Thêm 53 tiêu chuẩn quốc gia thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Ảnh minh họa: AI

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), năm 2025 ghi nhận bước tiến đáng kể trong việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược như blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng dữ liệu, an toàn thông tin và an ninh mạng.

Cụ thể, 109 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) đã được ban hành, bao phủ nhiều trụ cột quan trọng của hạ tầng số. Trong đó, 14 tiêu chuẩn tập trung vào an toàn thông tin, an ninh mạng; 28 tiêu chuẩn liên quan đến trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây; 18 tiêu chuẩn về nền tảng dữ liệu và dữ liệu mở; và 49 tiêu chuẩn về công nghệ blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Song song với hệ thống tiêu chuẩn, 14 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cũng được ban hành trong năm 2025. Đáng chú ý, 12 quy chuẩn về dữ liệu và mạng di động 5G do Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ KH&CN) xây dựng; một quy chuẩn về dữ liệu cho cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia do Bộ Công an ban hành; và một quy chuẩn về xác thực, lưu trữ tài liệu số lâu dài của các cơ quan Đảng, Nhà nước do Bộ Quốc phòng ban hành.

Bước sang năm 2026, Bộ KH&CN tiếp tục bổ sung một tiêu chuẩn quốc gia mới về an ninh mạng tường lửa, quy định các yêu cầu kỹ thuật chung nhằm tăng cường bảo vệ các hệ thống thông tin.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Bộ sẽ xây dựng và ban hành thêm 53 tiêu chuẩn quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi của chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Danh mục dự kiến gồm: 5 tiêu chuẩn về dữ liệu và trung tâm dữ liệu; 1 tiêu chuẩn về dịch vụ công trực tuyến; 7 tiêu chuẩn về mô hình dữ liệu đô thị; 3 tiêu chuẩn về an ninh bưu chính; và 16 tiêu chuẩn về giao dịch điện tử.

Đáng chú ý, nhóm tiêu chuẩn phục vụ phát triển đô thị thông minh chiếm tỷ trọng lớn, với các nội dung trải rộng từ đô thị thông minh, bảo mật dữ liệu, công nghệ thông tin truyền thông đến trao đổi và chia sẻ dữ liệu. Điều này cho thấy định hướng ưu tiên xây dựng hạ tầng số đồng bộ cho quản trị đô thị hiện đại.

Không chỉ Bộ KH&CN, các bộ, ngành liên quan cũng chủ động tham gia hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn trong lĩnh vực chuyên ngành. Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến ban hành 7 tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở dữ liệu đất đai, góp phần củng cố hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý tài nguyên. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng xây dựng 4 tiêu chuẩn về mật mã dân sự và thuật toán mật mã cho hạ tầng blockchain, nhằm bảo đảm an toàn cho các hệ thống công nghệ số.

Việc đồng bộ hóa và hiện đại hóa hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như “hạ tầng mềm” quan trọng, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.