Sau nhiều giờ hỗn loạn, cảnh sát Brazil đã chiếm lại tòa nhà Quốc hội sau khi những người biểu tình ủng hộ ông Bolsonaro xông vào trụ sở của cơ quan này. Cảnh sát vẫn đang trong quá trình giải tán những kẻ bạo loạn đang chiếm giữ trụ sở Tòa án Tối cao và dinh Tổng thống Planalto.

Chánh án Tòa án tối cao Brazil Rosa Weber hôm Chủ nhật (8/1) cho biết tòa án sẽ làm việc để đảm bảo rằng "những kẻ khủng bố" ra xét xử.

Hàng trăm người đã tràn vào tòa nhà, kêu gọi can thiệp quân sự để lật đổ Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva. Ông Lula đã đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Brazil một tuần trước.

Những người ủng hộ từ chối chấp nhận việc cựu Tổng thống Bolsonaro thua trong kỳ bầu cử vừa qua, cho rằng cuộc bầu cử đã bị gian lận. Những người ủng hộ thậm chí còn công khai kêu gọi một cuộc đảo chính quân sự để đưa ông trở lại nắm quyền trong khi một số khác tìm cách gieo rắc hỗn loạn thông qua phá hoại và tấn công bạo lực với hy vọng gây ra phản ứng quân sự.

Ông Bolsonaro lên án việc "cướp bóc và xâm chiếm các tòa nhà công cộng" sau khi hàng trăm người xông vào các cơ quan của Brazil, đồng thời bác bỏ những gì mà ông gọi là lời buộc tội "vô căn cứ" của Lula khi cho rằng ông là người kích động tình trạng bất ổn.

Một phóng viên có trụ sở tại Brasilia đã chia sẻ một video trên Twitter cho thấy những người biểu tình xông vào tòa nhà.

Một nhà báo khác đã chia sẻ một đoạn video cho thấy những người biểu tình đang cố gắng phá cửa sổ của tòa nhà Quốc hội.

Cả nhóm đã vượt qua hàng rào cảnh sát và leo lên đoạn đường nối dẫn đến mái nhà của các tòa nhà Hạ viện và Thượng viện.

Hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha đưa tin, những người biểu tình mặc áo phông vàng xanh và cờ Brazil đã tấn công một số xe cảnh sát bảo vệ tòa nhà và phá hủy hàng rào bảo vệ.

Truyền thông Brazil đưa tin rằng quân đội đã đưa 2.500 quân đến thủ đô Brasilia trước khi Tổng thống có thể tuyên bố "bảo đảm luật pháp và trật tự" (GLO), điều này sẽ cho phép sử dụng quân đội trong trường hợp khủng hoảng an ninh.

Hãng thông tấn LUSA đưa tin, những người biểu tình đã cố gắng vào Cung điện Planalto, nơi đóng vai trò là trụ sở của chính phủ. Các video trên phương tiện truyền thông xã hội xuất hiện cho thấy họ bên trong cung điện.

Các cảnh quay khác cho thấy những người biểu tình cũng đã tiếp cận Tòa án Tối cao gần đó.

Một đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy một người đàn ông khoác trên mình lá cờ Brazil đang cầm thứ dường như là bản sao hiến pháp Brazil được lấy từ Tòa án Tối cao Liên bang. Bản gốc của hiến pháp, được phê chuẩn năm 1988, được giữ tại tòa án.

Tổng thống Lula đã lên án việc xâm chiếm trụ sở các cơ quan công quyền và thề sẽ những kẻ tấn công phải chịu trách nhiệm. "Chúng tôi sẽ tìm ra những kẻ phá hoại này, và chúng sẽ bị trừng trị bằng toàn bộ sức mạnh của pháp luật", ông Lula cho biết từ thành phố Araraquara phía Đông Nam, trong chuyến thăm khu vực đang bị lũ lụt.

Tổng thống Lula đã ký một sắc lệnh tuyên bố sự can thiệp của liên bang vào Brasilia, theo đó trao cho chính phủ các quyền hạn đặc biệt để khôi phục luật pháp và trật tự ở thủ đô.

Chủ tịch Thượng viện, Rodrigo Pacheco, cho biết cảnh sát đang tập trung vào việc ngăn chặn tình hình.

Trong một bài đăng trên Twitter, ông nói rằng ông "kịch liệt bác bỏ" "các hành vi phản dân chủ" và kêu gọi một phản ứng tư pháp.

Bộ trưởng Tư pháp Brazil Flavio Dino cũng lên án đám đông trên Twitter, nhấn mạnh rằng những nỗ lực áp đặt ý chí bằng vũ lực "sẽ không thắng".

Tổng chưởng lý Brazil cho biết trong một tuyên bố vào Chủ nhật rằng ông đang theo dõi các sự kiện với "mối quan tâm". Ông nói thêm rằng một cuộc điều tra hình sự đã được mở ra để buộc tội những người chịu trách nhiệm.

Kể từ cuộc bầu cử ngày 30 tháng 10, trong đó Lula đánh bại Bolsonaro, hàng trăm người đã cắm trại trước trụ sở quân đội ở Brasilia.

Các nhà lãnh đạo thế giới lên án vụ bạo loạn

Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Jake Sullivan hôm Chủ nhật đã lên án những hành động của người biểu tình đang diễn ra ở Brasilia và cho biết tình hình đang được theo dõi chặt chẽ.

"Hoa Kỳ lên án bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại nền dân chủ ở Brazil. Tổng thống Biden đang theo sát tình hình và sự ủng hộ của chúng tôi đối với các thể chế dân chủ của Brazil là không lay chuyển", Sullivan viết trên Twitter.

Trong khi đó Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden gọi tình huống này là "thái quá".

Tại Mexico, Tổng thống Andres Manuel Lopez Obrador đã lên Twitter để tố cáo điều mà ông gọi là "hành vi đáng trách và phản đối âm mưu đảo chính của những người bảo thủ ở Brazil.

Trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã tweet: "Ý chí của người dân Brazil và các thể chế dân chủ phải được tôn trọng! Tổng thống @LulaOficial có thể tin tưởng vào sự ủng hộ vững chắc của Pháp".

Tổng thống Argentina Alberto Fernandez kêu gọi sự đoàn kết trong khu vực và ủng hộ ông Lula.

"Tôi muốn bày tỏ sự bác bỏ của mình về những gì đang xảy ra ở Brasilia. Sự ủng hộ vô điều kiện của tôi và của người dân Argentina đối với @LulaOficial trước âm mưu đảo chính mà anh ấy đang phải đối mặt", Fernandez viết trên Twitter.

"EU lên án hành động bạo lực phi dân chủ diễn ra vào ngày 8/1 tại thủ đô Brasilia", nhà ngoại giao hàng đầu của EU Josep Borrell cho biết. Ông nói: "Nền dân chủ Brazil sẽ đánh bại bạo lực và chủ nghĩa cực đoan".

Ông Borell nói thêm rằng EU một lần nữa cam kết hỗ trợ đầy đủ cho Tổng thống Lula và bày tỏ tình đoàn kết với các thể chế dân chủ của đất nước. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị của Brazil, và trên hết là cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, "hành động có trách nhiệm và yêu cầu những người ủng hộ họ về nhà".

(AFP, dpa, AP, Reuters)