Giá lương thực toàn cầu tăng khi lạm phát lan rộng

Từ Peru đến Philippines, mùa màng thất bát và nguồn cung bị tắc nghẽn đang khiến các gia đình nghèo đói.

Đầu năm nay, Celia Matos, một bà mẹ đơn thân từ Paraisópolis favela của São Paulo, có thể đủ tiền mua những thứ cơ bản để nuôi gia đình. Giờ đây, với giá thịt và các loại thực phẩm khác tăng 30%, bà thường đi ngủ vì đói, để dành gạo và đậu cho 4 đứa con của mình.

“Thật buồn”, bà Matos, 41 tuổi nói. “Đôi khi tôi chỉ muốn khóc… Tôi mua gas để nấu ăn và sau đó tôi không đủ tiền mua thức ăn, hoặc nếu tôi mua thức ăn thì tôi không có tiền mua xà phòng.” Bà nói rằng thậm chí mình không đủ khả năng mua những túi xương còn sót lại của cửa hàng bán thịt.

Giá lương thực tăng đang gây ra khó khăn ngày càng tăng trên khắp các quốc gia đang phát triển, từ Peru đến Philippines. Vào tháng 10, Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc cho biết, giá lương thực thế giới đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2011.

im-429353.jpg
Paraisópolis favela, hay cộng đồng ổ chuột, và một khu trung lưu lân cận ở Sao Paulo. Ãnh: WSJ

Các quốc gia và các nhóm viện trợ cảnh báo rằng sự gia tăng giá lương thực đang dẫn đến tình trạng đói và suy dinh dưỡng nhiều hơn, đặc biệt là đối với các gia đình nghèo đang phải vật lộn với sự suy thoái kinh tế do đại dịch COVID-19.

Sự gia tăng đặc biệt mạnh mẽ ở Mỹ Latinh, nơi lạm phát lan rộng đã đẩy giá của hầu hết hàng hóa lên cao và Liên Hợp Quốc ước tính rằng hàng chục triệu người bị suy dinh dưỡng hoặc bỏ bữa.

Ở châu Á, nơi mà các quốc gia thường ít lạm phát hơn, thời tiết xấu đã ảnh hưởng đến mùa màng, dẫn đến việc tăng giá ở một số nơi. Mưa lớn ở Ấn Độ trong những tháng gần đây đã gây ra lũ lụt và lở đất, phá hủy mùa màng và đẩy giá các loại rau như súp lơ và hành tây lên cao.

“Chúng tôi chỉ ăn cơm, đôi khi bánh mì với đường. Có lựa chọn nào khác không? ", Shanti Horo, một đầu bếp 41 tuổi và là bà mẹ đơn thân đến từ New Delhi, cho biết.

Tại Trung Quốc, mưa lớn cũng đã ập đến các tỉnh trồng rau hàng đầu, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung đã phát sinh khi quốc gia này phục hồi sau những ảnh hưởng của đại dịch. Philippines và một số nước Đông Nam Á khác cũng phải vật lộn với giá rau và dầu cọ cao hơn.

im-429408.jpg
Celia Matos nhận các bữa ăn nấu sẵn quyên góp. "Tôi mua gas để nấu ăn và sau đó tôi không đủ tiền mua thức ăn", bà nói. Ãnh: WSJ
im-429381.jpg
Celia Matos và con trai, bà sống dựa vào thực phẩm do bạn bè phát và một trung tâm cộng đồng địa phương. Ãnh: WSJ

Tại Mỹ Latinh, thiệt hại do giá lương thực tăng có thể sâu hơn và lâu dài hơn, các nhà kinh tế và các nhà hoạch định chính sách đã cảnh báo.

Các ngân hàng trung ương của khu vực đã mạnh tay tăng lãi suất trong nỗ lực kiềm chế lạm phát. Brazil và Chile đều vừa công bố đợt tăng lãi suất lớn nhất trong hai thập kỷ.

Theo số liệu từ Our World in Data, đó là liều thuốc khó nuốt trôi ở một khu vực chịu sự suy thoái kinh tế sâu sắc nhất thế giới do đại dịch cũng như tỷ lệ tử vong trên đầu người cao nhất kể từ COVID-19.

