Trong cuộc sống, có không ít mẹo đơn giản tận dụng chính những nguyên liệu sẵn có trong nhà nhưng không phải ai cũng hiểu rõ tác dụng thật sự của chúng. Có thứ được truyền từ người này sang người khác, nghe qua tưởng chỉ là thói quen dân gian, nhưng khi nhìn kỹ lại lại thấy phía sau là một nhu cầu rất đời thường. Bát chanh bổ đôi rắc muối rồi đặt ở góc phòng là một ví dụ như vậy.

Nhìn qua, nhiều người dễ nghĩ đây chỉ là một mẹo mang màu sắc tâm linh. Tuy nhiên, nếu đặt trong bối cảnh sinh hoạt gia đình, lý do khiến thói quen này tồn tại lâu đến vậy phần nhiều nằm ở chuyện khử mùi, tạo cảm giác căn phòng dễ chịu hơn bằng những nguyên liệu rẻ tiền, dễ kiếm. Chanh từ lâu đã được nhắc đến như nguyên liệu có thể hỗ trợ giảm mùi trong không gian nhỏ như phòng tắm, nhà bếp hay tủ lạnh.

Một mẹo cũ nhưng được nhiều gia đình làm hàng ngày

Ở nhiều nhà, chanh và muối gần như lúc nào cũng có sẵn trong bếp. Chỉ cần cắt đôi quả chanh, rắc thêm ít muối rồi đặt ở góc bếp, gần cửa ra vào, nhà vệ sinh hoặc một góc phòng kín, nhiều người tin rằng không gian sẽ bớt cảm giác bí và dễ ngửi hơn. Niềm tin này không phải hoàn toàn vô cớ. 

VnExpress từng giới thiệu mẹo dùng chanh, sả, lá dứa để xóa bớt mùi khó chịu trong nhà tắm; một bài khác của báo này cũng cho rằng nước cốt chanh có thể giúp nhà tắm thơm mát hơn. Thanh Niên cũng từng nhắc đến việc dùng chanh để khử mùi trong phòng như một mẹo gia dụng quen thuộc.

Nhìn theo cách dễ hiểu, chanh có mùi thơm nhẹ, tạo cảm giác tươi và sạch hơn, nên khi hiện diện trong một không gian kín mùi, nó có thể át bớt phần nào cảm giác khó chịu. Chính vì vậy, điều nhiều gia đình vẫn thực hiện mẹo này hàng ngày, cảm giác căn nhà được chăm chút hơn. Với không ít người, bát chanh muối ở góc phòng giống một cách “làm mới” không gian sống bằng những thứ sẵn tay.

Tác dụng thật sự theo cơ sở khoa học

Điểm cần nói rõ là chanh và muối có công dụng nhất định, nhưng công dụng rõ ràng hơn lại thường xuất hiện khi chúng được dùng trực tiếp để vệ sinh. Thanh Niên từng có bài viết về việc dùng chanh để làm sạch, khử mùi đồ dùng nhà bếp như lò vi sóng, thớt hay tủ lạnh. Dân trí cũng nêu mẹo cắt đôi quả chanh, chà lên thớt rồi rắc muối để giảm mùi hôi; bài viết cho rằng axit tự nhiên trong chanh cùng tinh dầu từ vỏ chanh giúp đánh bật mùi khó chịu, còn muối hỗ trợ làm sạch bề mặt. Nói cách khác, chanh muối hữu ích hơn khi tham gia vào việc lau chùi, thay vì chỉ đặt yên một chỗ rồi được kỳ vọng sẽ “xử lý” cả căn phòng.

Vì thế, nếu có một bát chanh muối trong nhà, tác dụng dễ cảm nhận nhất thường chỉ là mùi thơm nhẹ và cảm giác bớt bí phần nào. Còn những lời truyền miệng như “lọc không khí”, “hút độc”, “khử khuẩn cả phòng” hay “giải quyết triệt để mùi ẩm mốc” thì dễ bị đẩy đi quá xa so với hiệu quả thực tế. 

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết để cải thiện chất lượng không khí trong nhà, các hướng quan trọng vẫn là kiểm soát nguồn gây ô nhiễm, tăng thông gió và lọc khí phù hợp. Điều đó cho thấy một bát chanh muối có thể là mẹo hỗ trợ cảm giác, nhưng không phải giải pháp thay thế cho việc xử lý tận gốc nguyên nhân.

Muốn nhà thơm lâu, vẫn phải xử lý từ gốc

Điều này đặc biệt đúng với những căn phòng có mùi hôi kéo dài vì ẩm, nấm mốc, cống thoát nước, rác thải hay thiếu lưu thông không khí. Trong các trường hợp ấy, chanh muối chỉ có tác dụng tạm thời. Ngay trong bài viết về khử mùi nhà tắm, VnExpress cũng đặt việc “thường xuyên vệ sinh sạch sẽ” lên đầu, trước cả các mẹo dùng nguyên liệu tự nhiên. 

Còn EPA nhấn mạnh biện pháp hiệu quả nhất thường là tìm ra và loại bỏ nguồn gây ô nhiễm trong nhà. Nói đơn giản, muốn căn nhà thật sự dễ chịu thì vẫn phải lau dọn đúng chỗ, giữ khô ráo và thông thoáng, thay vì chỉ trông chờ vào vài lát chanh.

Bản thân chanh để lâu cũng không phải lựa chọn lý tưởng. Thanh Niên từng lưu ý khi dùng vỏ chanh để khử mùi tủ lạnh thì cần thay thường xuyên. Chi tiết nhỏ này cũng phần nào cho thấy mẹo dùng chanh chỉ phù hợp trong thời gian ngắn, nếu để quá lâu thì hiệu quả giảm dần và không còn nhiều ý nghĩa.

Suy cho cùng, đặt một bát chanh muối ở góc phòng không hẳn là mê tín như nhiều người vẫn nghĩ. Đằng sau nó là một kinh nghiệm sống rất đời thường: tận dụng nguyên liệu sẵn có để làm không gian sống dễ chịu hơn. Tuy nhiên, đó chỉ nên được xem là một mẹo hỗ trợ nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày. Muốn nhà sạch, thơm và thoáng lâu dài, điều quan trọng nhất vẫn là vệ sinh đều đặn, xử lý đúng nguồn gây mùi và giữ cho không khí trong nhà được lưu thông tốt.