Kể từ năm 2022, các lệnh trừng phạt của phương Tây đã cắt đứt Nga khỏi chuỗi cung ứng chip bán dẫn toàn cầu. NVIDIA, Intel, AMD và hầu hết các nhà sản xuất chip lớn đều ngừng xuất khẩu sang Nga, bao gồm cả các chip AI đang được cả thế giới tranh giành. Thay vì dừng lại ở đó, một công ty Nga đã chọn con đường khác.

Ngày 8 tháng 7 tại triển lãm công nghiệp quốc tế Innoprom-2026, công ty HighTech thuộc Technopolis Moscow chính thức ra mắt LinQ HX, chip gia tốc AI đầu tiên của Nga được xây dựng hoàn toàn từ linh kiện nội địa, không sử dụng bất kỳ thành phần hay giấy phép nào từ nước ngoài. Chip được phát triển dựa trên vi xử lý LinQ H1M, sản phẩm đã có tên trong danh mục chứng nhận của Bộ Công Thương Nga.

Bộ tăng tốc AI của LinQ HX

Điểm khác biệt lớn nhất của LinQ HX so với phần lớn chip AI hiện nay không nằm ở tốc độ mà nằm ở cách xử lý dữ liệu. Trong khi hầu hết các giải pháp AI đang phụ thuộc ngày càng sâu vào hạ tầng đám mây, LinQ HX xử lý toàn bộ dữ liệu ngay trên thiết bị, không gửi bất kỳ thông tin nào ra ngoài và không cần kết nối internet. Các nhà phát triển gọi đây là mô hình "vòng kín", nơi dữ liệu được sinh ra, xử lý và lưu trữ trong cùng một hệ thống mà không có đường ra bên ngoài.

Về thông số kỹ thuật, LinQ HX đạt 30 TOPS, tương đương 30.000 tỷ phép tính mỗi giây, với khả năng chạy đồng thời tối đa năm mạng nơ-ron khác nhau. Độ trễ xử lý dao động từ 1,5 đến 2,3 mili giây, mức đủ nhanh cho các tác vụ cần phản hồi thời gian thực. Mức tiêu thụ điện tối đa 40W giúp chip phù hợp với các nền tảng di động và tự hành không có nguồn điện lớn.

Các ứng dụng mà HighTech nhắm đến phản ánh rõ nhu cầu thực tế của thị trường Nga trong bối cảnh hiện tại. Trong lĩnh vực giao thông, LinQ HX có thể xử lý nhận diện biển báo, phát hiện người đi bộ và các tình huống bất thường trên đường mà không cần truyền dữ liệu về trung tâm, đặc biệt quan trọng với hệ thống hỗ trợ lái xe trong môi trường kết nối không ổn định.

Trong lĩnh vực an ninh, chip hỗ trợ phân tích luồng video từ camera giám sát đô thị, phát hiện vi phạm và theo dõi đám đông ngay tại chỗ. Drone được trang bị LinQ HX có thể thực hiện kiểm tra cơ sở hạ tầng hoặc tham gia tìm kiếm cứu nạn với khả năng phát hiện sự cố tức thời mà không phụ thuộc vào đường truyền dữ liệu. Trong y tế, chip hướng đến các ứng dụng chẩn đoán và theo dõi bệnh nhân có thể triển khai tại các cơ sở y tế không có hạ tầng internet ổn định.

Chip này rất hữu ích cho việc phân tích luồng video từ camera giám sát

HighTech đang xây dựng LinQ HX như một mắt xích trong hệ sinh thái AI nội địa rộng hơn. Chip đã được xác nhận tương thích với hệ điều hành Astra Linux, một trong những nền tảng nội địa phổ biến nhất của Nga trong khu vực chính phủ và quốc phòng. Đồng thời, HighTech đã ký thỏa thuận chiến lược với Aquarius và NtechLab để tích hợp LinQ HX vào hệ thống phân tích video đa đối tượng và nhận diện sinh trắc học, dự kiến bắt đầu giao hàng thương mại vào nửa cuối năm 2026.

Thị trường toàn cầu cho các chip AI xử lý tại thiết bị đang tăng trưởng nhanh, từ 13,2 tỷ USD năm nay lên dự kiến 44,53 tỷ USD vào năm 2035, theo dữ liệu từ Research Nester. Nga không phải quốc gia duy nhất đang đi theo hướng này, nhưng LinQ HX là một trong số ít sản phẩm trên thị trường được thiết kế ngay từ đầu với tiêu chí không phụ thuộc bất kỳ nền tảng hay linh kiện nước ngoài nào, một yêu cầu đang trở nên ngày càng quan trọng không chỉ với Nga mà với nhiều quốc gia đang tìm cách xây dựng hạ tầng AI độc lập.