Có một thực tế khá thú vị của phim ngôn tình Trung Quốc những năm gần đây: khán giả dường như không còn dễ rung động trước những câu chuyện tình vốn từng là “đặc sản” của màn ảnh Hoa ngữ. Những nam chính đẹp trai, giàu có, tài giỏi; những nữ chính trẻ trung, đáng yêu; những màn gặp gỡ định mệnh, oan gia ngõ hẹp hay tình yêu nơi công sở đã xuất hiện quá nhiều đến mức trở nên quen thuộc. Công thức từng khiến người xem háo hức nay đôi khi lại tạo cảm giác an toàn đến mức nhàm chán. Không ít bộ phim bị nhận xét là chỉ có ngoại hình, chemistry được tạo ra bằng những cảnh thân mật dày đặc nhưng nhân vật lại thiếu chiều sâu, tình tiết kéo dài còn cảm xúc thì không đủ sức ở lại sau khi hết phim.

Bởi vậy, điều đáng chú ý ở Đầu Xuân Tươi Sáng không nằm ở việc bộ phim đã tạo ra một mô-típ hoàn toàn mới. Trái lại, phim vẫn sử dụng những chất liệu rất quen thuộc của dòng ngôn tình hiện đại: một cô gái trẻ bước vào môi trường công sở khắc nghiệt, gặp một người đàn ông tài giỏi và lạnh lùng, giữa họ hình thành một mối quan hệ vừa có khoảng cách vừa có sức hút. Nhưng bằng cách đặt tình yêu vào quá trình trưởng thành của nhân vật, bộ phim khiến những chất liệu cũ có thêm sức sống. Thượng Chi Đào và Loan Niệm không đơn giản là hai người được kịch bản ghép thành một đôi, họ là hai cá tính có những thiếu hụt riêng, va chạm với nhau, ảnh hưởng đến nhau và từng bước thay đổi vì nhau. Chính điều đó khiến chuyện tình trong phim có cảm giác chân thật hơn, đồng thời tạo ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: có phải khán giả đã thực sự chán phim ngôn tình hiện đại Trung Quốc, hay họ chỉ đang chán những câu chuyện tình không đủ sức khiến mình tin vào tình yêu?

Khi nữ chính không còn chỉ biết đến tình yêu

Điểm đáng giá đầu tiên của Đầu Xuân Tươi Sáng nằm ở cách bộ phim xây dựng Thượng Chi Đào. Cô không bước vào câu chuyện với hình ảnh một nữ chính hoàn hảo, càng không phải kiểu nhân vật chỉ cần xuất hiện là lập tức khiến tất cả mọi người phải chú ý. Thượng Chi Đào là một cô gái trẻ đang tìm chỗ đứng cho mình giữa thành phố lớn, có sự non nớt, có những phút giây tự ti và cũng có những thời điểm phải tự hỏi liệu bản thân có đủ năng lực để tồn tại trong một môi trường cạnh tranh hay không. Chính xuất phát điểm không hoàn hảo ấy lại khiến hành trình của cô có sức thuyết phục.

Trong nhiều bộ phim ngôn tình, nữ chính thường được xây dựng xoay quanh mối quan hệ với nam chính. Cô gặp anh, yêu anh, gặp biến cố vì anh rồi cuối cùng tìm được hạnh phúc bên anh. Một nhân vật như vậy rất dễ khiến khán giả có cảm giác rằng cô không có cuộc sống thực sự ngoài chuyện tình cảm. Thượng Chi Đào thì khác. Cô có công việc, có tham vọng, có lòng tự trọng và quan trọng nhất là có một hành trình trưởng thành độc lập với tình yêu. Loan Niệm có thể tác động đến cô, giúp cô nhìn thấy những giới hạn của bản thân và thúc đẩy cô tiến về phía trước, nhưng anh không phải người quyết định cô sẽ trở thành ai.

 Sự trưởng thành ấy cũng là một trong những điểm khiến Tôn Thiên có nhiều đất diễn. Nữ diễn viên không cố biến Thượng Chi Đào thành hình mẫu nữ cường lạnh lùng, lúc nào cũng sắc sảo và không bao giờ yếu đuối. Cô giữ lại sự mềm mại, đôi khi vụng về của nhân vật, nhưng bên dưới vẻ ngoài ấy là khả năng tự điều chỉnh và đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Thượng Chi Đào có thể từng bối rối trước một người quá xuất sắc như Loan Niệm, nhưng cô không mãi mãi đứng dưới cái bóng của anh. Càng về sau, điều đáng quan tâm không còn là cô có được nam chính công nhận hay không, mà là cô có thể tự mình tìm được vị trí như thế nào trong thế giới của mình.

