Theo chỉ số của ứng dụng quan trắc không khí PAM Air tại nhiều thời điểm trong thời gian gần đây, nhiều khu vực ở đồng bằng Bắc Bộ còn ô nhiễm nặng hơn thủ đô Hà Nội. Các điểm đo được tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng bao gồm Từ Sơn (Bắc Ninh), thành phố Thái Nguyên (tỉnh Thái Nguyên).

Theo ông Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, ô nhiễm không khí không còn là vấn đề của riêng Hà Nội mà còn có các tỉnh, huyện liên vùng khác, thậm chí còn có những trường hợp chất ô nhiễm lây lan từ các khu vực biên giới, đặc biệt là bụi mịn PM 2.5.

Ô nhiễm không chỉ xuất phát từ nguyên nhân ở nội thành mà còn do ảnh hưởng của các tỉnh lân cận.

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa đưa ra một nghiên cứu mới mang tên “Dự báo chất lượng không khí tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc Việt Nam”. Trong nghiên cứu này có đề cập đến nguyên nhân nội sinh gây ô nhiễm, tỷ lệ của các nguyên nhân này chỉ chiếm 25 - 30%, trong khi đó các nguồn gây ô nhiễm từ các tỉnh khác lên đến 70 - 75%.

Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng các bộ ngành địa phương đánh giá kết quả về việc thực thi bảo vệ môi trường không khí. Ngoài ra Bộ Giao thông Vận tải có trách nhiệm thúc đẩy giải pháp giảm khí thải từ các phương tiện giao thông. Bộ Xây dựng thực hiện đánh giá, kiểm tra môi trường toàn bộ các công trình xây dựng.

Hà Nội và TPHCM khẩn trương di dời cơ sở gây ô nhiễm ra khỏi nội đô. UBND các tỉnh, thành phố khác kiểm soát chặt chẽ nguồn phát sinh chất thải.

Có thể thấy, ô nhiễm không khí là vấn đề liên vùng, liên ngành, không chỉ riêng một Bộ, một điểm nào. Việt Nam phải đẩy mạnh việc giải quyết ô nhiễm mang tính quốc gia, không chỉ dừng lại ở Bộ Tài nguyên và Môi trường hay UBND Thành phố cụ thể.

Nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ (KH&CN) Việt Nam cho thấy, ô nhiễm bụi mịn sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, nếu không có các giải pháp cấp bách và lâu dài.

Ở Trung Quốc, nhóm Điều phối việc phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm không khí ở Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc và vùng phụ cận được thành lập vào cuối năm 2013 nhằm xử lý việc ô nhiễm không khí ở Bắc Kinh. Nhóm điều phối dưới sự chỉ đạo của chính quyền Bắc Kinh bao gồm 8 bộ ngành như Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC), Bộ Tài chính, Bộ Bảo vệ Môi trường (MEP) cũ, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin, Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị - Nông thôn, Bộ Giao thông Vận tải, Cục Khí tượng Trung Quốc và Cục Năng lượng Quốc gia và 7 tỉnh bao gồm những vùng tự trị và một số đô thị, lần lượt là Bắc Kinh, Thiên Tân, Hà Bắc, Sơn Tây, Nội Mông, Sơn Đông, Hà Nam.

Nhóm này đã đưa ra các kế hoạch và chương trình thường niên để đẩy mạnh kiểm soát ô nhiễm theo vùng, từ đó đề xuất yêu cầu vùng thống thống nhất các hoạt động chính của việc sưởi ấm sạch, bao quát toàn bộ ô nhiễm công nghiệp, kiểm soát ô nhiễm do các phương tiện giao thông, ứng phó kịp thời với tình trạng ô nhiễm. Kết quả là đã tạo ra được “kỳ tích giảm thiểu ô nhiễm không khí ở Bắc Kinh”, theo Chương trình phát triển môi trường Liên Hiệp Quốc.