"Em ngày nào cũng tắm hai lần, nước hoa lúc nào cũng có trong túi. Nhưng dạo gần đây, cứ họp phòng kín là em lại lo… không biết mình có mùi không", Lan (41 tuổi), nhân viên kế toán tại một công ty truyền thông ở TP.HCM, cười ngượng khi kể về nỗi ám ảnh mới xuất hiện của mình. Chị vốn nổi tiếng là người chỉn chu, bàn làm việc luôn gọn gàng, quần áo thơm tho. Thế nhưng sau tuổi 40, chị bắt đầu nhạy cảm hơn với mùi cơ thể của chính mình.

Không riêng Lan. Trong một cuộc trò chuyện với nhóm nhân viên văn phòng ở Hà Nội và TP.HCM, nhiều người thừa nhận họ từng ít nhất một lần chột dạ vì "mùi lạ" dù biết mình hoàn toàn không phải người kém vệ sinh.

Hùng (43 tuổi), trưởng nhóm kinh doanh tại một công ty công nghệ, kể rằng anh bắt đầu để ý khi con trai đùa: "Ba có mùi gì lạ lạ".

"Tôi hơi sốc. Mình vẫn tập gym, vẫn dùng sữa tắm xịn. Nhưng đúng là dạo này áo mặc lâu trong phòng máy lạnh dễ có mùi hơn trước", anh nói.

Với đặc thù công việc phải gặp đối tác thường xuyên, Hùng thừa nhận anh từng xịt nước hoa nhiều hơn bình thường để "cho chắc ăn". Nhưng càng cố che mùi, anh càng lo lắng người khác sẽ nghĩ mình… có vấn đề.

Mai (39 tuổi), nhân viên ngân hàng, chia sẻ: "Tôi để sẵn lăn khử mùi trong ngăn bàn. Có hôm chỉ vì ngồi gần đồng nghiệp mới mà tôi cứ thấp thỏm. Dù biết mình sạch sẽ, cảm giác tự ti vẫn cứ lẩn quẩn".

Điều đáng nói là hầu hết những người được hỏi đều có thói quen vệ sinh tốt: tắm rửa hằng ngày, thay quần áo thường xuyên, sử dụng sản phẩm chăm sóc cá nhân đầy đủ. Thế nhưng nỗi lo về "mùi tuổi trung niên" vẫn âm thầm tồn tại.

Không phải do không tắm

Khi tuổi tác tăng lên, một số người lớn tuổi có thể xuất hiện mùi cơ thể đặc trưng. Bác sĩ chuyên khoa Y học gia đình Lý Tư Hiền (tại Đài Loan, Trung Quốc) cho biết trên trang cá nhân, chất dầu do da tiết ra sau khi bị oxy hóa có thể tạo thành hợp chất gọi là "2-nonenal", thường được gọi là "mùi người già". Hiện tượng này thường trở nên rõ rệt từ sau tuổi trung niên, liên quan đến sự thay đổi thành phần bã nhờn và sự suy giảm khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Chỉ tắm rửa thường xuyên cũng khó cải thiện hoàn toàn, vì vậy nên kết hợp chế độ ăn cân bằng bổ sung dưỡng chất chống oxy hóa, vận động đều đặn và vệ sinh hợp lý để giúp giảm mùi.

Bác sĩ Lý Tư Hiền chia sẻ rằng, da tiết ra "dầu Omega-7" nhằm bảo vệ da và ngăn chặn tác hại từ môi trường bên ngoài. Khi bị oxy hóa, loại dầu này sẽ tạo ra "2-nonenal (2-Nonenal)", có mùi giống như mùi dầu bị ôi. Khi quá trình oxy hóa xảy ra, các chất chống oxy hóa trong cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế "chống lại" phản ứng này để duy trì sự cân bằng.

Ông cho biết, theo thời gian, khả năng chống oxy hóa suy giảm, khiến các sản phẩm oxy hóa dễ tích tụ và mùi trở nên rõ ràng hơn. Khoảng từ tuổi 40 trở đi, mùi cơ thể đặc trưng có thể bắt đầu xuất hiện dần. 

"Mùi người già" chủ yếu tập trung ở những vùng tiết nhiều bã nhờn và khó làm sạch hoàn toàn như da đầu, sau tai, nách, ngực, lưng và sau cổ. Những khu vực này có mật độ tuyến bã nhờn cao hơn, tiết ra nhiều axit béo hơn nên phản ứng oxy hóa cũng dễ xảy ra hơn.

3 cách để trở nên "thơm tho"

Bác sĩ Lý nhấn mạnh, 2-nonenal là chất tan trong dầu, vì vậy chỉ tắm rửa thông thường cũng khó loại bỏ hoàn toàn, ngay cả khi dùng xà phòng cũng chưa chắc làm sạch triệt để. Dù "mùi người già" liên quan đến quá trình lão hóa, vẫn có những cách giúp giảm bớt ảnh hưởng.

Thứ nhất là "bổ sung chất chống oxy hóa", chẳng hạn như vitamin C, vitamin D, polyphenol và axit alpha-lipoic, giúp làm giảm quá trình oxy hóa axit béo. Trà xanh là lựa chọn tốt; uống một tách mỗi ngày có thể giúp tăng cường khả năng chống oxy hóa của cơ thể.

Thứ hai, "tăng tiết mồ hôi và thúc đẩy trao đổi chất" cũng rất quan trọng. Có thể duy trì tập thể dục đều đặn, xông hơi hoặc sauna để giúp đào thải các chất tiết cũ tích tụ trong tuyến bã nhờn, từ đó giảm sự tích tụ của 2-nonenal.

Ngoài ra, nếu vẫn cảm thấy khó chấp nhận mùi cơ thể, có thể sử dụng một số "tinh dầu thiên nhiên để che mùi", như tinh dầu tràm trà, tinh dầu hương thảo hoặc tinh dầu bạc hà. Những loại tinh dầu này không chỉ giúp mùi hương tươi mát hơn mà còn có tác dụng kháng khuẩn và chống oxy hóa.

Cuối cùng, bác sĩ Lý lưu ý không nên chà rửa quá mạnh khi vệ sinh, vì có thể làm da khô, phá hủy hàng rào bảo vệ da và gây ra nhiều vấn đề khác. Việc bảo vệ hệ vi sinh tự nhiên trên da ở mức hợp lý cũng giúp ích cho quá trình trao đổi chất của da.

"Mùi người già" không phải do vệ sinh kém mà là hiện tượng tự nhiên trong quá trình lão hóa. Ai rồi cũng sẽ già đi, thay vì bài xích, chúng ta nên dùng phương pháp khoa học để cải thiện nó.