trường", nam sinh kể. 

Điều đặc biệt nhất, theo Nhân, chính là có thêm 2 năm để chứng kiến trường phát triển. Nếu nhìn lại thì tốc độ phát triển của trường là điều đến bây giờ các sinh viên vẫn rất ấn tượng. Ngay trong lớp Y khoa của Nhân, số lượng sinh viên tăng lên rất nhiều, chương trình đào tạo cũng thay đổi và hoàn thiện liên tục. Nam sinh nghĩ mình rất may mắn vì được ở lại để nhìn thấy tất cả những điều đó. 

Với Tùng Nhân, lễ tốt nghiệp không đơn thuần là ngày nhận tấm bằng bác sĩ: "Sau 6 năm học, đây là dấu mốc tụi mình bắt đầu thực sự bước vào nghề, bắt đầu chịu trách nhiệm với những quyết định liên quan đến người bệnh. Đó là một cảm giác rất khác". 

Năm nay, Tùng Nhân được lựa chọn là đại diện phát biểu trong lễ tốt nghiệp. Với cậu, đó không chỉ là một vinh dự mà còn là cơ hội để kể lại hành trình 6 năm đã đi qua.

"Mình là người có rất nhiều điều muốn nói. Có quá nhiều kỷ niệm, quá nhiều trải nghiệm và bài học trong 6 năm học Y. Mình muốn chia sẻ hành trình ấy với mọi người. Không nhất thiết ai cũng phải đi đúng con đường như mình, nhưng mình hy vọng câu chuyện của mình có thể truyền cảm hứng hoặc giúp ai đó rút ra được điều gì đó cho chính bản thân", Nhân chia sẻ.  

Ít ai biết rằng trước khi đến với VinUni, Tùng Nhân từng chuẩn bị hồ sơ để xin học bổng sang Hungary

Ít ai biết rằng trước khi đến với VinUni, Tùng Nhân từng chuẩn bị hồ sơ để xin học bổng sang Hungary. Việc biết đến VinUni hoàn toàn là một cái duyên.

"Thực ra lúc trường về tuyển sinh thì mình lại đang đi học đội tuyển quốc gia ở Bình Phước nên không trực tiếp tham gia buổi giới thiệu. Mình chỉ được cô hiệu phó gọi điện báo là có một trường như thế này tới. Sau đó mình tự tìm hiểu thêm và rồi quyết định thử", Nhân cho hay.

Điều thú vị là trong bài luận tuyển sinh năm ấy, khi được hỏi vì sao chọn VinUni, Tùng Nhân chỉ viết đúng một dòng: "'Sự tương đồng về khát khao'. Đó là toàn bộ câu trả lời của mình."

Theo Nhân, "khát khao" ở đây là mong muốn được thử những điều mới. Y khoa vốn là ngành có nền tảng rất lâu đời. Việc lựa chọn học ở một ngôi trường hoàn toàn mới với chương trình đào tạo chuyển giao từ Đại học Pennsylvania (Mỹ) là một quyết định thực sự rất mạo hiểm.

Nam sinh thừa nhận lúc đó không ai biết chương trình sẽ như thế nào, có phù hợp với Việt Nam hay không. Nhưng Tùng Nhân lại chọn nghĩ đơn giản là muốn thử cái mới, muốn trải nghiệm và muốn xem liệu những thế hệ sau có được hưởng lợi từ những điều mình làm hôm nay hay không.

Các tân bác sĩ khóa 1 tốt nghiệp của VinUni

Từng gọi vui mình là “chuột bạch”, nhưng chưa bao giờ hối hận

Suốt 6 năm học Y tại VinUni, Tùng Nhân chưa từng hối hận với quyết định năm ấy.

"Có lúc tụi mình vẫn đùa với nhau rằng mình là những 'chuột bạch'. Nhưng tụi mình chấp nhận vai trò đó. Bởi tụi mình hiểu việc mang một chương trình đào tạo của Mỹ áp dụng vào hệ thống y tế Việt Nam là cực kỳ khó. Tụi mình là những người đi trước, trải nghiệm, vấp váp rồi góp ý để chương trình được hoàn thiện hơn", Nhân chia sẻ. 

Theo Nhân, chính điều đó khiến hành trình của khóa đầu tiên trở nên ý nghĩa. Cậu rất vui vì mình được là người đi trước, dù biết nó khó nhưng luôn sẵn sàng đối mặt với những khó khăn ấy. Quan trọng hơn là Nhân hiểu rõ những điều mình trải qua sẽ giúp ích cho những thế hệ sau và cuối cùng vẫn là giúp bệnh nhân.

Bên cạnh đó, chương trình học hoàn toàn bằng tiếng Anh cũng tạo ra không ít thử thách.

