Nửa đêm đang ngủ bỗng giật mình tỉnh giấc, vã mồ hôi lạnh, tim đập nhanh… cảm giác này luôn khiến nhiều người lo lắng. Chuyên gia dinh dưỡng Tăng Kiến Minh (Trung Quốc) cho biết, nếu xuất hiện tình trạng "đổ mồ hôi trộm ban đêm", nguyên nhân có thể do môi trường ngủ không phù hợp. 

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc tỉnh giấc giữa đêm thực ra lại bắt nguồn từ… chuyện ăn uống. Ví dụ như hạ đường huyết ban đêm, uống rượu trước khi ngủ, ăn khuya quá nhiều hoặc quá nhiều dầu mỡ đều có thể gây ra tình trạng này. Nếu sau khi điều chỉnh chế độ ăn và thói quen sinh hoạt mà tình trạng vã mồ hôi nửa đêm vẫn xảy ra thường xuyên, thậm chí kèm theo sụt cân, sốt hoặc tức ngực, cần đi khám sớm.

Trên trang Facebook cá nhân, ông Tăng Kiến Minh cho biết, hiện tượng nửa đêm đột ngột tỉnh giấc, tim đập nhanh, toàn thân vã mồ hôi lạnh, trong lâm sàng được gọi là đổ mồ hôi trộm ban đêm, phần lớn có liên quan đến chế độ ăn. 

Một nguyên nhân thường bị bỏ qua là "hạ đường huyết ban đêm"

Khi đường huyết xuống quá thấp lúc đang ngủ, cơ thể sẽ tự cứu bằng cách tiết nhiều adrenaline để kéo đường huyết trở lại mức bình thường. Khi hormone căng thẳng tăng vọt, người bệnh có thể xuất hiện hồi hộp, giật mình tỉnh giấc và đổ mồ hôi nhiều.

Uống rượu hoặc ăn quá no trước khi ngủ cũng là nguyên nhân phổ biến

Một số người cho rằng "uống chút rượu trước khi ngủ" giúp dễ ngủ hơn, nhưng khi cơ thể chuyển hóa hết rượu, hệ thần kinh giao cảm lại bật dậy hưng phấn trở lại. Ngoài ra, nếu buổi tối tập luyện cường độ cao như squat hoặc deadlift, rồi ăn khuya quá nhiều, quá dầu mỡ, hệ tiêu hóa phải hoạt động mạnh để tiêu hóa thức ăn, tiếp tục sinh nhiệt khiến thân nhiệt trung tâm không hạ xuống được, từ đó dẫn đến đổ mồ hôi nhiều.

Theo ông Tăng Kiến Minh, trạng thái hoạt động của cơ thể cũng liên quan đến tình trạng này. Chẳng hạn, ban ngày làm việc căng thẳng, tinh thần luôn ở trạng thái căng như dây đàn, đến ban đêm hệ thần kinh giao cảm vẫn hoạt động mạnh, không chuyển sang chế độ thư giãn, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái kích thích bất thường. Cường giáp, biến động nội tiết thời kỳ mãn kinh, hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ cũng có thể kích hoạt "hệ thống báo động" của não bộ, khiến người bệnh tỉnh giấc kèm mồ hôi lạnh.

Ngoài ra, yếu tố môi trường bên ngoài cũng có thể gây đổ mồ hôi ban đêm

Những yếu tố này như là phòng ngủ bí bách, thông gió kém, mặc đồ ngủ không thoáng khí hoặc đắp chăn quá dày. Khi cơ thể không thể tản nhiệt tự nhiên, nó buộc phải tiết mồ hôi để hạ nhiệt. Áp lực tâm lý tiềm ẩn cũng là một yếu tố. Lo âu tích tụ ban ngày dễ chuyển hóa thành cơn hoảng sợ hoặc ác mộng khi ngủ, kèm theo mồ hôi lạnh.

Ông Tăng Kiến Minh khuyến cáo, nếu thường xuyên tỉnh giấc do hạ đường huyết, có thể ăn nhẹ trước khi ngủ với thực phẩm giàu protein hoặc chất béo tốt để giúp duy trì đường huyết ổn định suốt đêm. Trước khi ngủ 2-3 giờ, nên tránh rượu bia, caffeine và các món cay nóng, đậm vị. Nếu nguyên nhân đến từ môi trường, có thể thay đồ ngủ thoáng khí, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hoặc quạt ở mức phù hợp. 

Tuy nhiên, nếu đã điều chỉnh chế độ ăn và môi trường mà tình trạng vã mồ hôi nửa đêm vẫn xảy ra thường xuyên, đặc biệt khi kèm theo sụt cân, sốt hoặc tức ngực, cần đi khám để được kiểm tra kịp thời.