"Ê, thằng Khoa nó lại chuyển ngành nữa rồi kìa" là câu mà mọi người bàn tán nhiều nhất kể từ khi Nguyễn Phúc Thiên Khoa (TP.HCM) chọn bắt đầu lại chặng hành trình đại học của mình tại một trường đại học mới. Đây là lần thứ 3 Khoa chuyển "định hướng ngành", bước qua 4 lĩnh vực của 4 trường khác nhau. Dù nhiều lần nhận học bổng, với tương lai nhiều người mơ ước, tuy nhiên sau cùng, nam sinh này vẫn chọn theo đuổi đam mê khi nhận ra lựa chọn trước đó chưa thực sự như ý.

Khoa chia sẻ, có thể em là đứa "ba phải" trong mắt mọi người, nhưng soi lại cả những trải nghiệm cho cả chặng hành trình vừa qua, Khoa không hề cảm thấy hối hận vì lựa chọn của mình trong quá khứ.

Nguyễn Phúc Thiên Khoa

Từ người con xóm lao động nghèo đến trường chuyên thành phố

Khoa sinh ra trong một xóm lao động nghèo, nơi cuộc sống gắn liền với những lo toan thường nhật. Từ nhỏ, nam sinh này đã hiểu rằng con đường duy nhất để thay đổi số phận là học hành. Đậu vào một trường chuyên nổi tiếng tại TP.HCM, Khoa từng nghĩ rằng mình đã chạm vào một ước mơ lớn, nhưng thực tế thì không như vậy.

"Bước vào môi trường mới, em lạc lõng giữa những bạn bè xuất sắc. Những lúc ngồi trong lớp, em tự hỏi: "Mình đang làm gì ở đây? Liệu mình có đủ giỏi để đi tiếp?". Câu hỏi ấy cứ xoay vần trong tâm trí, và Khoa không tìm được câu trả lời. Cả tương lai phía trước bỗng trở nên mịt mù", Khoa chia sẻ.

Lần 1: Học bổng trường đại học tư thục lớn

Trong lúc bế tắc, Khoa vô tình đọc được câu chuyện của 1 Quán quân đạt học bổng 100% ngành Bác sĩ Y khoa tại một trường đại học tư thục lớn năm đó. Sự ngưỡng mộ thôi thúc Khoa nhắn tin cho chị. Cuộc trò chuyện ấy là ánh sáng đầu tiên thắp lên trong nam sinh khát vọng chinh phục giấc mơ lớn - vào đại học nổi tiếng này.

Ba năm miệt mài, nỗ lực không ngừng nghỉ, ngày Khoa nhận được học bổng là ngày giấc mơ thành hiện thực. Nhưng rồi, khi hân hoan lắng xuống, em bắt đầu cảm thấy chông chênh. Dù có nhiều năm hoạt động xã hội tại các bệnh viện, tiếp xúc với hàng trăm bệnh nhi ung thư, nhưng nhiều lần Khoa vẫn tự hỏi: Liệu ngành Y có thực sự là đam mê của mình? Hay mình chỉ đang chạy theo một giấc mơ mà người khác kỳ vongj?

Những ngày tháng ấy, Khoa lại tiếp tục sống trong nỗi sợ - Sợ làm gia đình thất vọng, sợ bước đi trên con đường chưa chắc chắn, và sợ nhất là phải đối diện với chính mình trong gương mỗi ngày.

Lần 2: Chuyển hướng tới Nga

Giữa lúc mơ hồ về con đường phía trước, Khoa biết đến học bổng toàn phần của chính phủ Nga. Nam sinh nắm lấy cơ hội như một sự "giải thoát". Những ngày nỗ lực làm hồ sơ, khám sức khỏe và nhận được thư báo trúng tuyển vào Đại học Tâm lý và Sư phạm Quốc gia Moscow là niềm vui khôn xiết.

Nhưng niềm vui đó không kéo dài lâu. Cân nhắc kĩ những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và tình hình chính trị đã khiến Khoa nhận ra: Không phải cứ đi xa hơn là sẽ tốt hơn. Giấc mơ nước Nga khép lại, nhưng lại mở ra một chương mới – chương học cách chấp nhận thất bại và lắng nghe bản thân nhiều hơn.

Trước kỳ thi tốt nghiệp THPTQG chỉ một tháng, Khoa vẫn loay hoay chưa tìm ra lối đi. Đêm sau lễ trưởng thành, khi trở về nhà, Khoa ngồi bên ban công, nhìn dòng xe cộ lặng lẽ trôi qua và tự hỏi: "Sau tất cả những nỗ lực, mình là ai?". Mẹ bước ra, nhẹ nhàng đặt tay lên vai Khoa và nói: "Con là con của ba mẹ". 

Khoảnh khắc ấy như một cú hích khiến chàng trai thức tỉnh từ sâu bên trong. Trong nước mắt, Khoa tìm thấy câu trả lời, không cần chạy theo những danh hiệu hay kỳ vọng. Đích đến của Khoa là chân giá trị của mình - những điều giản dị nhất – tình yêu thương gia đình, đam mê cống hiến cho xã hội và những điều khiến trái tim mình rung động.

