Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) vừa chính thức ra mắt Cơ sở dữ liệu khảo cổ quốc gia Israel, một nền tảng trực tuyến quy mô lớn cho phép công chúng toàn cầu tiếp cận kho tàng hàng thập kỷ nghiên cứu khảo cổ học của quốc gia này.

Với gần 4 triệu bản ghi, đây được đánh giá là một trong những kho lưu trữ khảo cổ học trực tuyến lớn nhất thế giới. Dữ liệu bao gồm từ tiền cổ, đồ gốm, bản thảo, trang sức, kiến trúc cổ đại cho đến báo cáo khai quật chi tiết. Hiện nền tảng đang lưu trữ 3.910.005 bản ghi, trong đó có 964.393 hiện vật đã phân loại, hơn 1,2 triệu hình ảnh, 15.164 mô hình 3D, cùng hàng nghìn tài liệu nghiên cứu.

Tiếp cận di sản khảo cổ chỉ với vài cú nhấp chuột

Giờ đây, dù có đang ở Israel hay bất cứ nơi nào trên thế giới, kho dữ liệu tập trung này cho phép giới nghiên cứu cũng như công chúng toàn cầu có thể tìm kiếm thông tin một cách dễ dàng.

Hệ thống cho phép lọc dữ liệu theo địa điểm, thời kỳ lịch sử, loại hiện vật, hoặc đơn giản bằng cách chọn vị trí trên bản đồ tương tác. Kết quả trả về bao gồm các bài nghiên cứu chuyên môn, hình ảnh, mô hình 3D và các báo cáo khai quật liên quan.

Một chiếc đèn dầu bằng gốm được trang trí tinh xảo có niên đại 1.700 năm, được trang trí bằng các biểu tượng liên quan đến Đền thờ Do Thái và được phát hiện ở Jerusalem.

Israel từ lâu được xem là “kho báu khảo cổ” của thế giới, với các địa điểm có niên đại trải dài hàng chục nghìn năm. Một số địa danh nổi tiếng gồm Núi Đền ở Jerusalem, pháo đài Masada nhìn ra Biển Chết, thành cổ Tel Megiddo (Di sản thế giới UNESCO) và Qumran – nơi phát hiện Cuộn sách Biển Chết.

Ông Alby Malka, Trưởng bộ phận Công nghệ IAA, cho biết: “Tại một quốc gia có di sản phong phú như Israel, một khối lượng khổng lồ thông tin khảo cổ học từ mọi thời kỳ đã được tích lũy qua nhiều năm”.

Theo ông Malka, mọi phát hiện khảo cổ đều được ghi nhận và lưu trữ theo luật pháp quốc gia. Kho dữ liệu quốc gia không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học và bảo tồn di sản mà còn giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về lịch sử.

“Một cơ sở dữ liệu khảo cổ quốc gia - nơi tập hợp và công khai toàn bộ khối kiến thức này cho cả giới nghiên cứu và công chúng - là công cụ vô cùng quan trọng đối với nghiên cứu khoa học, việc bảo tồn di sản quốc gia và nâng cao nhận thức cộng đồng”, ông nhấn mạnh.

Kho lưu trữ trực tuyến bao gồm từ tiền cổ, đồ gốm, bản thảo, trang sức, kiến trúc cổ đại cho đến báo cáo khai quật chi tiết.

Tiến sĩ Débora Sandhaus, Giám đốc Khoa học của IAA, nhận định: “Kho tư liệu này không chỉ là báu vật của Israel mà còn là tài sản chung của nhân loại. Nó mở ra khả năng nghiên cứu so sánh quy mô lớn, mang đến cho cộng đồng khoa học quốc tế cơ hội tiếp cận kho kiến thức về lịch sử vùng Levant chưa từng có”.