Nhắc đến cá ngừ đại dương, nhiều người thường nghĩ đến phần thịt dùng để chế biến các món ăn quen thuộc. Thế nhưng tại Phú Yên – địa phương nhiều năm gắn với nghề khai thác cá ngừ xa bờ – một phần nguyên liệu khác lại trở thành đặc sản nổi tiếng: mắt cá ngừ đại dương.

Món ăn này xuất hiện từ cuộc sống của ngư dân ven biển. Sau mỗi chuyến đánh bắt, những con cá ngừ lớn được đưa vào bờ, phần mắt cá được giữ lại để chế biến thành món ăn riêng. Theo thời gian, từ bữa ăn của người dân địa phương, mắt cá ngừ đại dương trở thành một trong những món ăn được du khách nhắc đến khi khám phá ẩm thực Phú Yên.

Một món ăn gắn với nghề biển

Cá ngừ đại dương là một trong những loài hải sản có giá trị kinh tế cao của vùng biển Nam Trung Bộ. Nghề câu cá ngừ đã góp phần tạo nên dấu ấn riêng cho nhiều làng chài ven biển Phú Yên. Mắt cá ngừ thường có kích thước khá lớn, được làm sạch rồi cho vào thố sứ hoặc thố đất để hầm cùng các nguyên liệu như táo tàu, kỷ tử, hành, gừng, tiêu và một số loại gia vị khác. Cách chế biến này giúp giảm mùi tanh, đồng thời tạo nên hương vị đậm đà đặc trưng.

Mắt cá ngừ thường được hầm cùng các nguyên liệu như táo tàu, kỷ tử, hành, gừng, tiêu và một số loại gia vị khác, để tạo nên hương vị đậm đà đặc trưng. ( Ảnh: sưu tầm)

 Khi được mang ra bàn ăn, mỗi phần mắt cá thường được đựng trong một thố nhỏ còn nóng. Phần nước hầm có vị ngọt thanh từ nguyên liệu, hòa cùng hương thơm của gừng, tiêu và các loại gia vị. Món ăn thường được dùng ngay khi còn nóng để cảm nhận rõ hương vị đặc trưng. Nhiều thực khách thích dùng kèm một ít rau thơm, trong khi một số người ăn cùng cơm trắng hoặc bánh mì để tận dụng phần nước hầm đậm đà.

Thố mắt cá ngừ đại dương được giữ nóng, giúp món ăn luôn thơm ngon và trọn vẹn hương vị.          ( Ảnh: sưu tầm)

 Nhiều người lần đầu nhìn thấy món ăn có thể cảm thấy tò mò bởi kích thước khá lớn của mắt cá. Tuy nhiên, với người dân địa phương, đây là món ăn quen thuộc, phản ánh cách tận dụng sản vật biển trong đời sống hằng ngày.

Từ món ăn địa phương đến trải nghiệm của du khách

Không ít du khách tìm đến Phú Yên với mong muốn thử món mắt cá ngừ đại dương sau khi nghe giới thiệu từ bạn bè hoặc các chương trình du lịch. Sự tò mò ban đầu thường đến từ hình dáng đặc biệt của món ăn, nhưng điều khiến nhiều người nhớ đến lại là cách chế biến và câu chuyện phía sau món ăn.

Khác với nhiều món hải sản được chế biến đơn giản, mắt cá ngừ thường được hầm trong thời gian nhất định để nguyên liệu hòa quyện với nhau. Cách chế biến ấy cho thấy sự tỉ mỉ của người nấu và kinh nghiệm được truyền lại qua nhiều năm.

Từ món ăn của ngư dân vùng biển, mắt cá ngừ đại dương dần trở thành một trong những đặc sản được nhiều du khách tìm thử khi đến Phú Yên. ( Ảnh: sưu tầm)

 Món ăn cũng góp phần tạo nên nét riêng cho bức tranh ẩm thực địa phương. Bên cạnh bánh canh hẹ, sò huyết đầm Ô Loan hay các món hải sản tươi sống,...mắt cá ngừ đại dương là một trong những cái tên thường xuất hiện trong danh sách món ăn du khách muốn khám phá khi đến Phú Yên.

Ngày nay, sau khi tỉnh Phú Yên sáp nhập vào tỉnh Đắk Lắk theo đơn vị hành chính mới, món mắt cá ngừ đại dương vẫn được nhiều người nhắc đến như một dấu ấn ẩm thực của vùng biển Phú Yên trước đây. Giá trị của món ăn không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở câu chuyện về nghề biển, về những chuyến tàu vươn khơi và cách người dân địa phương tạo nên bản sắc riêng từ sản vật quen thuộc của đại dương.

Mắt cá ngừ đại dương được xem là đặc sản trứ danh của Phú Yên, không chỉ gây ấn tượng bởi hương vị đặc biệt mà còn được biết đến với giá trị dinh dưỡng. ( Ảnh: sưu tầm)

Có những món ăn hấp dẫn bởi sự cầu kỳ, cũng có những món ăn khiến thực khách nhớ lâu bởi câu chuyện văn hóa phía sau. Mắt cá ngừ đại dương là món ăn hội tụ cả sự độc đáo trong cách chế biến lẫn dấu ấn văn hóa của vùng biển Phú Yên. Từ một phần nguyên liệu của cá ngừ, người dân vùng biển đã tạo nên món ăn mang dấu ấn địa phương, góp phần làm phong phú thêm bức tranh ẩm thực miền Trung.