Lần 3: Tìm lại đam mê từ nơi gốc rễ, chọn Viện ISB để theo đuổi đam mê

Khi bình tâm lại, Khoa bắt đầu nhớ về tuổi thơ gắn bó với thiên nhiên miền Tây quê hương mình – những buổi chạy dọc bờ sông Mang Thít, trèo lên cây nhãn thổi sáo, câu cá giữa đồng quê. Nhưng khi lớn lên, thiên nhiên ấy dần biến mất, những ký ức đẹp đẽ trở thành nỗi tiếc nuối khôn nguôi.

Từ đó, Khoa bắt đầu tham gia các CLB môi trường, thực hiện dự án nghiên cứu khả năng phân hủy nhựa bằng sâu sáp để giải quyết vấn đề ô nhiễm trắng. Dự án đó thành công ngoài mong đợi, mang lại những giải thưởng lớn trong và ngoài nước. Nhưng hơn hết, nó giúp Khoa tìm ra con đường thật sự của mình – bảo tồn đa dạng sinh học.

Khoa nhận ra rằng, bảo tồn môi trường không chỉ là nghiên cứu khoa học, mà còn là câu chuyện của kinh tế, chính sách và con người. Vì thế, Khoa chọn Viện ISB – Đại học Kinh tế TP. HCM, với mong muốn có góc nhìn đa chiều hơn.

Khoa tìm ra con đường thật sự của mình – bảo tồn đa dạng sinh học.

Một năm tại đây, Khoa học tập, thực tập tại 1 công ty đa quốc gia, tham gia 1 cuộc thi về phát triển bền vững và chính những điều đó đã thực sự cho Khoa một góc nhìn rộng hơn về các hoạt động kinh tế và chính trị xoay quanh lĩnh vực bảo tồn, các phương thức áp dụng những ứng dụng bền vững vào mô hình doanh nghiệp.

Lần 4: Tiếp tục "đổi" trường để theo đuổi lĩnh vực đa dạng hơn

Vốn dĩ Khoa định sẽ hoàn tất chương trình học của mình tại ISB và sẽ học lên thạc sĩ về mảng Khoa học môi trường nhưng sau đó, Khoa lại quyết định lấy hết can đảm nộp hồ sơ vào Trường Đại học Fulbright Việt Nam để theo đuổi chuyên ngành Khoa học tích hợp (Integrated Sciences) với mục đích học sâu hơn về Khoa học môi trường và Bền vững (Environmental Science & Sustainability); ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông (Art and Media Studies) để được trau dồi về mảng phim tài liệu (documentary filming).

Ước mơ của Khoa là được đem những tinh tuý và vẻ đẹp thiên nhiên đến gần hơn với con người, từ đó mà chúng ta có thể nhận thức rõ được vai trò của môi trường và bảo vệ Trái Đất này tốt hơn. 

Và một lần nữa, may mắn mỉm cười với Khoa. Được chấp nhận vào Trường với mức hỗ trợ tài chính phù hợp, ước mơ lại được bắt đầu với một tinh thần vững vàng hơn, tự tin hơn, hiểu hơn bản thân mình là ai và muốn mang những giá trị nào đến xã hội.

Nếu quyết định rời khỏi vùng an toàn, đừng sợ hãi

Đi qua bao lần chuyển hướng, Khoa học được một điều: Thay đổi không phải là sự thiếu quyết đoán, mà là dũng khí để đi tìm điều phù hợp nhất. Mỗi bước ngoặt, dù là thành công hay thất bại, đều giúp mình hiểu bản thân sâu sắc hơn, trưởng thành hơn, là cơ hội để ta tìm ra con đường đúng đắn hơn, gần hơn với những gì mình thực sự muốn.

Những thay đổi như chuyển trường, chuyển ngành học hay đơn giản là bước ra khỏi vùng an toàn có thể khiến ta cảm thấy mất phương hướng, sợ hãi về tương lai. Nhưng đừng sợ khi phải đối mặt với những thử thách, vì mỗi bước đi dù nhỏ hay lớn, đều là một phần của hành trình dài. Quan trọng là, ta phải biết lắng nghe chính mình, lắng nghe những ước mơ và đam mê thật sự.

Để thành công, không phải lúc nào cũng phải theo con đường truyền thống hay tuân theo những khuôn mẫu sẵn có. Sự kiên trì, sự dũng cảm trong việc đối mặt với thay đổi và sự sẵn sàng học hỏi từ những thất bại sẽ giúp chúng ta vươn tới mục tiêu của mình. Hãy nhớ, không ai có thể thay đổi quá khứ, nhưng chính chúng ta có thể thay đổi tương lai, chỉ cần dám thay đổi từ bây giờ.

"Khoa muốn nhắn gửi đến bạn – những ai vẫn đang hoang mang trên con đường phía trước: Đừng sợ thay đổi, đừng sợ lạc lối, mỗi lần thay đổi có thể là mỗi lần ta tiến gần hơn đến ước mơ thật sự của mình", Khoa chia sẻ.