Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo. Ảnh minh họa: AI

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 367/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15, bảo đảm các quy định mới được thực thi thống nhất, kịp thời và hiệu quả trong thực tiễn.

Kế hoạch đặt mục tiêu xác định rõ nội dung công việc, tiến độ hoàn thành và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức liên quan. Đồng thời, văn bản cũng làm rõ cơ chế phối hợp giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và chính quyền địa phương trong tổ chức thi hành luật trên phạm vi toàn quốc. Một trọng tâm khác là nâng cao nhận thức pháp luật về trí tuệ nhân tạo (AI) trong đội ngũ cán bộ quản lý và cộng đồng xã hội.

Theo Kế hoạch, từ năm 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với các cơ quan báo chí chủ lực như Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam cùng Bộ Tư pháp và các địa phương tổ chức truyền thông, phổ biến và tập huấn về nội dung Luật cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành.

Song song đó, các bộ, ngành và địa phương phải thường xuyên rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15 sẽ được đánh giá để xác định hiệu lực tiếp tục áp dụng toàn phần hoặc một phần. Kết quả rà soát, kèm kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, sẽ được tổng hợp gửi Bộ Khoa học và Công nghệ để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò đầu mối tổng hợp, đồng thời chủ trì rà soát các văn bản thuộc phạm vi quản lý nhà nước của mình, bảo đảm tính tương thích và thống nhất của hệ thống pháp luật về AI.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 là xây dựng và trình Chính phủ ban hành các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo, trong đó có nghị định về Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành Danh mục bộ dữ liệu phục vụ phát triển AI trong các lĩnh vực thiết yếu và Danh mục hệ thống AI có rủi ro cao.

Đáng chú ý, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ ban hành Thông tư quy định Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia trong tháng 2/2026. Khung này sẽ được rà soát, cập nhật định kỳ hoặc khi xuất hiện biến động lớn về công nghệ và pháp lý, nhằm bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng theo hướng an toàn, tin cậy và có trách nhiệm.

Kế hoạch cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì cập nhật Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo, với chu kỳ rà soát tối thiểu ba năm một lần hoặc khi thị trường, công nghệ có biến động lớn. Các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm lồng ghép mục tiêu của chiến lược vào kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Trong lĩnh vực đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình quốc gia phát triển nhân lực AI trong năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn mới.

Các bộ quản lý ngành cũng phải quy định cụ thể yêu cầu về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai ứng dụng AI trong từng lĩnh vực, phù hợp với tinh thần của Luật. Đồng thời, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn chuyên ngành sẽ được xây dựng để thúc đẩy AI phát triển an toàn, minh bạch.

Một điểm nhấn quan trọng của Kế hoạch là xây dựng Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống AI. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đầu tư, quản lý và vận hành các nền tảng này từ năm 2026, đồng thời phát triển hạ tầng AI cung cấp như dịch vụ công, phục vụ nghiên cứu, quản lý và hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.

Hạ tầng dự kiến bao gồm năng lực tính toán và dữ liệu dùng chung; nền tảng huấn luyện, kiểm thử và môi trường thử nghiệm; các mô hình nền tảng, mô hình đa dụng và mô hình ngôn ngữ lớn bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số.

Đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI đặt tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn, quy chuẩn dữ liệu và mô hình thuật toán; Bộ Công an đảm nhiệm hạ tầng, an ninh, an toàn và tích hợp dữ liệu nguồn. Dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương phải được kết nối thống nhất, tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật chung, bảo đảm chất lượng và an toàn thông tin.

Giai đoạn 2026–2027, Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia sẽ được thành lập nhằm huy động và phân bổ nguồn lực cho các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ AI.

Cùng với đó, các cụm liên kết AI theo mô hình kết hợp không gian vật lý tập trung và mạng lưới số sẽ được phát triển tại khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và trung tâm đổi mới sáng tạo, tạo hệ sinh thái thu hút doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra việc thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn. Các bộ quản lý ngành có trách nhiệm hướng dẫn áp dụng pháp luật, tiếp nhận và xử lý kiến nghị trong quá trình thực hiện, đồng thời bảo đảm các điều kiện thi hành theo quy định của pháp luật hiện hành.

Với lộ trình rõ ràng và phân công cụ thể, Kế hoạch triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý và hạ tầng vững chắc, thúc đẩy Việt Nam phát triển AI theo hướng an toàn, nhân văn và bền vững trong kỷ nguyên số.