"Ba năm đầu tụi mình học hoàn toàn bằng tiếng Anh nên tiếng Anh rất tốt. Nhưng khi vào bệnh viện thì bệnh nhân là người Việt, thầy cô là người Việt. Thế là tụi mình phải học ngược toàn bộ kiến thức chuyên môn sang tiếng Việt.

Nhiều lúc đi lâm sàng rất buồn cười. Đọc bệnh án thì nhớ tiếng Anh nhưng gặp bệnh nhân lại không biết từ tiếng Việt là gì, phải quay sang hỏi thầy", Nhân hào hứng kể lại. 

Không chỉ khác biệt về ngôn ngữ, chương trình quốc tế còn khiến sinh viên phải học cả những bệnh lý rất hiếm gặp ở Việt Nam. Có những mặt bệnh ở Mỹ rất phổ biến nhưng Việt Nam lại hầu như không có. Vì chương trình được xây dựng theo hệ thống bên đó nên sinh viên vẫn phải học, sau đó lại phải tự điều chỉnh để phù hợp với phổ bệnh của Việt Nam.

Tùng Nhân (thứ 2 từ trái qua) cùng các bạn trong lễ tốt nghiệp

Từ năm thứ 4, Tùng Nhân và các bạn không còn thi đề của giảng viên mà chuyển sang bộ đề NBME - bộ tài liệu chuẩn hóa và quan trọng nhất dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ quốc tế đang ôn luyện cho các kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề y tại Mỹ (USMLE) hoặc kỳ thi đánh giá năng lực y khoa quốc tế (IFOM). 

"Muốn làm tốt thì không thể học thuộc. Điều quan trọng nhất vẫn là phải hiểu bản chất vấn đề. Khi đã hiểu thì mình có thể áp dụng vào bất cứ câu hỏi nào", tân Bác sĩ Y khoa của VinUni chia sẻ. 

Theo Tùng Nhân, học Y chỉ thực sự bắt đầu khi bước vào bệnh viện. Không có thực hành thì gần như không thể hiểu được Y khoa. Các sinh viên phải học từ chính các bệnh nhân bởi họ mới là cuốn sách giáo khoa lớn nhất.

"Nếu là bác sĩ giỏi, mỗi ngày mình có thể giúp 100 bệnh nhân. Nhưng nếu là nhà giáo dục giỏi..."

Những năm học tại VinUni cũng là lúc Tùng Nhân cùng bạn bè thành lập Tổ chức Y khoa Học thuật Sinh viên (SAMO). Theo cậu, mục tiêu của tổ chức này rất đơn giản: "Chúng mình là những người đi đầu nên hiểu khó khăn của người đi đầu. Chính vì thế tụi mình không muốn thế hệ sau lại phải mất từng ấy thời gian để tự mày mò như mình". 

Từ đó, SAMO ra đời để chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm học tập và giúp sinh viên tối ưu thời gian. Trong Y khoa, kiến thức thì mênh mông nhưng thời gian lại rất ít. Làm sao để học đúng trọng tâm và tiết kiệm thời gian là điều cực kỳ quan trọng.

Một trong những dấu mốc lớn nhất trong thời sinh viên của Tùng Nhân có lẽ là Cuộc thi Học thuật Y khoa Toàn quốc (NMAC).

"Tụi mình muốn các bạn trường khác thấy rằng chúng mình đang học như thế nào và đang định nghĩa chữ 'giỏi' như thế nào. Có nhiều bạn đến thi rồi bảo: 'Sao đề khó thế, sao đề hay thế?'. Tụi mình nói: 'Đúng rồi. Chúng tôi học những thứ như thế này và muốn các bạn cũng được tiếp cận những điều đó'", nam sinh kể. 

Thông qua cuộc thi, Tùng Nhân cũng nhận ra sự khác biệt giữa các mô hình đào tạo và phương pháp học ở các trường y. Theo nam sinh, mục tiêu của nhóm không phải để so sánh trường nào tốt hơn, mà muốn chia sẻ cách tiếp cận y khoa, hình thức đào tạo và các kỳ thi chuẩn hóa quốc tế như NBME để nhiều sinh viên có cơ hội tiếp cận hơn.

Theo Tùng Nhân, câu chuyện này cũng là điều ngành Y Việt Nam sẽ phải đối diện khi triển khai kỳ thi chứng chỉ hành nghề chung với các bộ đề và tiêu chí đánh giá thống nhất cho toàn hệ thống đào tạo.

Tùng Nhân cùng team tại Cuộc thi Học thuật Y khoa Toàn quốc (NMAC)

Song song với các hoạt động học thuật, Tùng Nhân còn dành nhiều thời gian cho lĩnh vực sức khỏe tâm thần xuất phát từ quan điểm nhiều người thường nói tới những điều rất lớn lao nhưng lại dễ quên những thứ rất nhỏ.