William Jackson, trưởng nhóm kinh tế về các thị trường mới nổi tại công ty nghiên cứu Capital Economics có trụ sở tại London, cho biết: “Lạm phát đặc biệt có vấn đề ở Mỹ Latinh, nơi nó tăng mạnh hơn nhiều so với các khu vực khác.

Sau khi ghi nhận mức tăng trưởng thấp trong vài năm trước đại dịch, Brazil và các khu vực khác của khu vực hiện phải đối mặt với tình trạng lạm phát đình trệ, một sự kết hợp giữa không tăng trưởng và giá cả cao hơn, ông nói.

im-429392.jpg
Đang chờ giao các bữa ăn nấu sẵn quyên góp ở Paraisópolis favela của São Paulo vào tháng 10. Ãnh: WSJ

Lạm phát đang vượt quá mục tiêu của các ngân hàng trung ương trong khu vực — trong trường hợp của Brazil, cao hơn mục tiêu ba lần. Hạn hán tồi tệ nhất của đất nước trong gần một thế kỷ cũng đã ảnh hưởng đến mùa màng và làm khô cạn các hồ chứa cung cấp năng lượng cho các đập thủy điện, gây thêm áp lực lên giá điện.

Giá thực phẩm và năng lượng tăng cũng khiến lạm phát ở Mexico, Colombia, Peru và Chile cao hơn. Tại Brazil, thịt bò và trứng đắt hơn 20% so với năm ngoái, trong khi giá thịt gà và cà chua đã tăng gần 30%, theo một nghiên cứu của Getulio Vargas Foundation, hay FGV.

Julieta Irureta, một y tá 27 tuổi đến từ Buenos Aires, cho biết cô không còn đủ khả năng để cung cấp cho cậu con trai 4 tuổi của mình chế độ ăn uống cân bằng mà nó cần. Cô nói: “Chúng tôi đã dành gần hai năm để mạo hiểm cuộc sống của mình trên tiền tuyến, và bây giờ, với mức lương của chúng tôi, càng ngày càng không đảm bảo.

Khách hàng từng yêu cầu những người bán thịt ở thành phố cắt giảm giá rẻ như cho gà ăn; bây giờ họ đang mua những phần giống như vậy để nuôi gia đình của họ.

im-429869.jpg
Phụ nữ nhận bữa ăn đã nấu ở Paraisópolis, São Paulo. Giám đốc của một tổ chức phi lợi nhuận cho biết: “Tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn đối với người nghèo so với giữa thời kỳ đại dịch. Ãnh: WSJ

Miguelina Espindola, một người giúp việc 60 tuổi, cho biết bà đã phải vật lộn để tìm việc làm khác kể từ khi người đàn ông mà bà làm việc nhà đã chết vì COVID-19. Ngay cả khi bà làm với thời gian như vậy, nhưng số tiền lương ít đến mức bà không thể mua được loại thuốc điều trị Tiểu đường mà mình cần.

Tại Paraisópolis ở ngoại ô phía tây nam của São Paulo, bà Matos phải xếp hàng chờ hàng giờ mỗi ngày tại một trung tâm cộng đồng địa phương do G10 Favelas, một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp các bữa ăn miễn phí cho các cộng đồng người dân ở khu ổ chuột của Brazil.

Vài tuần trước, trung tâm phải bắt đầu đóng cửa trước giờ ăn trưa sau khi giao tranh nổ ra khi hết nguồn cung cấp.

im-429402.jpg
Một bữa ăn quyên góp bên ngoài Paraisópolis, São Paulo. Khi tỷ lệ tử vong do COVID-19 của Brazil giảm, các khoản quyên góp từ các siêu thị và những người giàu có bắt đầu cạn kiệt, một giám đốc tổ chức phi lợi nhuận cho biết. Ãnh: WSJ

Trung tâm này phụ thuộc vào sự đóng góp từ các siêu thị và những người giàu có, nhưng khi tỷ lệ tử vong của COVID-19 ở Brazil giảm, các dịch vụ này đã bắt đầu cạn kiệt.

“Mọi người dường như không hiểu,” Gilson Rodrigues, giám đốc G10 Favelas, cho biết. "Tình hình bây giờ thậm chí còn tồi tệ hơn đối với người nghèo so với giữa đại dịch."

(Tham khảo WSJ)

NGỌC CHÂU

Đọc nhiều nhất