Ông Rex Estoperez, trợ lý Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết, đề xuất nhập khẩu hành tây được đưa ra trong cuộc họp ủy ban điều hành của bộ và sẽ được trình lên Tổng thống Ferdinand Marcos Jr để phê duyệt, theo Bloomberg.

Ông Estoperez cho biết việc nhập khẩu hành tây là "giải pháp tạm thời" và sẽ kéo giá hành xuống. "Chúng tôi không thể khoanh tay đứng nhìn vì một trong những yếu tố thúc đẩy lạm phát là giá hành", quan chức nông nghiệp này nói, đồng thời cho biết nước này hiện tại không có kế hoạch nhập khẩu nào.

Ông Estoperez cho biết Phillipines tiêu thụ khoảng 17.000 tấn hành mỗi tháng. Trong đó, hành tím được bán với giá 650 peso/kg (11,68 USD) và hành tây có giá 600 Peso/kg (10,89 USD). 

Dựa trên dữ liệu giá bán lẻ các mặt hàng nông sản từ ngày 5/1 của Bộ Nông nghiệp cho thấy, mức giá này cao gấp 3 lần giá thịt gà và đắt hơn 25% so với thịt bò.

Hành tây là một thành phần quan trọng trong ẩm thực Philippines với hầu hết các hộ gia đình sử dụng nó cùng với tỏi. Giá tăng đột biến đã ảnh hưởng nặng nề đến người tiêu dùng trong những ngày lễ cuối năm với việc thực phẩm chiếm vị trí trung tâm trong nhiều cuộc tụ họp, khiến nhiều người lên tiếng chỉ trích trên mạng xã hội.

Estoperez cho biết sản lượng địa phương giảm đã giúp nâng giá hành tây. Nhà thống kê quốc gia Dennis Mapa cho biết hành tây đóng góp 0,3% vào lạm phát chung của Philippines, giống như gạo.

Giá tiêu dùng trong tháng 12 tăng 8,1%, đạt mức cao nhất trong 14 năm, từ mức 8% của tháng trước.

Riêng trong tháng 12/2022, chỉ số giá tiêu dùng của Philippines đạt 8,1%, mức cao nhất trong 14 năm qua, tăng từ 8% của tháng trước.

Quan chức nông nghiệp này cũng thông báo rằng một nửa lượng hành nhập khẩu theo kế hoạch sẽ được phân phối đến đảo chính Luzon, trong khi phần còn lại sẽ chuyển đến Visayas và Mindanao. Bên cạnh đó, trong bối cảnh các vụ hoạch đang diễn ra, sản lượng hành tại Philippines dự kiến sẽ đạt đỉnh từ tháng 3 đến tháng 5, khiến giá cả loại hàng này hạ nhiệt.

Điều gì gây ra sự tăng giá?

Các nhà lập pháp Philippines muốn điều tra nguyên nhân của sự gia tăng, khẳng định rằng Tổng thống Ferdinand Marcos Jr, "chịu trách nhiệm trực tiếp".

Một phần của việc tăng giá bắt nguồn từ các lực lượng ngoài tầm kiểm soát của cá nhân. Lạm phát toàn cầudo nhiều nguyên nhân bao gồm xung đột Nga-Ukraina, khó khăn trong chuỗi cung ứng và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt—đang gây căng thẳng cho giá lương thực ở khắp mọi nơi.

Khu vực kinh doanh đổ lỗi cho bộ nông nghiệp vì đã không đưa ra các dự báo nguồn cung chính xác bất chấp những cảnh báo vào năm ngoái. Các quan chức nông nghiệp đã cảnh báo về khả năng thiếu hành và tỏi từ đầu tháng 8, khi loại hành đỏ địa phương chỉ có giá tối đa là 140 peso (2,54 USD).

Tuy nhiên, bộ đã phản đối việc nhập khẩu, nhấn mạnh rằng nguồn cung hiện có là đủ, ngay cả khi nông dân Philippines cảnh báo mức tiêu thụ dự kiến sẽ tăng trong những ngày lễ.

Các quan chức nông nghiệp nghi ngờ các cuộc khủng hoảng địa phương khác, chẳng hạn như thao túng giá nội bộ, cũng phải chịu trách nhiệm về việc giá hành tây tăng vọt. Restoperez cho biết vào ngày 13/12 rằng bộ nông nghiệp tin rằng một tổ chức tội phạm đã tích trữ nguồn cung cấp hành tây và một cuộc điều tra đang được tiến hành.

Chính phủ Philippines phản ứng như thế nào?

Vào ngày 30/12, bộ thương mại của Philippines, theo lệnh của Tổng thống, đã áp đặt "giá bán lẻ đề xuất" là 250 peso (4,53 USD)/kg đối với hành tây. Nhưng trong khi bộ thương mại có thể buộc tội những người đặt giá cao hơn SRP là trục lợi, thì điều đó hầu như không được thi hành. Bất chấp giá trần, giá hành vẫn ở mức cao.

Tháng trước, cơ quan hải quan đã chặn một lượng hành đỏ nhập lậu trị giá khoảng 362.000 USD từ Trung Quốc được giấu trong các hộp bánh mì và các sản phẩm bánh ngọt và một lượng hành trắng nhập lậu trị giá 309.000 USD khác trong các container được cho là chứa hàng may mặc.

Marcos Jr. cho biết vào ngày 29/12 rằng chính phủ đang tìm cách hợp pháp để bán hàng nhập lậu nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, một số hành nhập lậu được phát hiện là không phù hợp cho con người. Mạng tin tức địa phương GMA đưa tin rằng vi khuẩn như E. coli và dấu vết của thuốc trừ sâu đã được tìm thấy trên một số lô hàng, những thứ này phải được loại bỏ.

Philippines gần đây cũng đã đạt được thỏa thuận song phương với Trung Quốc nhằm tăng cường hợp tác nông nghiệp và thương mại. Không rõ liệu hành nhập khẩu có phải là một phần của sự hợp tác đó hay không.

(Nguồn: Bloomberg/Time)