Đã hàng chục thập kỷ qua, chú Lưu, 62 tuổi, chủ một cửa hàng tạp hóa, vẫn dậy sớm để mở cửa và bận rộn cả ngày. Cuộc sống của ông đơn giản nhưng đều đặn.

Nhưng trong sáu tháng qua, chú Lưu luôn cảm thấy bụng đầy hơi, đi tiêu không đều, có khi phải đi vệ sinh vài lần trong ngày, cũng có khi ba bốn ngày không thể đi vệ sinh. Ban đầu, chú Lưu cho rằng đây chỉ là một vấn đề nhỏ do tuổi già và tiêu hóa chậm gây ra, vì chú đã có tiền sử bệnh trĩ nhiều năm.

Mãi đến gần đây, đột nhiên thấy chú sụt cân rất nhiều, gia đình nhận thấy mọi thứ không hề đơn giản nên đã đưa chú đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe.

Bác sĩ cau mày trong khi tư vấn và đề nghị ông nội soi. Chú Lưu mỉm cười hờ hững: "Không phải chỉ là chảy máu trĩ thôi sao, phải nội soi đại tràng, thật sự là làm quá rồi!". Nhưng kết quả xét nghiệm đã khiến tất cả mọi người choáng váng. Chú Lưu được chẩn đoán mắc bệnh ung thư đại trực tràng tiến triển, bệnh đã di căn tới khối bụng, tiên lượng cực kỳ xấu.

Tất cả những điều này xảy ra đột ngột khiến chú Lưu và gia đình mất cảnh giác. Chỉ hai tháng trôi qua từ khi nhận được báo cáo đến khi được hóa trị, nhưng tình trạng xấu đi rất nhanh, và 6 tháng sau khi chẩn đoán, chú Lưu đã qua đời.

Nhiều người có thể nghĩ rằng ung thư đại trực tràng chỉ là căn bệnh mà người trung niên và người cao tuổi nên lo lắng, nhưng thực tế, trong những năm gần đây, độ tuổi khởi phát của nó dần trở nên trẻ hơn, và không ai được xem nhẹ. Đặc biệt, một số tín hiệu cơ thể thường bị bỏ qua, nhưng chúng có thể là âm thầm "kêu cứu" trong ruột.

Bạn có thực sự phân biệt được “trĩ” và “ung thư đại tràng”? Những tín hiệu nguy hiểm nào cần đặc biệt cảnh giác?

Đại tràng của con người giống như một “đường ống thải” tinh vi: Ngoài nhiệm vụ hấp thu nước và đào thải cặn bã, nó còn tham gia vào nhiều chức năng miễn dịch và bảo vệ cơ thể. Một khi xuất hiện ung thư, giai đoạn đầu thường không có triệu chứng đặc hiệu, rất dễ bị bỏ qua.

1. Thay đổi thói quen đại tiện

Nếu bạn vốn có giờ giấc đi vệ sinh đều đặn, nhưng gần đây đột nhiên thay đổi – đi nhiều lần/ngày hoặc vài ngày mới đi một lần – và không tìm được nguyên nhân rõ ràng, cần đặc biệt cảnh giác.

Số liệu cho thấy: 52% bệnh nhân ung thư đại tràng có dấu hiệu đầu tiên là rối loạn đại tiện, nhiều người vì nhầm với rối loạn tiêu hoá mà lỡ mất thời điểm vàng.

2. Thay đổi hình dạng hoặc tính chất phân

Phân bình thường có dạng trụ, màu vàng nâu, mềm và dễ đi ngoài. Nếu xuất hiện: Phân nhỏ và dài như bút chì; Phân viên nhỏ như phân dê; Phân lỏng, nhão hoặc không thành khuôn.

Đây đều là tín hiệu cảnh báo. Có hơn 47% bệnh nhân ung thư đại tràng gặp biến đổi tính chất phân, nhưng nhiều người nghĩ chỉ là “ăn linh tinh” hoặc bị viêm ruột nhẹ.

3. Đi cầu ra máu - dấu hiệu dễ bị “che lấp” nhất

Nhiều người cho rằng cứ đi ngoài ra máu là trĩ. Tuy nhiên, máu do trĩ và máu do ung thư đại tràng không thể phân biệt bằng mắt thường.

Dù bạn đang bị trĩ, chỉ cần có đi ngoài ra máu, nhất định phải nội soi đại tràng để loại trừ ung thư. Nhiều bệnh nhân ung thư đại tràng bị chậm chẩn đoán vì nhầm với trĩ.

4. Đau bụng, sụt cân, mệt mỏi

Khi khối u kích thích niêm mạc ruột, người bệnh có thể đau bụng, đau âm ỉ hoặc từng cơn. Kèm theo là sụt cân, mệt mỏi. Đáng tiếc, 80% bệnh nhân chỉ xuất hiện những triệu chứng này khi ung thư đã tiến triển.

5. Sờ thấy khối cứng trong bụng

Một số người chỉ đi khám khi chạm vào bụng thấy một khối cứng. Lúc này khối u đã lớn, thường gặp ở hố chậu trái hoặc phải. Có khối bất thường cần đi khám ngay.

Tại sao bệnh ung thư đại trực tràng dễ bị xem nhẹ?

Bệnh ung thư đại trực tràng dễ bị xem nhẹ vì:

Triệu chứng giống trĩ, viêm ruột hoặc rối loạn tiêu hoá.

Nhiều người sợ hoặc né tránh nội soi đại tràng.

Ăn uống nhiều chất béo - ít chất xơ, sinh hoạt thất thường.

5 lời khuyên quan trọng để tự bảo vệ mình khỏi ung thư đại trực tràng

1. Lắng nghe tín hiệu từ ruột - đừng xem nhẹ bất kỳ thay đổi nào

Phân thay đổi, đi cầu ra máu, sụt cân, đau bụng… đều phải kiểm tra, đừng đổ hết cho trĩ.

2. Từ 45 tuổi trở lên - chủ động nội soi định kỳ

Dù không có triệu chứng, vẫn nên nội soi 5-10 năm/lần.

Nếu có tiền sử gia đình, hãy nội soi sớm hơn và thường xuyên hơn.

3. Ăn uống lành mạnh - giảm chất béo, tăng chất xơ

Ưu tiên: Rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, hạt.

Hạn chế: Thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ quá dầu mỡ.

Theo Bảng thành phần thực phẩm Trung Quốc, ăn nhiều chất xơ giúp giảm 18,6% nguy cơ ung thư đại tràng.

4. Tập luyện - ngủ đủ - tránh rượu bia và thuốc lá

Tập thể dục không chỉ cải thiện nhu động ruột mà còn cải thiện khả năng miễn dịch và giảm viêm mãn tính. Làm việc thường xuyên, nghỉ ngơi và ổn định cảm xúc cũng quan trọng không kém.

5. Có triệu chứng cần đi khám ngay

Nếu bạn có các triệu chứng, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời. Không tự dùng thuốc hoặc chờ đợi "tự lành", nếu bạn cảm thấy không khỏe, hãy đến cơ sở y tế chính thức ngay lập tức để nghe lời khuyên của chuyên gia, và "hỏi thêm một người tại sao", an toàn hơn nhiều so với việc uống một hộp thuốc.

TT