Mùng 3 Tết khép lại, nhiều gia đình bắt đầu dọn dẹp, sắp xếp lại nhà cửa, chuẩn bị cho những ngày làm việc đầu năm. Nhưng chính thời điểm “chuyển giao” này, không ít nhà vô tình phạm phải một điều kiêng kỵ trong bếp mà ít ai để ý: để bếp nguội lạnh, trống trơn sau khi hoá vàng.

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng theo quan niệm dân gian, bếp là nơi giữ lửa mà giữ lửa đồng nghĩa với giữ sinh khí, giữ ấm no cho cả gia đình.

Ảnh minh họa

Bếp lạnh sau Tết điều người xưa rất tránh

Trong văn hóa Việt, căn bếp không chỉ là nơi nấu nướng mà còn tượng trưng cho sự sum vầy, sung túc. Đặc biệt dịp Tết, bếp luôn đỏ lửa: luộc bánh chưng, kho thịt, hầm canh… Không khí ấy được xem là biểu tượng của tài lộc và đoàn viên.

Thế nhưng sau mùng 3, nhiều gia đình dọn dẹp sạch sẽ rồi… đóng bếp vài ngày vì “ăn đồ thừa cho hết”, không nấu nướng thêm gì. Người xưa cho rằng để bếp nguội lạnh ngay sau khi tiễn ông bà là hình ảnh không trọn vẹn giống như để nguồn sinh khí bị gián đoạn.

Dù không phải điều bắt buộc, nhưng quan niệm này phản ánh một triết lý quen thuộc: năm mới nên có sự tiếp nối, không để không gian sống rơi vào trạng thái trống trải quá lâu.

Vì sao việc “đóng bếp” bị xem là không tốt?

Theo phong tục, sau lễ hoá vàng, gia đình chính thức bước vào năm mới với năng lượng riêng của mình. Nếu những ngày đầu tiên ấy căn bếp không có hơi ấm, không có món mới được nấu, điều đó tượng trưng cho sự thiếu khởi động cho vận khí.

Nhiều cụ cao niên thường dặn: dù ăn ít, vẫn nên nấu một món đơn giản sau mùng 3 có thể chỉ là nồi canh nhỏ, đĩa rau xào hoặc bát cháo nóng. Mục đích không phải để ăn nhiều, mà để giữ “hơi ấm” trong nhà.

Điều kiêng kỵ thực ra bắt nguồn từ tâm lý sống

Nếu nhìn ở góc độ hiện đại, việc để bếp nguội lạnh không mang yếu tố mê tín, mà liên quan đến cảm giác. Một căn bếp không có mùi thức ăn mới, không có tiếng xào nấu sau những ngày rộn ràng dễ tạo cảm giác hụt hẫng, “hết Tết” một cách đột ngột.

Trong khi đó, một bữa cơm đơn giản sau mùng 3 lại giúp gia đình chuyển nhịp nhẹ nhàng hơn, tạo cảm giác tiếp nối thay vì ngắt quãng.

Làm gì để tránh “mất lửa” đầu năm?

Không cần mâm cao cỗ đầy, chỉ cần:

Nấu một món mới sau ngày hoá vàng.

Lau dọn bếp sạch sẽ, thay mới khăn lau, rửa gọn nồi niêu.

Bật bếp nấu ít nhất một lần thay vì chỉ hâm lại đồ cũ.

Hành động nhỏ này mang ý nghĩa khởi động lại nhịp sinh hoạt, giúp mọi người trong nhà có cảm giác năm mới chính thức bắt đầu theo cách tích cực.

Giữ lửa là giữ ấm no

Ảnh minh họa

Tết vốn là câu chuyện của sự đoàn viên và ấm áp. Sau mùng 3, khi khách khứa thưa dần, không khí lắng lại, căn bếp càng trở nên quan trọng. Giữ cho bếp có hơi ấm không phải vì kiêng kỵ cứng nhắc, mà vì đó là cách người Việt nhắc nhau về sự chăm lo và tiếp nối.

Có thể bạn không tin vào phong thủy, nhưng cảm giác bước vào một gian bếp sạch sẽ, có mùi cơm mới vẫn luôn mang lại sự yên tâm. Và đôi khi, chính những điều giản dị ấy lại khiến chúng ta thấy năm mới khởi đầu nhẹ nhàng, tròn vẹn hơn.