Theo ông Nguyễn Hải Triều, giám đốc HTV-TMS, đơn vị thực hiệu, dự án bắt nguồn từ mong muốn bảo tồn di sản văn hóa dân tộc, nghệ thuật cải lương, bằng công nghệ hiện đại. Cũng như góp phần triển khai cụ thể Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị.

Vở cải lương “Tiếng trống Mê Linh” của Đoàn Thanh Minh - Thanh Nga là một trong những tác phẩm tiêu biểu của sân khấu cải lương Việt Nam, được nhà đài thu hình vào năm 1978, bản đen trắng. Vở diễn tái hiện hào khí lịch sử của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, với giá trị nghệ thuật sâu sắc và sức sống bền bỉ qua nhiều thế hệ khán giả.

Vở diễn Tiếng trống Mê Linh được phục chế bản màu

"Trong kho tư liệu của HTV, những thước phim đen trắng của vở Tiếng trống Mê Linh là "di sản sống", nhưng chất lượng hình ảnh đã xuống cấp. Chúng tôi muốn xóa nhòa khoảng cách thế hệ, đưa cải lương đến gần hơn với giới trẻ bằng một "ngôn ngữ thị giác" mới – sống động và chân thực hơn

Tuy nhiên, theo thời gian, bản ghi hình cũ đã bị mờ nhòe, chất lượng hình ảnh không còn đáp ứng được nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của khán giả mộ điệu cải lương. Trước thực tế đó, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM (HTV) đã triển khai dự án phục chế màu toàn bộ vở diễn với thời lượng chương trình 160 phút bằng công nghệ hiện đại.

Chia sẻ về qui trình kỹ thuật, ông Hải Triều cho biết , Công tác phục chế được tiến hành chỉnh chu nhất có thể trong suốt hơn 3 tháng. Đội ngũ kỹ sư và các chuyên gia của HTV-TMS đã phải làm việc tìm kiếm, tham khảo phân tích hình ảnh của nhân vật, bối cảnh của vở diễn để từ đó dạy cho AI xử lý trên từng phân cảnh của vở tuồng

Thách thức lớn nhất không phải là kỹ thuật, mà là màu sắc văn hóa. Ekip phải nghiên cứu, tham khảo kỹ lưỡng tư liệu trắng đen, trí nhớ của những nghệ sĩ, nhân vật  để tô màu đúng cho phục trang và bối cảnh sân khấu những năm 70 sao cho vừa thật, vừa giữ được chất "mỹ thuật sân khấu" cũ.

Nhiều đoạn tư liệu gốc bị nhiễu, xước và mất chi tiết nhất là ở các cảnh toàn, cảnh rộng. Việc sử dụng AI để bù đắp điểm ảnh mà không làm biến dạng, thay đổi gương mặt của các nghệ sĩ tài danh như Thanh Nga, Thanh Sang là một bài toán cân não.

Hình ảnh vở diễn trắng đen từng được khán giả mãi nhớ trong nhiều năm qua

Sau khi phục chế, Bản màu hình ảnh  giúp khán giả thấy rõ được thần thái trong ánh mắt và từng cử chỉ nhỏ nhất của nghệ sĩ. Tạo ra hiệu ứng thị giác phù hợp với giới trẻ, giúp không gian sân khấu xưa trở nên sống động và dễ hình dung hơn so với bản đen trắng trước đây.

"Chúng tôi không chỉ tô màu hình ảnh mà còn "phục hồi thanh âm. Các tạp âm, tiếng rè của băng từ cũ được lọc bỏ bằng công nghệ digital, giúp giọng hát của các "tượng đài" cải lương trở nên trong trẻo, mượt mà nhưng vẫn giữ được độ vang, độ rung tự nhiên nhất. Âm thanh thời xưa được ghi hình theo chuẩn mono nên ekip vẫn giữ nguyên", đại diện HTV khẳng định

Tiếng trống Mê Linh không chỉ là một vở diễn, đó là biểu tượng của tinh thần bất khuất, lòng tự tôn dân tộc. HTV cho ra mắt vào dịp Giỗ Tổ là sự kết nối hoàn hảo giữa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và hào khí của Hai Bà Trưng, nhắc nhở khán giả về cội nguồn sức mạnh Việt Nam qua nghệ thuật truyền thống.

Dự án phục chế Vở Tiếng trống Mê Linh là vở diễn mở màn đầu tiên cho hướng đi mới . HTV-TMS xác định đây là chiến lược dài hạn nhằm "số hóa và làm mới" kho tàng văn hóa cải lương của dân tộc. Đồng thời trong kế hoạch của mình công ty cũng có dự kiến thực hiện các format cải lương trong đó có sự đan xen giữa những vở cải lương kinh điển với những nghệ sĩ trẻ mới trưởng thành từ cuộc thi Chuông Vàng Vọng Cổ của HTV.

 Những tuyệt phẩm như Thái hậu Dương Vân Nga, Lá sầu riêng, Bên cầu dệt lụa, Đời cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt… cũng đang được công ty HTV TMS triển khai thực hiện. Công nghệ phục chế sử dụng AI sẽ là cầu nối để các thế hệ khán giả trẻ sau này vẫn có thể say mê những giọng ca tài danh và tự hào về những giá trị truyền thống của cải lương Việt Nam.