Hội thảo do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền và Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong chủ trì, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành Trung ương, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp.

 

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền nhấn mạnh Quảng Ngãi đang bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá và là một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền phát biểu tại Hội thảo.

  “Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi tỉnh phải phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, đồng thời chủ động tạo dựng những động lực tăng trưởng mới”, ông Hiền nói.

Lợi thế của Quảng Ngãi nằm ở một không gian phát triển đa dạng, trải dài từ miền núi, cao nguyên, đồng bằng đến biển, hải đảo. Tỉnh có nền tảng công nghiệp với Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển nước sâu, cùng những dư địa lớn về kinh tế biển, logistics, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập báo Tiền Phong phát biểu tại Hội thảo. 

 

 Trong khi đó, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập báo Tiền Phong nhận định Quảng Ngãi đang đứng trước một không gian phát triển mới, nhưng để trở thành một cực tăng trưởng, tỉnh cần nhận diện rõ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Tham luận tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Trọng, Giám đốc Sở Tài chính Quảng Ngãi đề xuất địa phương cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào các ngành, lĩnh vực truyền thống sang mô hình dựa trên năng suất, chất lượng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị. Quảng Ngãi xác định 5 động lực chủ yếu cho giai đoạn mới. Đó là phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, chiều sâu, tiếp tục phát huy vai trò của Khu kinh tế Dung Quất; biến hành lang Đông - Tây thành hành lang kinh tế thực sự; tạo bước đột phá về dịch vụ, nhất là logistics và du lịch; phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, công nghệ cao, hình thành các chuỗi giá trị; đồng thời lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực xuyên suốt.

Điểm đáng chú ý là Quảng Ngãi không lựa chọn con đường tăng trưởng bằng mọi giá. Tăng trưởng nhanh phải đi cùng bền vững; phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong cấu trúc tăng trưởng ấy, Dung Quất tiếp tục được xác định là một trong những hạt nhân quan trọng.

Còn ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương, cho biết các cơ quan Trung ương và tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện Đề án, đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc, hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Theo ông Hùng, để mục tiêu hình thành trung tâm năng lượng đi vào thực chất, Quảng Ngãi không nên chỉ hướng tới số lượng nhà máy hay tổng công suất nguồn điện lớn, mà cần xây dựng năng lực sản xuất và chuyển đổi năng lượng đa dạng, gồm điện khí, thủy điện, năng lượng tái tạo, điện từ sinh khối, chất thải và các dạng năng lượng phù hợp với quy hoạch. Quan trọng hơn, các nguồn năng lượng cần được gắn với hệ thống lọc, hóa dầu và công nghiệp chế biến sâu để tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất, công trình trọng điểm dầu khí quốc gia.

 Nếu Dung Quất là một cực công nghiệp - năng lượng, thì việc mở rộng không gian tăng trưởng về phía Tây và kết nối hiệu quả các khu vực trong tỉnh sẽ quyết định khả năng tạo nên một cấu trúc phát triển cân bằng hơn.

PGS.TS Bùi Quang Bình, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng, cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi Quảng Ngãi không chỉ tăng đầu tư mà còn phải mở rộng thị trường và nâng cao hiệu suất khai thác hạ tầng.

“Quảng Ngãi phải liên kết vùng và phát triển logistics để mở rộng không gian tăng trưởng cho Quảng Ngãi”, ông Bình nhấn mạnh.

Theo phân tích của chuyên gia này, không gian tăng trưởng hiện tại của Quảng Ngãi còn mang tính phân cực. Phía Đông, Dung Quất tập trung công nghiệp lớn, cảng biển và hoạt động xuất nhập khẩu; khu vực trung tâm đảm nhận vai trò đô thị, dịch vụ; trong khi phía Tây có thế mạnh về nông - lâm nghiệp, dược liệu, du lịch và cửa khẩu nhưng liên kết với cực phía Đông còn hạn chế.

Bài toán đặt ra là tổ chức lại các không gian ấy thành một chỉnh thể liên kết, để dòng hàng hóa, dịch vụ, vốn, công nghệ và nguồn nhân lực có thể lưu chuyển hiệu quả hơn.

Khát vọng trở thành cực tăng trưởng miền Trung không chỉ là câu chuyện của một vài dự án lớn. Đó là quá trình tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển, trong đó mỗi lợi thế phải được đặt vào một chuỗi giá trị rộng hơn và mỗi không gian phát triển phải được kết nối bằng hạ tầng, logistics, công nghệ và nguồn nhân lực.

Công nghiệp phải đi vào chiều sâu. Dịch vụ phải tạo thêm giá trị. Nông nghiệp phải gắn với công nghệ và thị trường. Kinh tế biển phải kết nối với logistics. Du lịch phải gắn với văn hóa, thiên nhiên và cộng đồng. Những vùng miền núi, cao nguyên phải được kết nối tốt hơn với các trung tâm kinh tế phía Đông.

Trong toàn bộ tiến trình ấy, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là sợi dây xuyên suốt, giúp Quảng Ngãi nâng cao năng suất và sức cạnh tranh thay vì chỉ dựa vào mở rộng quy mô đầu tư.

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát, Khu kinh tế Dung Quất. 

 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền khẳng định những ý kiến, kiến nghị, đề xuất và giải pháp được các đại biểu đưa ra tại hội thảo là nguồn thông tin quan trọng để Quảng Ngãi tiếp tục nghiên cứu, đưa vào quá trình xây dựng chính sách, chiến lược, chương trình hành động và các giải pháp phát triển.

Thời gian tới, Quảng Ngãi tập trung triển khai các chính sách, chiến lược lớn của Trung ương trên địa bàn, cụ thể hóa các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng, hướng tới trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước; duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, bền vững để miền đất bên sông Trà, núi Ấn thực sự trở thành một cực tăng trưởng năng động của miền Trung - Tây Nguyên.