Cách đây không lâu, sau bữa ăn “thỏa cơn thèm”, Khải Khải (17 tuổi) đột ngột đau bụng dữ dội và được gia đình đưa vào Bệnh viện Y học cổ truyền quận Bắc Luân, thành phố Ninh Ba (Trung Quốc). Kết quả kiểm tra khiến nhiều người bất ngờ: thành dạ dày của em đã bị thủng, trong ổ bụng có nhiều dịch tiêu hóa và thức ăn tràn ra ngoài. Bác sĩ chẩn đoán đây là trường hợp thủng dạ dày, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.

Theo bác sĩ Tạ Văn Cầm, chuyên khoa ngoại tổng quát, thủng dạ dày là tình trạng toàn bộ thành dạ dày bị rách, diễn tiến nhanh và có thể dẫn đến nhiễm trùng ổ bụng, sốc, thậm chí đe dọa tính mạng nếu xử trí chậm. Ê-kíp đã phải nhanh chóng phẫu thuật nội soi để khâu lỗ thủng và làm sạch ổ bụng cho bệnh nhân.

Vậy có phải “thủ phạm” là bát bún ốc?

Bác sĩ cho biết, bản thân món ăn không phải nguyên nhân trực tiếp. Gốc rễ vấn đề thường là loét dạ dày - tá tràng kéo dài. Khi vết loét ăn sâu qua các lớp thành dạ dày, cuối cùng có thể gây thủng. Tình trạng này liên quan đến nhiều yếu tố như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), dùng thuốc kích ứng dạ dày, tăng tiết axit, yếu tố di truyền và đặc biệt là lối sống thiếu lành mạnh.

Khai thác bệnh sử cho thấy, Khải Khải có lịch sinh hoạt rất thất thường. Là học sinh cuối cấp, em thường xuyên thức khuya ôn bài, buổi sáng lại nhịn ăn để ngủ thêm. Không chỉ vậy, em còn có thói quen ăn đồ cay, nhiều dầu mỡ như lẩu, xiên cay, đồ nướng. Mỗi khi căng thẳng, em lại “ăn bù” để giải tỏa.

Trước khi nhập viện, nam sinh đã nhiều lần bị đau dạ dày, ợ chua, đầy bụng nhưng chủ quan cho rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Chính sự bỏ qua các tín hiệu cảnh báo này đã khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Với những người đã có viêm hoặc loét dạ dày, các món ăn nhiều dầu, cay, mặn có thể trở thành “giọt nước tràn ly”, thúc đẩy nguy cơ thủng.

“Đồ cay kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn, làm tổn thương lớp niêm mạc vốn đã yếu, từ đó dẫn đến biến chứng nghiêm trọng”, bác sĩ Tạ Văn Cầm nói. Đáng chú ý, đây không phải ca duy nhất, chỉ trong thời gian ngắn bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp tương tự.

Cùng ngày phẫu thuật cho Khải Khải, khoa cũng tiếp nhận một bệnh nhân nam trung niên, có tiền sử bệnh dạ dày nhiều năm nhưng điều trị không đều. Trước khi nhập viện, người này vừa ăn đồ cay và chiên rán. Các bác sĩ nhận định yếu tố kích thích từ thực phẩm có thể là nguyên nhân khởi phát cơn cấp.

Dù vậy, thủng dạ dày không phải xảy ra đột ngột mà thường có dấu hiệu cảnh báo. Triệu chứng điển hình là đau vùng thượng vị dữ dội như dao cắt, cần đi khám ngay. Ngoài ra, nếu thường xuyên đau bụng không rõ nguyên nhân, đau tăng khi đói, ợ chua, nóng rát, ợ hơi hoặc có phân đen, cần đặc biệt cảnh giác.

Các chuyên gia cũng lưu ý, khi có triệu chứng, không nên tự ý dùng thuốc giảm đau như ibuprofen hay aspirin, vì nhóm thuốc này có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày và khiến tình trạng nặng hơn.

Về phòng ngừa, bên cạnh ăn uống điều độ, hạn chế đồ cay, dầu mỡ và không bỏ bữa, việc chăm sóc dạ dày đúng cách rất quan trọng. Theo y học cổ truyền, có thể xoa bóp các huyệt như Trung quản (giữa rốn và mũi ức), Túc tam lý (dưới đầu gối khoảng bốn khoát ngón tay) và Nội quan (trên cổ tay khoảng ba khoát ngón tay) để hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường chức năng tỳ vị.