Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) vừa tổ chức Đại hội nhiệm kỳ V (2026 - 2030) trong thực trạng ngành thương mại điện tử (TMĐT) đang đối mặt với những yêu cầu cấp thiết về chất lượng tăng trưởng. Sự kiện có sự tham gia của TS. Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cùng đại diện các cơ quan quản lý từ Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ. Tại đây, ông Trần Trọng Tuyến được bầu giữ chức Chủ tịch Hiệp hội nhiệm kỳ mới, gánh vác trọng trách đưa tổ chức trở thành cầu nối thực chất cho cộng đồng doanh nghiệp số.

Kết thúc kỷ nguyên tăng trưởng bằng mọi giá

Ông Trần Trọng Tuyến - Chủ tịch thường trực VECOM

Phát biểu tại phiên khai mạc, ông Trần Trọng Tuyến, nguyên Phó Chủ tịch thường trực VECOM nhấn mạnh ngành TMĐT Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề. Theo ông Trần Trọng Tuyến, sau thời kỳ dài ưu tiên mở rộng quy mô, thị trường buộc phải chuyển hướng sang xu thế thương mại điện tử xanh, phát triển bền vững và minh bạch. Sự tác động sâu rộng từ trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là dự báo mà đã trở thành yếu tố trực tiếp thay đổi cấu trúc ngành.

Nhằm hiện thực hóa chiến lược này, Đại hội đã tín nhiệm bầu ông Huỳnh Lâm Hồ, CEO Haravan, vào vị trí Phó Chủ tịch VECOM nhiệm kỳ V, trực tiếp phụ trách mảng Nền tảng TMĐT & AI. Ông Huỳnh Lâm Hồ cùng Ban lãnh đạo được kỳ vọng sẽ tạo ra những bước đột phá mạnh mẽ cho hệ sinh thái kinh tế số, đặc biệt tại khu vực phía Nam dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Nguyễn Tấn Phong.

Nền tảng từ những con số thực chứng

Nhìn lại giai đoạn 2021 - 2025, VECOM đã xác lập những dấu ấn quan trọng trong việc định hình hành lang pháp lý cho ngành. Hiệp hội đóng góp ý kiến chuyên sâu cho các văn bản quy phạm pháp luật cốt lõi như Dự thảo Luật Thương mại điện tử, Dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi) và Kế hoạch phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Đặc biệt, VECOM tham gia phản biện các dự thảo Nghị định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua TMĐT, tạo điều kiện cho dòng chảy hàng hóa xuyên biên giới.

Các hoạt động thực tiễn cũng đạt được những thông số ấn tượng. Chỉ số Thương mại điện tử (EBI) đã được duy trì đến năm thứ 14 tính đến năm 2025, trở thành thước đo tin cậy cho việc xếp hạng và tư vấn phát triển tại các địa phương. Các sự kiện thường niên như Diễn đàn Toàn cảnh Thương mại điện tử Việt Nam (VOBF) và Diễn đàn Tiếp thị trực tuyến (VOMF) thu hút hàng nghìn đại biểu trực tiếp và hàng triệu lượt tiếp cận trên không gian mạng.

Đại hội VECOM nhiệm kỳ V xác lập mục tiêu đưa ngành TMĐT Việt Nam thoát ly bẫy tăng trưởng nóng

Trong công tác đào tạo, VECOM xây dựng mạng lưới gồm 54 trường đại học thành viên, hình thành các chi hội chuyên biệt như Chi hội Tiếp thị và Công nghệ số, Chi hội Sáng tạo nội dung. Tính đến cuối năm 2025, Hiệp hội ghi nhận trên 500 hội viên đăng ký và 124 hội viên chính thức thực hiện đóng phí theo điều lệ. 

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, đại diện Vụ Tổ chức Phi chính phủ (Bộ Nội vụ), lưu ý Ban lãnh đạo mới tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định số 126/2024/NĐ-CP và đặc biệt lưu ý việc giữ cân bằng giữa hoạt động chuyên môn và công tác quản lý hội.

Hiệp hội đã xuất bản nhiều báo cáo chuyên đề bao gồm báo cáo đánh giá tác động của dịch bệnh Covid-19 đối với thương mại điện tử, báo cáo về chất thải nhựa từ thương mại điện tử năm 2023, báo cáo thương mại điện tử gắn liền với bảo vệ môi trường để hướng tới thương mại điện tử xanh. Ngoài ra, Hiệp hội phối hợp với Bộ Công Thương công bố báo cáo phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới Việt Nam năm 2025, cùng các báo cáo chuyên sâu về tên miền quốc gia, dịch vụ lưu trữ dữ liệu và thực trạng đào tạo thương mại điện tử tại các trường đại học. Và trong nhiệm kỳ V, Hiệp hội đã ưu tiên các sáng kiến về logistics xanh và bao bì thân thiện môi trường để hướng tới mô hình kinh doanh bền vững.

5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Định hướng cho nhiệm kỳ mới, TS. Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, đề xuất 5 nhóm nhiệm vụ chiến lược mà VECOM nên thực hiện để khẳng định vị thế.

TS. Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Thứ nhất, Hiệp hội cần phát huy vai trò cầu nối, truyền tải hơi thở thực tiễn từ doanh nghiệp vào quá trình xây dựng pháp luật, tạo không gian tối ưu cho đổi mới sáng tạo. Thứ hai là đẩy mạnh đưa hàng Việt, đặc biệt là nông sản địa phương lên môi trường số một cách bài bản, gắn liền với minh bạch truy xuất nguồn gốc. Thứ ba, TS. Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu số để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ tư, VECOM phải chủ động tham gia đấu tranh chống hàng gian, hàng giả trên không gian mạng để củng cố niềm tin người tiêu dùng. Nhiệm vụ cuối cùng là thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, hỗ trợ vùng sâu vùng xa và chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trọng trách của Đại hội nhiệm kỳ V là nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế cũ và thảo luận phương hướng mới nhằm duy trì đà tăng trưởng theo hướng xanh và an toàn. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm của các nguyên Chủ tịch như ông Lương Văn Tự, ông Nguyễn Thanh Hưng và tư duy công nghệ của ban lãnh đạo mới là cơ sở để kỳ vọng vào một giai đoạn phát triển thực chất của TMĐT Việt Nam.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 không dừng lại ở những con số doanh thu, mà là sự xác lập vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế số toàn cầu thông qua sự minh bạch và bền vững. Sự chuyển dịch này là tất yếu khi TMĐT không còn là một kênh bán hàng phụ trợ, mà trở thành xương sống của nền kinh tế số hiện đại.