Nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và cảnh quan đô thị, quy định mới về quản lý cây xanh đô thị do UBND TP Hà Nội ban hành đã đưa 18 loại cây vào danh sách cấm trồng mới tại các khu vực công cộng. Điều này khiến không ít người bất ngờ bởi nhiều cây vốn rất quen thuộc trong đời sống. Nhưng dưới góc độ y khoa, có tới 16 loài trong danh mục sở hữu độc tố sinh học cực mạnh, nhựa gây lở loét hoặc có gai nhọn nguy hiểm.

Không phải loại cây nào cũng nên trồng nơi công cộng (Ảnh minh họa)

12 cây chứa độc tố và gây dị ứng: Thậm chí có thể gây tử vong

Trong danh sách 18 loại cây bị cấm trồng nơi công cộng ở Hà Nội, có nhiều loài cây xuất hiện phổ biến lại tích tụ các hoạt chất hóa học độc hại. Nếu vô tình ăn phải, đặc biệt là với trẻ em cơ thể sẽ rơi vào trạng thái ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí gây nguy hiểm tính mạng như:

- Bã đậu (vông đồng): Nhựa và hạt chứa độc tố toxalbumin nguy hiểm, gây hủy hoại tế bào, nôn mửa dồn dập, xuất huyết tiêu hóa và nguy cơ suy gan thận cấp.

- Bồ hòn: Quả chứa hàm lượng chất độc saponin cao, khi nuốt phải sẽ gây kích ứng đường tiêu hóa dữ dội và ngộ độc.

- Cô ca cảnh: Lá chứa chất cocaine gây kích thích hệ thần kinh giao cảm, vọt huyết áp, tăng nhịp tim và tiềm ẩn nguy cơ gây nghiện.

- Mã tiền: Hạt chứa chất độc strychnine cực mạnh, tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương gây ra các cơn co giật toàn thân và co cứng cơ hô hấp gây ngạt thở.

Cây bã đậu chứa độc tố nguy hiểm (Ảnh minh họa)

- Ô đầu (củ gấu tàu): Có chứa độc tố aconitine ngấm rất nhanh qua niêm mạc gây tê lưỡi, tê đầu chi, rối loạn nhịp tim mức độ nặng và tử vong do liệt trung khu hô hấp.

- Dướng: Có tính xâm thực, rễ nông, cành giòn dễ gãy đổ. Đồng thời nhựa và phấn cây có thể gây dị ứng, quả chín rụng thối nát gây ô nhiễm không khí.

- Tỏi độc: Toàn bộ cây chứa độc tố sinh học cực mạnh, khi nuốt phải qua đường tiêu hóa có thể gây tổn thương đa cơ quan, suy hô hấp và tử vong.

- Thông thiên: Hạt, lá, hoa và vỏ cây chứa các chất độc glycoside trợ tim gây xáo trộn điện giải, rối loạn nhịp tim nghiêm trọng và tụt huyết áp cấp.

- Trúc đào: Thân và lá chứa chất độc oleandrin rất nguy hiểm cho hệ tim mạch và đường tiêu hóa, khiến tim có thể ngừng đập đột ngột.

Cây trúc đào từng được trồng trên nhiều tuyến phố (Ảnh minh họa)

- Sưng Nam Bộ (Sơn lu): Nhựa cây chứa hợp chất kích ứng cực mạnh, khi dính vào da gây ngứa rát, bùng phát mụn nước và lở loét nghiêm trọng.  

- Bông gòn: Cành giòn dễ gãy đổ, khi quả chín phát tán sợi bông vào không khí làm ảnh hưởng vệ sinh và kích ứng đường hô hấp.

- Lòng mức: Hạt mang chùm lông lơ lửng trong không khí khi quả chín, dễ kích thích đường hô hấp và làm khởi phát cơn hen ở người có cơ địa nhạy cảm.  

4 loại cây có nguy cơ tổn thương cơ học

Nguy cơ từ các loài cây bị cấm trồng này còn đến từ việc tiếp xúc trực tiếp ngoài da hoặc va chạm vật lý. Bao gồm:

- Bồ kết: Thân có nhiều gai lớn, cứng và sắc nhọn, người đi đường hoặc trẻ nhỏ va quệt phải dễ bị đâm sâu, rách da, nhiễm trùng phần mềm.

- Me keo: Thân và cành có nhiều gai nhọn dày đặc, dễ gây trầy xước, thương tích cho người qua lại.

- Xiro: Thân và cành có nhiều gai cứng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em khi vui chơi, đá bóng hoặc chạy nhảy vô tình va đụng.

- Trứng cá: Quả rụng ảnh hưởng đến vệ sinh đường phố, tạo nguy cơ trơn trượt. Đồng thời cây cành thấp thu hút trẻ em leo trèo hái quả, tiềm ẩn rủi ro ngã té từ trên cao gây chấn thương xương khớp hay chấn thương sọ não.

Trứng cá là cây quen thuộc nhưng cũng không nên trồng nơi công cộng (Ảnh minh họa)

Còn lại trong danh sách bị cấm chủ yếu do đặc tính sinh học dễ gây chấn thương hoặc ô nhiễm môi trường sống. Ví dụ như cao su, dâu da có ành nhánh giòn, rất dễ gãy đổ gây tai nạn khi mưa bão, quả chín rụng gây mất vệ sinh. 

Để bảo vệ sức khỏe, khuyến cáo người dân tuyệt đối không nếm thử quả, hái lá hay bẻ cành các loại cây lạ. Khi nghi ngờ ngộ độc hoặc dính nhựa cây độc gây bỏng rát da, cần khẩn trương rửa sạch dưới nguồn nước chảy và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để xử trí kịp thời.