Tòa án Nhân dân huyện Hành Sơn, tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) vừa xét xử một vụ lừa đảo liên quan đến việc lợi dụng chính sách "chỉ hoàn tiền, không cần trả hàng" của các nền tảng thương mại điện tử. Vụ việc thu hút sự chú ý khi hành vi của một cá nhân đã ảnh hưởng đến hoạt động mua sắm trực tuyến của cả địa phương.

Theo hồ sơ vụ án, một người đàn ông họ Tan nhiều lần đặt mua các loại trái cây có giá trị cao như sầu riêng và cherry trên các sàn thương mại điện tử. Sau khi nhận hàng, người này sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) để chỉnh sửa hình ảnh, tạo ra các bức ảnh cho thấy trái cây bị mốc hoặc hư hỏng nghiêm trọng.

Đối tượng sau đó gửi những hình ảnh này đến nền tảng và khiếu nại rằng sản phẩm không đạt chất lượng, yêu cầu được hoàn tiền theo chính sách hỗ trợ người tiêu dùng. Trong nhiều trường hợp, người này chỉ yêu cầu hoàn lại một phần giá trị đơn hàng, khiến yêu cầu trở nên khó bị nghi ngờ hơn.

Các hình ảnh trái cây hư hỏng được tạo bằng AI để trục lợi từ chính sách hoàn tiền

Theo cơ quan chức năng, thủ đoạn này được thực hiện nhiều lần trong thời gian ngắn, gây thiệt hại cho nhiều nhà bán hàng. Đầu năm nay, một nền tảng thương mại điện tử đã trình báo vụ việc đến Công an huyện Hành Sơn sau khi phát hiện một tài khoản liên tục phát sinh các yêu cầu hoàn tiền với dấu hiệu bất thường. Quá trình phân tích dữ liệu giao dịch cho thấy nhiều đơn hàng có cùng phương thức khiếu nại và sử dụng hình ảnh được chỉnh sửa bằng AI.

Do số lượng đơn hàng gian lận tăng cao, một số nền tảng thương mại điện tử đã đưa huyện Hành Sơn vào danh sách khu vực có nguy cơ cao đối với các giao dịch bất thường.

Theo thông tin từ cảnh sát địa phương, trong một thời gian, nhiều nhà bán hàng đã chủ động từ chối giao các mặt hàng có giá trị cao như: sầu riêng và cherry nếu địa chỉ nhận hàng thuộc huyện Hành Sơn. Điều này khiến không ít người dân địa phương gặp khó khăn khi mua các sản phẩm trên thông qua thương mại điện tử.

Sau khi tiếp nhận tin báo, lực lượng an ninh mạng tiến hành kiểm tra dữ liệu điện tử, truy vết địa chỉ IP và đối chiếu thông tin giao dịch. Kết quả điều tra xác định nghi phạm là ông Tan, cư trú tại huyện Hành Sơn.

Khám xét nơi ở của người này, cơ quan chức năng thu giữ nhiều quả sầu riêng, các thùng cherry cùng 75 điện thoại di động được cho là phục vụ hoạt động lừa đảo. Đồng thời, cảnh sát cũng thu thập các dữ liệu điện tử, lịch sử giao dịch và bằng chứng liên quan đến việc sử dụng AI để chỉnh sửa hình ảnh. Tại cơ quan điều tra, ông Tan đã thừa nhận hành vi phạm tội.

Theo phán quyết của tòa án, chỉ trong vòng bốn tháng, ông Tan đã thực hiện hơn 100 đơn hàng, chiếm đoạt 60 quả sầu riêng và 5 thùng cherry. Tổng giá trị số hàng hóa được cơ quan giám định xác định vượt 16.000 Nhân dân tệ.

Tòa án cho biết bị cáo đã hoàn trả toàn bộ số tiền thu lợi bất chính trước khi xét xử. Tuy nhiên, do từng bị kết án về tội lừa đảo vào năm 2024 nên ông Tan được xác định là tái phạm và phải chịu tình tiết tăng nặng theo quy định của pháp luật. Cuối cùng, tòa tuyên phạt bị cáo 1 năm tù giam và phạt tiền 5.000 Nhân dân tệ.

Qua vụ việc, cơ quan tư pháp Trung Quốc nhận định chính sách "chỉ hoàn tiền" được xây dựng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, song cũng có thể bị lợi dụng nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp.

Tòa án khuyến nghị các nền tảng thương mại điện tử tăng cường công nghệ phát hiện hình ảnh do AI tạo ra, hoàn thiện hệ thống cảnh báo đối với các giao dịch bất thường và bổ sung quy trình xác minh khi phát sinh khiếu nại có dấu hiệu gian lận. Đồng thời, các nhà bán hàng cũng được khuyến cáo lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao hàng và bằng chứng liên quan để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.

Nguồn: Sina, xinhuanet