Đây là một cách xây dựng nhân vật nữ đáng được ghi nhận bởi nó trả lại cho nữ chính thứ mà phim ngôn tình đôi khi vô tình lấy mất: một cuộc đời riêng. Thượng Chi Đào có thể yêu Loan Niệm rất nhiều nhưng cô không biến mất trong tình yêu ấy. Cô vẫn phải làm việc, phải đối diện với thất bại, phải tự quyết định tương lai và tự chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình. Khi tình yêu xuất hiện, nó trở thành một phần trong quá trình trưởng thành chứ không phải phần thưởng cuối cùng dành cho một cô gái đã trải qua đủ đau khổ.

 Loan Niệm cũng được xây dựng theo hướng tương tự. Anh vẫn mang những đặc điểm quen thuộc của hình mẫu nam chính ngôn tình: tài giỏi, có vị trí, quyết đoán và sở hữu khí chất khiến người khác khó lòng xem nhẹ. Tuy nhiên, sức hút của nhân vật không nằm ở việc anh hoàn hảo đến đâu mà ở những khoảng trống phía sau vẻ ngoài ấy. Loan Niệm quen với việc kiểm soát công việc, quen với việc đưa ra quyết định và đánh giá người khác bằng tiêu chuẩn rất cao, nhưng tình cảm lại là thứ nằm ngoài khả năng kiểm soát của anh. Trước Thượng Chi Đào, sự tự tin và sắc bén ấy nhiều lúc không còn đủ để giúp anh xử lý mọi thứ một cách dễ dàng.

Đáng nói, Tỉnh Bách Nhiên còn góp phần giải quyết một trong những điểm yếu khiến dòng ngôn tình hiện đại Trung Quốc mất điểm suốt thời gian qua: hình tượng tổng tài. Trên màn ảnh, kiểu nam chính này không ít lần bị biến thành những nhân vật vừa thiếu thuyết phục về ngoại hình, vóc dáng nhỏ bé đến mức phải nhờ giày độn để tạo khí chất, vừa gồng gượng trong diễn xuất, cố tỏ ra bá đạo nhưng lại dễ rơi vào cảm giác dầu mỡ. Loan Niệm của Tỉnh Bách Nhiên thì hoàn toàn khác. Từ ngoại hình, thần thái, gu thời trang cho đến cách xử lý nhân vật, nam diễn viên đều tạo ra cảm giác như một “Loan Niệm xé truyện bước ra”. Anh không cần liên tục nhấn nhá vẻ quyền lực hay cố tình làm ra dáng tổng tài, bởi chỉ một ánh mắt, một cử chỉ hay cách xuất hiện cũng đủ toát lên khí chất của người đàn ông đứng đầu. Quan trọng hơn, sự lạnh lùng, sắc bén của Loan Niệm luôn được cân bằng bằng những khoảnh khắc tinh tế và mềm mại, khiến nhân vật vừa có sức hút vừa có chiều sâu. 

 Tỉnh Bách Nhiên đặc biệt phù hợp với kiểu nhân vật này bởi anh không cố biến Loan Niệm thành một “bá tổng” phô trương. Nam diễn viên sử dụng nhiều ánh mắt và biểu cảm nhỏ để thể hiện sự thay đổi bên trong nhân vật. Khi ở nơi làm việc, Loan Niệm có thể lạnh lùng, sắc bén và tạo áp lực cho người đối diện; nhưng khi đứng trước người mình thực sự quan tâm, những thay đổi rất nhỏ trong ánh mắt hay cách phản ứng lại hé lộ một con người khác. Sự đối lập ấy khiến nhân vật không bị đóng khung trong hình ảnh người đàn ông hoàn hảo bước ra từ truyện ngôn tình, mà trở thành một người trưởng thành cũng có những điểm yếu, những giới hạn và những điều cần phải học.

Vì thế, điều hấp dẫn nhất ở cặp đôi này không phải câu hỏi ai đẹp hơn ai hay ai có khí chất hơn ai, mà là việc Tỉnh Bách Nhiên và Tôn Thiên khiến người xem tin rằng Loan Niệm và Thượng Chi Đào thực sự tồn tại. Độ hợp vai không chỉ đến từ ngoại hình, mà đến từ cách hai diễn viên khiến tính cách của nhân vật bổ sung và đối trọng với nhau. Một người lý trí, kiêu hãnh và quen kiểm soát; một người mềm mại nhưng có sức bật và không muốn đánh mất bản thân. Khi hai tính cách ấy va vào nhau, câu chuyện tình tự nhiên có thêm lực kéo.

Sức hút đến từ những rung động rất thật

Nếu chỉ dừng ở việc xây dựng nhân vật, Đầu Xuân Tươi Sáng có thể trở thành một bộ phim công sở khá ổn. Nhưng điều khiến phim có sức hút với khán giả yêu ngôn tình vẫn là mối quan hệ giữa Loan Niệm và Thượng Chi Đào. Điểm đặc biệt nằm ở chỗ bộ phim không quá phụ thuộc vào những màn “phát đường” để chứng minh hai người có tình cảm.

