Mới đây, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ninh đã phát đi cảnh báo về hình thức lừa đảo sử dụng AI để tạo email giả mạo doanh nghiệp, đối tác hoặc lãnh đạo công ty nhằm đánh lừa nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản do các đối tượng kiểm soát.

Theo cơ quan Công an, các đối tượng thường tìm cách xâm nhập hoặc âm thầm theo dõi hộp thư điện tử của doanh nghiệp trong một thời gian để thu thập dữ liệu. Sau khi có đủ thông tin, chúng sử dụng AI để phân tích văn phong, nội dung trao đổi, chữ ký điện tử cũng như cách thức giao tiếp giữa các bên. Nhờ đó, những email giả mạo được tạo ra có nội dung, cách trình bày và giọng điệu gần như giống hệt email thật, khiến người nhận rất khó phát hiện dấu hiệu bất thường.

Ảnh minh họa

Không dừng lại ở việc sao chép nội dung, các đối tượng còn đăng ký những địa chỉ email có tên gần giống email chính thức của doanh nghiệp hoặc đối tác. Chỉ một ký tự bị thay đổi, thêm dấu chấm, dấu gạch ngang hoặc thay thế một chữ cái tương tự cũng đủ khiến nhiều người mất cảnh giác, đặc biệt khi xử lý lượng lớn thư điện tử mỗi ngày.

Sau khi tạo được sự tin tưởng, các đối tượng sẽ gửi email với nội dung yêu cầu thay đổi tài khoản ngân hàng nhận thanh toán. Để tăng tính thuyết phục, chúng thường đưa ra các lý do như doanh nghiệp vừa đổi ngân hàng, cập nhật thông tin tài khoản hoặc cần xử lý giao dịch khẩn cấp để bảo đảm tiến độ hợp đồng. Một số email còn tạo áp lực về thời gian, yêu cầu chuyển tiền ngay trong ngày nhằm khiến người nhận không kịp kiểm tra lại thông tin.

Nếu doanh nghiệp thực hiện chuyển khoản theo hướng dẫn trong email giả mạo, toàn bộ số tiền có thể được chuyển thẳng vào tài khoản của các đối tượng lừa đảo và rất khó thu hồi nếu không phát hiện kịp thời.

Trước nguy cơ này, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo các doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng với mọi email có nội dung yêu cầu thay đổi tài khoản nhận tiền hoặc đề nghị chuyển khoản gấp.

Theo đó, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ địa chỉ email của đối tác thay vì chỉ nhìn vào tên hiển thị. Mọi yêu cầu thay đổi thông tin thanh toán đều phải được xác minh qua kênh liên lạc độc lập như gọi điện đến số điện thoại đã xác thực trước đó hoặc gặp trực tiếp khi cần thiết. Tuyệt đối không chuyển tiền chỉ dựa trên nội dung của email, dù email có hình thức giống với thư điện tử chính thức.

Công an cảnh báo (Ảnh: CAQN)

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần tăng cường bảo mật hệ thống bằng cách kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho tài khoản email, sử dụng mật khẩu mạnh, thay đổi mật khẩu định kỳ và thường xuyên cập nhật các giải pháp bảo mật để hạn chế nguy cơ bị xâm nhập.

Cơ quan Công an cũng lưu ý, khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ hoặc đã lỡ chuyển tiền vào tài khoản của đối tượng, doanh nghiệp cần liên hệ ngay với ngân hàng để đề nghị phong tỏa giao dịch nếu còn trong thời gian xử lý, đồng thời nhanh chóng trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ.

Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển, các hình thức giả mạo qua email được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng với mức độ tinh vi hơn. Vì vậy, việc xây dựng quy trình xác minh nhiều lớp đối với các giao dịch tài chính, thay vì chỉ tin vào nội dung email, được xem là một trong những biện pháp quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trước các cuộc tấn công lừa đảo công nghệ cao.