Ngày 20/10, Công an thành phố Cần Thơ phát cảnh báo cho biết, hiện nay, sự phát triển của hoạt động kinh doanh trực tuyến tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp mở rộng thị trường, kết nối khách hàng trong và ngoài nước. 

Tuy nhiên, hình thức giao dịch từ xa cũng tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố Cần Thơ ghi nhận thông tin phản ánh trên các hội, nhóm mạng xã hội về tình trạng người bán hàng bị lừa đảo trong quá trình giao dịch trực tuyến. 

Với thủ đoạn giả danh khách hàng nước ngoài, làm giả chứng từ chuyển tiền và đưa ra các yêu cầu thanh toán bất thường, các đối tượng tìm cách tạo lòng tin, từng bước dẫn dụ người bán làm theo hướng dẫn để chiếm đoạt tài sản.

Giả danh khách hàng nước ngoài, tạo lòng tin bằng đơn hàng giá trị lớn

Các đối tượng thường chủ động tìm kiếm người bán hàng trên mạng xã hội, các hội, nhóm kinh doanh hoặc nền tảng thương mại điện tử, sau đó tự giới thiệu là khách hàng ở nước ngoài có nhu cầu mua hàng với số lượng lớn, giá trị cao. 

Để tạo lòng tin, chúng trao đổi về sản phẩm, thỏa thuận giá cả, phương thức giao nhận và cam kết chuyển tiền đặt cọc ngay sau khi thống nhất giao dịch. Trước những đơn hàng hấp dẫn, người bán có thể nảy sinh tâm lý chủ quan, mong muốn chốt đơn nhanh mà chưa xác minh đầy đủ danh tính, thông tin liên hệ và khả năng thanh toán của đối tác.

Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng thông báo đã thực hiện lệnh chuyển tiền quốc tế, đồng thời gửi hình ảnh biên lai, chứng từ giao dịch hoặc thư điện tử có nội dung xác nhận thanh toán. Tuy nhiên, các tài liệu này có thể đã bị làm giả, chỉnh sửa hoặc được tạo dựng thông qua những tài khoản, website mạo danh ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán.

Khi người bán kiểm tra tài khoản nhưng chưa nhận được tiền, đối tượng tiếp tục đưa ra nhiều lý do như giao dịch đang chờ xác minh, tài khoản chưa kích hoạt chức năng nhận tiền quốc tế hoặc cần hoàn tất thủ tục để giải ngân. Từ đó, chúng yêu cầu người bán thực hiện thêm các bước theo hướng dẫn nhằm tiếp tục dẫn dụ nạn nhân vào bẫy lừa đảo

Dụ nộp phí, đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng

Đáng chú ý, các đối tượng có thể gửi đường dẫn đến website giả mạo ngân hàng hoặc đơn vị thanh toán quốc tế, yêu cầu người bán đăng nhập tài khoản, cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc thực hiện các thao tác xác nhận giao dịch. 

Một số trường hợp, chúng viện dẫn các khoản phí như phí xác minh, phí mở khóa giao dịch, phí chuyển đổi ngoại tệ hoặc phí bảo đảm để yêu cầu người bán chuyển tiền trước với lý do cần hoàn tất thủ tục nhận khoản thanh toán.

Thực chất, đây là những dấu hiệu có nguy cơ lừa đảo. Sau khi nạn nhân làm theo hướng dẫn, các đối tượng có thể chiếm đoạt số tiền đã chuyển, thu thập thông tin bảo mật để chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng hoặc tiếp tục đưa ra những yêu cầu thanh toán khác nhằm chiếm đoạt thêm tài sản.

Bản chất của thủ đoạn này là lợi dụng tâm lý muốn bán được hàng, sự thiếu hiểu biết về quy trình thanh toán quốc tế và niềm tin của người bán vào chứng từ giao dịch điện tử. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản mạng xã hội không rõ danh tính, thông tin cá nhân giả mạo hoặc liên tục thay đổi phương thức liên lạc để gây khó khăn cho việc xác minh. 

Khi đạt được mục đích, chúng có thể chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc biến mất, khiến người bị hại gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin và trình báo cơ quan chức năng.

Nếu đã chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo, người dân lưu lại thông tin giao dịch và trình báo công an

Người bán cần hiểu rằng hình ảnh chụp màn hình, biên lai chuyển tiền, thư điện tử hoặc tin nhắn xác nhận do đối tác cung cấp không đồng nghĩa với việc tiền đã được chuyển thành công. Việc xác nhận thanh toán phải căn cứ vào số dư và lịch sử giao dịch thực tế trên tài khoản nhận tiền, đồng thời có thể liên hệ ngân hàng thông qua các kênh chính thức để kiểm tra khi phát sinh nghi vấn.

Không vì tin vào lời hứa hẹn về lợi nhuận, giá trị đơn hàng lớn hoặc sự thúc giục của đối tác mà vội vàng giao hàng, hoàn tiền hay chuyển thêm tiền khi chưa xác minh đầy đủ.

Trước tình hình trên, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố Cần Thơ khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác khi giao dịch mua bán hàng hóa trên không gian mạng, đặc biệt đối với các giao dịch có yếu tố nước ngoài. 

Người kinh doanh cần chủ động xác minh danh tính, thông tin liên hệ và độ tin cậy của đối tác; thỏa thuận rõ ràng về hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán, thời điểm giao nhận và trách nhiệm của các bên. Đối với giao dịch có giá trị lớn, cần ưu tiên phương thức thanh toán minh bạch, có khả năng kiểm chứng và lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch.

Người dân tuyệt đối không chuyển tiền chỉ để được nhận khoản đặt cọc hoặc khoản thanh toán mà đối tác thông báo đã gửi; không truy cập đường dẫn không rõ nguồn gốc, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin đăng nhập ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân nhạy cảm. 

Khi phát sinh giao dịch quốc tế, cần liên hệ trực tiếp với ngân hàng hoặc tổ chức thanh toán có liên quan thông qua số điện thoại, website và ứng dụng chính thức để xác minh tình trạng giao dịch, quy trình nhận tiền và các khoản phí thực tế.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ xử lý giao dịch, bảo vệ tài khoản; đồng thời lưu giữ tin nhắn, đường dẫn, chứng từ giao dịch, thông tin tài khoản liên quan và kịp thời trình báo cơ quan Công an để được tiếp nhận, hướng dẫn xử lý theo quy định.