Theo Luật Căn cước hiện hành, công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên bắt buộc phải có thẻ căn cước, trong khi người dưới 14 tuổi có thể làm thẻ theo nhu cầu. Pháp luật cũng quy định rõ các mốc tuổi bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ là khi công dân đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Đối chiếu với năm 2026, những người sinh vào các năm 2012, 2001, 1986 và 1966 sẽ là nhóm đối tượng chính cần lưu ý.

Cụ thể, người sinh năm 2012 khi vừa tròn 14 tuổi bắt buộc phải làm thủ tục cấp thẻ căn cước lần đầu, hoặc đổi thẻ mới nếu trước đó đã được gia đình làm thẻ dành cho trẻ dưới 14 tuổi. Kế tiếp, những người sinh năm 2001 (chạm mốc 25 tuổi) và sinh năm 1986 (chạm mốc 40 tuổi) cũng bắt buộc phải đi đổi thẻ.

Đặc biệt, với những người sinh năm 1966 khi đủ 60 tuổi, thẻ căn cước sau khi được cấp đổi ở mốc này sẽ có giá trị sử dụng suốt đời, trừ khi thẻ bị mất, hư hỏng hoặc có sự thay đổi về thông tin cá nhân.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành cũng quy định rõ các trường hợp ngoại lệ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân. Cụ thể, trường hợp thẻ căn cước đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 02 năm trước các mốc tuổi quy định nêu trên (tức là đã thực hiện thủ tục trong khoảng thời gian 2024-2025 đối với các mốc tuổi tương ứng) thì thẻ đó vẫn có giá trị sử dụng đến mốc tuổi đổi thẻ tiếp theo. Đặc biệt, đối với công dân đã được cấp thẻ căn cước từ khi đủ 58 tuổi trở đi, thẻ sẽ có giá trị sử dụng vô thời hạn và không bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đủ 60 tuổi.

Về chế tài xử lý vi phạm, công dân cần lưu ý những quy định mới tại Nghị định 282/2025. Theo đó, hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước có thể bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Nghiêm trọng hơn, việc sử dụng thẻ căn cước hết hạn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi trong giao dịch dân sự. 

Căn cứ Thông tư 17/2024/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm rà soát giấy tờ tùy thân của khách hàng; trường hợp thẻ căn cước hết hiệu lực, ngân hàng sẽ tạm dừng các giao dịch thanh toán, chuyển khoản và rút tiền cho đến khi khách hàng cập nhật giấy tờ hợp lệ. Đồng thời, tài khoản định danh điện tử (VNeID) liên kết cũng sẽ bị khóa tính năng, gây trở ngại cho việc thực hiện các dịch vụ công trực tuyến.

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có, công dân thuộc các diện nêu trên cần chủ động thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước. Hiện nay, Bộ Công an đã triển khai việc tiếp nhận hồ sơ qua Cổng dịch vụ công và ứng dụng VNeID, cho phép người dân thực hiện các thủ tục khai báo, đăng ký cấp đổi một cách thuận tiện, nhanh chóng và chính xác.

Cách đăng ký đổi thẻ căn cước qua VNeID cực nhanh tại nhà

Để tiết kiệm thời gian chờ đợi tại cơ quan hành chính, việc sử dụng ứng dụng VNeID là giải pháp tối ưu nhất. Trước tiên, bạn hãy đảm bảo ứng dụng trên điện thoại đã được cập nhật lên phiên bản mới nhất. Sau khi đăng nhập thành công, bạn tìm đến mục thủ tục hành chính, chọn phần cấp đổi thẻ căn cước và bắt đầu tạo mới yêu cầu. Hệ thống cho phép bạn tự làm thủ tục cho bản thân hoặc khai hộ người thân rất tiện lợi.

Tiếp theo, bạn cần kiểm tra lại toàn bộ thông tin cá nhân, chọn lý do cấp đổi và điều tuyệt vời là bạn có thể chọn nơi thực hiện thủ tục ở bất kỳ cơ quan công an nào thuận tiện nhất, không bắt buộc phải về nơi đăng ký thường trú. Cuối cùng, bạn chỉ cần chọn hình thức nhận thẻ mong muốn, đặt ngày hẹn làm việc phù hợp với lịch trình cá nhân, tích vào ô cam đoan, nộp lệ phí theo quy định (nếu có) và bấm gửi hồ sơ là hoàn tất quá trình đăng ký.