Trong khi chúng ta mải mê lo lắng cho sức khỏe thể chất của bố mẹ khi tuổi cao sức yếu, thì có một mối đe dọa khác tàn khốc không kém đang âm thầm diễn ra mỗi ngày: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Bọn lừa đảo không chừa một ai, nhưng người già luôn là "con mồi" béo bở nhất. Đơn giản vì các cụ thường có khoản tiền tiết kiệm dưỡng già, sống trơ trọi thiếu vắng con cái bên cạnh và dễ bị thao túng tâm lý.

Hàng ngàn cụ ông, cụ bà đã phải gạt nước mắt nhìn số tiền chắt bóp cả đời bốc hơi chỉ sau một cuộc điện thoại hay một dòng tin nhắn mạo danh. Nỗi đau này không chỉ nằm ở giá trị vật chất, mà còn là sự day dứt, xấu hổ và dằn vặt bản thân đến tột cùng của những người ở cái tuổi gần đất xa trời.

Nỗi ân hận muộn màng sau cú điện thoại định mệnh

Từng là một người phụ nữ cẩn thận, minh mẫn và có học thức, bà Sherlea Dony, 75 tuổi sống tại Mỹ chưa bao giờ nghĩ có ngày mình lại sập bẫy kẻ gian. Mọi chuyện bắt đầu từ một email thông báo có khoản giao dịch bất thường trên thẻ thanh toán của bà và yêu cầu gọi lại để xác minh. Lẽ ra phải cầm thẻ lên và gọi cho đường dây nóng in phía sau mặt thẻ, bà lại hồn nhiên bấm gọi theo số điện thoại cạm bẫy trong email. Kẻ ở đầu dây bên kia xưng là người của bộ phận pháp chế, dọa dẫm rằng thông tin cá nhân của bà đã bị một đường dây tội phạm đánh cắp và chúng đang nhòm ngó tài khoản hưu trí.

Bằng những lời lẽ thao túng điêu luyện, tỏ ra quan tâm giúp đỡ, hắn dụ bà rút sạch tiền tiết kiệm, cổ phiếu, trái phiếu trị giá hàng trăm ngàn đô la rồi đóng gói, đưa cho người vận chuyển đến tận nhà nhận để "bảo quản ở tài khoản an toàn". Khi gói tiền cuối cùng rời đi cũng là lúc số điện thoại kia ò e í không thể liên lạc. Bà Dony hoàn toàn suy sụp, dằn vặt bản thân hằng ngày vì tự trách mình quá ngây thơ. Sự xấu hổ, tủi thân ấy cũng chính là lý do khiến phần lớn những người già bị lừa không dám kể với con cháu hay trình báo công an, khiến con số thiệt hại thực tế ngoài xã hội còn khổng lồ hơn những gì chúng ta biết rất nhiều.

Chặn đứng rủi ro từ những giới hạn nhỏ nhất

Bọn lừa đảo thời nay tinh vi đến mức đáng sợ. Chúng có thể đóng giả làm nhân viên ngân hàng, cán bộ nhà nước, công an hay thậm chí dùng trí tuệ nhân tạo để nhái giọng con cháu trong nhà gọi điện cầu cứu xin tiền. Để bảo vệ bố mẹ, việc chỉ dặn dò suông "đừng tin người lạ" là chưa đủ, mà chúng ta cần những rào chắn kỹ thuật thực tế hơn.

Chị em hãy dành thời gian ngồi lại với bố mẹ, thiết lập các hạn mức chuyển khoản hoặc hạn mức thanh toán mỗi ngày ở con số vừa phải. Tốt nhất là đăng ký nhận thông báo biến động số dư tài khoản của bố mẹ về điện thoại của mình, hoặc cài đặt chế độ đồng sở hữu, thêm tên mình vào danh sách người liên hệ khẩn cấp tại ngân hàng. Giống như câu chuyện của cô Diana Jackson, khi mẹ cô bị kẻ gian dụ dỗ lấy thông tin tài khoản ngân hàng, bà cụ chợt giật mình nhận ra điều bất thường và gọi ngay cho con gái. Dù kẻ lừa đảo đã nhanh tay chuyển đi một khoản tiền, nhưng nhờ có sự can thiệp và phong tỏa tài khoản kịp thời của người con, thiệt hại đã được dừng lại. Sau vụ đó, cô Jackson lập tức đổi tài khoản mới có sự kiểm soát khắt khe hơn. Chỉ một thao tác nhỏ là nắm thông báo dòng tiền hàng ngày, con cái đã có thể giữ thế chủ động nếu chẳng may người già bị thao túng.

Chậm lại một nhịp, cẩn tắc vô áy náy

Vũ khí nguy hiểm nhất của bọn lừa đảo chính là tạo ra áp lực thời gian. Chúng luôn giục giã, dọa nạt rằng phải hành động ngay lập tức "nếu không sẽ bị mất hết tiền, bị phong tỏa tài sản hoặc bị bắt giam". Gặp tình huống này, điều quan trọng nhất là phải dặn bố mẹ hít một hơi thật sâu, bình tĩnh cúp máy và tuyệt đối không làm theo bất cứ yêu cầu nào hay bấm vào các đường link lạ. Cứ gọi điện thẳng cho con cái hoặc tự mình ra chi nhánh ngân hàng, cơ quan công an gần nhất để kiểm chứng.

Ngay cả những thói quen tưởng chừng vô hại như vứt bỏ giấy tờ cũ cũng cần phải để tâm. Chẳng hạn như ông cụ Roger Loeffler ngoài 90 tuổi, chỉ vì tiện tay vứt tờ séc có chứa thông tin tài khoản vào thùng rác mà bị kẻ gian nhặt được, giả mạo chữ ký để bòn rút tiền. Rất may là cụ có thói quen kiểm tra số dư thường xuyên nên cậu con trai đã kịp thời báo cảnh sát chặn đứng giao dịch. Tuổi già đôi khi lẩm cẩm, chậm chạp và dễ mủi lòng, nhưng chính sự quan tâm sát sao, tinh tế của con cái mới là tấm khiên vững chãi nhất giúp bố mẹ giữ được sự bình yên, an toàn trong những năm tháng xế chiều.