Trong quá trình đi lâm sàng tại khoa Tâm thần, cậu nhận ra rất nhiều bệnh nhân gặp vấn đề về giấc ngủ nhưng lại không hiểu vì sao mình mất ngủ: "Mọi người thường chỉ đổ lỗi cho stress. Trong khi chỉ cần một tờ brochure đơn giản cũng có thể giúp họ hiểu thế nào là vệ sinh giấc ngủ, làm sao để ngủ tốt hơn". 

Bộ tài liệu cẩm nang giáo dục toàn diện về giấc ngủ mà Nhân được bác sĩ tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội hướng dẫn xây dựng sau đó được sử dụng thực tế tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội và VinUni Clinic.

"Mình cảm thấy rất vinh dự khi sản phẩm của mình thực sự được dùng để hỗ trợ bệnh nhân", Nhân nói. 

Dù sở hữu loạt thành tích khủng, Tùng Nhân vẫn phải thừa nhận một thực tế rằng cuộc sống của sinh viên Y chưa bao giờ dễ dàng bởi 3 năm lâm sàng là chuỗi ngày từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều ở bệnh viện, rồi trực, rồi học, rồi thi. Gần như đó là một vòng xoay liên tục mà Nhân cùng các bạn phải trải qua.

Khó khăn lớn nhất, theo cậu, không chỉ là khối lượng kiến thức mà còn là áp lực cảm xúc. Chẳng hạn như lần đầu tiên chứng kiến bệnh nhân qua đời hay trực ở khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực, rất nhiều bạn, trong đó có Nhân bị sốc. Nhưng rồi tất cả đều phải học cách quen với điều đó. Không phải vì vô cảm mà vì họ hiểu, bác sĩ là người đang nắm giữ mạng sống của bệnh nhân. Lúc đó điều quan trọng nhất chỉ còn lại một suy nghĩ: "Tôi phải làm hết sức. Không có chỗ để tôi xúc động ở đây". 

Ngoài Y khoa, Tùng Nhân còn dành tình yêu đặc biệt cho nhiếp ảnh. Nhiếp ảnh dạy cậu cách sống trọn trong từng khoảnh khắc. Muốn chụp được một bức ảnh đẹp thì phải thực sự ở trong khoảnh khắc ấy, cảm nhận bằng tất cả tâm hồn. 

Điều đó với Nhân cũng giống như khi gặp bệnh nhân: "Mỗi lần đứng trước bệnh nhân, dù mình chỉ là sinh viên thì mình vẫn có toàn bộ trách nhiệm với họ trong khoảnh khắc ấy. Mình sẽ làm bằng tất cả sự tập trung của mình". 

Có lẽ cũng vì yêu hình ảnh nên Tùng Nhân lựa chọn theo đuổi chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh bởi Nhân nghĩ cách mình quan sát cuộc sống cũng ảnh hưởng tới lựa chọn chuyên ngành.

"Làm việc với hình ảnh cần khả năng hình dung không gian và cách nhìn nhận vấn đề. Mình thấy nó rất phù hợp với mình", nam sinh nói. 

Tùng Nhân (ở giữa) tại Cuộc thi Học thuật Y khoa Toàn quốc (NMAC)

Khi được hỏi hình mẫu muốn trở thành trong tương lai, Tùng Nhân không nhắc đến một tên tuổi cụ thể. Cậu chỉ là một người luôn sẵn sàng thích nghi. Nếu sau này xuất hiện một công nghệ mới, một sự thay đổi lớn hay thậm chí một thứ có thể thay thế bác sĩ thì Nhân vẫn muốn mình là người đủ linh hoạt để thích nghi với điều đó.

Ở cuối cuộc trò chuyện, trước câu hỏi nếu chỉ được chọn một trong 3 vai trò: bác sĩ giỏi, nhà lãnh đạo giỏi hay nhà giáo dục giỏi, Tùng Nhân xin phép bổ sung thêm một lựa chọn là một chiến lược gia.

Sau vài giây suy nghĩ, cậu vẫn đưa ra câu trả lời của mình.

"Hồi trước mình từng nghĩ thế này. Nếu mình là một bác sĩ giỏi thì mỗi ngày mình có thể giúp được khoảng 100 bệnh nhân. Nhưng nếu mình là một nhà giáo dục giỏi thì mình có thể đào tạo ra 1.000 bác sĩ giỏi. 1.000 bác sĩ ấy, mỗi người lại tiếp tục giúp thêm hàng trăm bệnh nhân khác.

Đó vẫn luôn là điều mình hướng tới từ những dự án mình đã làm. Mình luôn nghĩ làm sao để tối ưu 'legacy' - những giá trị mình để lại cho thế hệ sau. Vì thế, con đường giáo dục vẫn luôn là con đường mình rất muốn theo đuổi", Tùng Nhân bộc bạch. 

Ảnh: NVCC