Thường được gọi với cái tên đầy ẩn dụ là “Vạn Lý Trường Thành” phiên bản chung cư, tòa chung cư dài nhất thế giới tọa lạc tại giao lộ đại lộ Sobornosti và phố Molodezhy, thành phố Lutsk, Ukraine. Công trình khổng lồ này được khởi công xây dựng từ năm 1969 và phải mất tới 11 năm mới hoàn thành - thời gian dàia hiếm thấy đối với một dự án nhà ở dân sinh.

Tòa nhà là ý tưởng của hai kiến trúc sư R. G. Metelnitsky và V. K. Malovitsa. Khi hoàn thành, công trình nhanh chóng trở thành khu nhà ở dài nhất Liên Xô cũ và hơn 40 năm trôi qua, kỷ lục này vẫn chưa bị bất kỳ tòa nhà dân cư nào khác trên thế giới vượt qua.

Cảnh tượng choáng ngợp của những toà nhà chung cư

Đứng từ mặt đất, rất khó để cảm nhận trọn vẹn quy mô khổng lồ của tòa nhà. Tuy nhiên, khi nhìn từ trên cao, thiết kế tổ ong ấn tượng của toàn bộ công trình mới thực sự lộ diện. Trục chính của tòa nhà có chiều dài khoảng 1,75 km, nhưng nếu tính cả các nhánh mở rộng liền kề, tổng chiều dài của toàn bộ khu chung cư lên tới khoảng 2,75 km. Theo ước tính, một người đi bộ với tốc độ bình thường sẽ mất khoảng một giờ để đi hết từ đầu này sang đầu kia của tòa nhà.

Khu chung cư này có hàng trăm lối vào, hơn 3.000 căn hộ, hàng chục nghìn cửa sổ và là nơi sinh sống của khoảng 10.000 cư dân, quy mô không khác gì một thị trấn nhỏ. Chính vì diện tích quá lớn, nhiều cư dân đầu tiên từng nhớ lại rằng họ phải mất nhiều tuần mới có thể quen đường và tìm đúng căn hộ của mình, buộc ban quản lý phải xây dựng một hệ thống địa chỉ riêng cho từng khu vực trong tòa nhà.

Không chỉ gây tò mò với công chúng, tòa chung cư dài nhất thế giới còn được giới kiến trúc đánh giá là một hiện tượng hiếm có của kiến trúc hiện đại. Tuy nhiên, công trình này có thể sẽ không còn giữ nguyên hình dạng như hiện tại trong tương lai gần. Dù nằm ở phía tây Ukraine, cách xa các tiền tuyến trong cuộc xung đột với Nga, nguy cơ bị không kích vẫn luôn hiện hữu trên khắp đất nước.

Theo truyền thông địa phương, tòa nhà hiện đang xuống cấp nghiêm trọng và cần được sửa chữa gấp, song việc huy động kinh phí trở nên vô cùng khó khăn trong bối cảnh chiến tranh. Trước tình hình đó, một công ty du lịch địa phương đã đề xuất kế hoạch gây quỹ bằng cách tổ chức các tour tham quan và sự kiện trên mái của “khối bê tông khổng lồ” độc nhất vô nhị này, với hy vọng vừa bảo tồn công trình, vừa giúp nó tiếp tục tồn tại như một biểu tượng kiến trúc đặc biệt của Ukraine.

Phạm Trang