Đây là sự khác biệt quan trọng giữa một cặp đôi có chemistry và một cặp đôi được kịch bản cố tình tạo chemistry. Trong trường hợp đầu tiên, khán giả có thể cảm nhận sự rung động ngay cả khi hai nhân vật không nói lời yêu. Trong trường hợp thứ hai, bộ phim phải liên tục nhắc người xem rằng “hai người này đang yêu nhau” bằng những cảnh ôm, hôn, ghen tuông hoặc những câu thoại được viết riêng để tạo hiệu ứng.

Loan Niệm và Thượng Chi Đào hấp dẫn hơn khi họ chưa nói ra điều mình nghĩ. Một ánh mắt kéo dài thêm vài giây, một lần cố tình giữ khoảng cách, một câu nói nghe có vẻ bình thường nhưng lại chứa sự quan tâm, hay khoảnh khắc một người rõ ràng muốn tiến gần nhưng vẫn cố giữ vẻ bình thản đều có thể tạo ra sức căng tình cảm. 

 Tình yêu của người trưởng thành vốn không phải lúc nào cũng ồn ào. Càng trưởng thành, con người càng hiểu rằng có những cảm xúc không thể giải quyết chỉ bằng một lời tỏ tình. Người ta có thể nhớ một người nhưng không tìm đến, muốn hỏi nhưng lại thôi, muốn quay lại nhưng vẫn sợ mình sẽ tiếp tục tổn thương. Những khoảng lặng như vậy, nếu được diễn xuất đủ tốt, đôi khi còn có sức nặng hơn cả một đoạn thoại dài.

Đó cũng là lý do những khoảnh khắc thân mật giữa Tỉnh Bách Nhiên và Tôn Thiên có sức hút. Không phải cứ hôn nhau là tạo được chemistry. Một cảnh hôn chỉ thực sự khiến người xem rung động khi nó là kết quả của những gì đã xảy ra trước đó. Khi hiểu được tình cảm và những tổn thương phía sau mối quan hệ của họ, khán giả sẽ không còn thấy những cảnh thân mật là màn “phát đường” đơn thuần, mà là cách câu chuyện bộc lộ cảm xúc của hai nhân vật.

Ở phương diện này, bộ phim đang đi theo một kiểu ngôn tình trưởng thành hơn. Tình yêu không chỉ được thể hiện bằng sự chiếm hữu hay những màn ghen tuông, mà còn bằng sự thấu hiểu, sự nhường nhịn và khả năng nhìn thấy những phần yếu đuối mà đối phương cố giấu đi. Loan Niệm không chỉ bị thu hút bởi một cô gái trẻ trung; anh dần nhìn thấy sự kiên trì và sức sống trong Thượng Chi Đào. Còn Thượng Chi Đào cũng không chỉ rung động trước một người đàn ông thành đạt; cô bắt đầu nhìn thấy con người phía sau vẻ ngoài lạnh lùng của Loan Niệm.

 Khi tình cảm được xây dựng như vậy, người xem không còn chỉ chờ đến lúc hai nhân vật chính chính thức ở bên nhau. Họ muốn biết điều gì sẽ xảy ra với hai con người này sau khi yêu nhau. Họ muốn biết liệu Loan Niệm có học được cách buông bỏ sự kiểm soát hay không, liệu Thượng Chi Đào có thể yêu một người mà vẫn giữ được chính mình hay không. 

Một bộ phim ngôn tình tốt không nhất thiết phải khiến khán giả liên tục hét lên vì ngọt. Đôi khi, điều khiến người ta nhớ nhất lại là một khoảnh khắc rất nhỏ: một người quay đầu nhìn lại, một người đứng yên chờ đợi, hay một ánh mắt đã thay đổi hoàn toàn so với lần đầu họ gặp nhau. Đầu Xuân Tươi Sáng đang chứng minh rằng sự rung động không nằm ở số lượng cảnh tình cảm, mà nằm ở việc mỗi cảnh tình cảm có ý nghĩa đến đâu.

Cú lật ngược định kiến về phim ngôn tình hiện đại Trung Quốc

Suy cho cùng, điều khiến Đầu Xuân Tươi Sáng đáng bàn không phải vì bộ phim đã tạo ra một cuộc cách mạng cho phim ngôn tình. Nó vẫn sử dụng những chất liệu mà khán giả đã quá quen thuộc. Điều đáng nói nằm ở cách bộ phim xử lý chúng. Cũng là nam chính kiểu tổng tài, nhưng Loan Niệm không chỉ tồn tại để nói những câu bá đạo. Cũng là nữ chính trẻ tuổi bước vào thành phố, nhưng Thượng Chi Đào không chỉ tồn tại để được nam chính cứu. Cũng là chuyện tình công sở, nhưng công việc không trở thành cái cớ để kéo dài những hiểu lầm vô tận. Cũng là một cặp đôi đẹp, nhưng ngoại hình không phải thứ duy nhất giữ họ lại với nhau.

