Trong kỷ nguyên số, khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng, tình trạng giả danh nhà báo, luật sư để phát tán thông tin sai lệch đang gia tăng đáng báo động, gây ra nhiều thách thức cho hệ thống pháp lý và truyền thông. Gần đây, Công an TP.HCM đã bắt giữ một nhóm đối tượng điều hành kênh YouTube giả danh Báo Người đưa tin, vì hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín các cơ quan báo chí.

Trao đổi về mối quan hệ hỗ trợ giữa báo chí và lĩnh vực pháp luật, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Cơ quan Truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam nhận định: cả báo chí và nghề luật đều đang đứng trước một bước ngoặt lớn, khi chuyển đổi số đã trở thành xu thế không thể đảo ngược. Trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) đã, đang và sẽ thay đổi cách báo chí sản xuất nội dung, cũng như cách luật sư tiếp cận hồ sơ, thực hiện tư vấn và bào chữa. Nếu không kiểm soát tốt, AI có thể bị biến thành công cụ để giả mạo danh tính, cắt ghép thông tin, phát tán nội dung độc hại dưới danh nghĩa nhà báo hoặc luật sư.

Quang cảnh buổi gặp mặt kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025).

Tại buổi họp mặt, nhiều ý kiến của phóng viên đã nhấn mạnh vai trò của luật sư công, lực lượng được Nhà nước chỉ định tham gia bào chữa, tư vấn pháp lý miễn phí cho những cá nhân không có điều kiện thuê luật sư riêng. Đây là một cơ chế quan trọng nhằm đảm bảo nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật, giúp người dân, đặc biệt là bị cáo có hoàn cảnh khó khăn có đại diện pháp lý đúng quy định, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận công lý trong thực tiễn tố tụng.

Cũng theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, thời gian qua có một số trường hợp bị cho là có hành vi nhận tiền từ người được trợ giúp. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp, và có những trường hợp đã bị xử lý theo đúng quy định của pháp luật cũng như của Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Ông Hậu nhấn mạnh, cần nhìn nhận khách quan, bởi đại đa số luật sư vẫn đang thực hiện tốt vai trò trong hệ thống bảo vệ pháp luật, không chỉ trong lĩnh vực tố tụng mà còn trong tư vấn hành chính, hỗ trợ các cơ quan Nhà nước và tham gia tranh tụng quốc tế.

Các cơ quan báo chí thời gian qua đã ghi nhận sự đồng hành hiệu quả của đội ngũ luật sư trong nhiều hoạt động như phản biện chính sách, xây dựng pháp luật và tư vấn cho người dân về các vấn đề thiết thực như đất đai, xây dựng, cải cách hành chính… Thông qua báo chí, những ý kiến này đã góp phần quan trọng trong việc giúp cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn.

Từ thực tiễn đó, các chuyên gia pháp lý và truyền thông đều nhấn mạnh: trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, báo chí và nghề luật sư cần đẩy mạnh hợp tác, chia sẻ thông tin và phối hợp hành động để lan tỏa kiến thức pháp luật một cách chính xác, minh bạch. Sự liên kết này không chỉ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, phản bác thông tin sai lệch, mà còn giữ gìn các chuẩn mực pháp lý và bảo vệ sự thật khách quan.