 Có lẽ vì thế mà bộ phim tạo ra cảm giác như một lời phản biện nhẹ nhàng đối với định kiến rằng phim ngôn tình Trung Quốc hiện đại đã hết thứ để xem. Thực tế, khán giả chưa bao giờ thực sự chán tình yêu. Họ chỉ ngày càng khó chấp nhận những câu chuyện tình được viết hời hợt. Khi đã xem đủ nhiều, người xem sẽ không còn dễ dàng rung động chỉ vì nam chính đẹp trai hay một cảnh hôn được quay đẹp. Họ cần biết tại sao hai người yêu nhau, điều gì ở đối phương khiến họ không thể thay thế, và tình yêu ấy đã thay đổi họ như thế nào.

Đầu Xuân Tươi Sáng tìm được câu trả lời bằng chính hai nhân vật của mình. Thượng Chi Đào và Loan Niệm không phải hai mảnh ghép hoàn hảo ngay từ đầu. Họ có khoảng cách, có bất đồng, có những thời điểm không thể hiểu nhau. Nhưng cũng chính vì không hoàn hảo nên quá trình họ tiến về phía nhau mới đáng xem. Tình yêu ở đây không phải phép màu khiến mọi vấn đề biến mất, mà giống như một tấm gương buộc mỗi người phải nhìn lại chính mình. Loan Niệm phải học cách bớt kiểm soát, còn Thượng Chi Đào phải học cách trưởng thành mà không đánh mất sự mềm mại vốn có.

Đó cũng là điểm khiến câu chuyện có chất ngôn tình nhưng không bị mắc kẹt trong sự sến súa. Bộ phim vẫn cho khán giả những rung động rất đẹp, nhưng bên dưới lớp vỏ lãng mạn ấy là câu chuyện về hai người đang học cách trưởng thành trong công việc, trong tình cảm và trong chính cuộc đời mình. Tình yêu vì thế không phải phần thưởng dành cho nhân vật sau khi họ vượt qua mọi thử thách. Nó là một phần của quá trình khiến họ trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

Có lẽ đây chính là lý do Đầu Xuân Tươi Sáng có thể khiến những khán giả từng ngán ngẩm với phim ngôn tình hiện đại Trung Quốc bắt đầu thay đổi suy nghĩ. Bộ phim không cần chứng minh rằng tất cả phim ngôn tình đều hay, càng không thể xóa bỏ những hạn chế vốn tồn tại trong thể loại này. Nhưng nó cho thấy một điều rất đơn giản: ngôn tình không bao giờ lỗi thời, chỉ có cách kể chuyện lỗi thời.

Khán giả vẫn muốn nhìn thấy một người yêu một người khác. Vẫn muốn hồi hộp trước một ánh mắt, rung động trước một cái nắm tay, chờ đợi một lời tỏ tình và mỉm cười khi hai người cuối cùng cũng bước về phía nhau. Chỉ là sau tất cả những bộ phim đã xem, họ cần nhiều hơn một gương mặt đẹp và một kịch bản được đóng khung bằng công thức.

Họ cần những nhân vật có thể khiến mình thương trước khi khiến mình ship. Cần một tình yêu có nguyên nhân, có quá trình và có cái giá phải trả. Cần những diễn viên không chỉ đẹp đôi khi đứng cạnh nhau, mà thực sự trở thành hai con người có thể làm tổn thương, chữa lành và thay đổi lẫn nhau.

 Và Đầu Xuân Tươi Sáng đang làm được điều đó bằng một cách khá dịu dàng. Bộ phim không cố gắng hét lên rằng mình là một tác phẩm khác biệt. Nó chỉ kể câu chuyện của Thượng Chi Đào và Loan Niệm đủ chậm để khán giả nhìn thấy họ từ những con người xa lạ trở thành những người quan trọng nhất trong cuộc đời nhau.

Chấm điểm: 4/5

Khán giả chưa từng chán ngôn tình. Họ chỉ chán những câu chuyện tình mà ngay cả nhân vật cũng không đủ lý do để yêu nhau. Khi một bộ phim khiến người xem tin vào nhân vật trước, rồi mới tin vào tình yêu của họ, những thứ tưởng như cũ kỹ nhất của ngôn tình lại một lần nữa trở nên rung động. Và đó có lẽ chính là điều đáng giá nhất mà Đầu Xuân Tươi Sáng mang lại.