Trước đây từng có một bản tin khiến nhiều người chạnh lòng: dịp Tết, trong một viện dưỡng lão, các cụ già quây quần… tự nấu mì ăn. Lẽ ra Tết là thời khắc sum họp, vậy mà chỉ có duy nhất một cụ được người nhà đón về, còn lại đều ở lại viện.

Phía dưới bài viết, nhiều bình luận xót xa:

“Người già thật tội nghiệp.”

“Nuôi con để dưỡng già chỉ là câu nói tự an ủi.”

“Giờ sinh con cũng chẳng trông cậy được gì, nhiều đứa trẻ vô tâm lắm.”

Vậy rốt cuộc vì sao lại như vậy? Vì sao khi trưởng thành, có những đứa trẻ dần xa cách cha mẹ? Tổng kết lại, thường chỉ xoay quanh 3 nguyên nhân chính.

1. Con quá khó khăn về kinh tế, không đủ điều kiện chăm sóc cha mẹ

“Muốn phụng dưỡng mà cha mẹ chẳng còn” là nỗi đau. Nhưng thực tế cũng có một nỗi đau khác: cha mẹ đã già, còn con thì chưa đủ khả năng tài chính để lo cho cha mẹ một chỗ ở rộng rãi hay sự chăm sóc chu đáo.

Có những người con vì kinh tế eo hẹp, cảm thấy có lỗi, dần dần ít liên lạc với cha mẹ. Lâu ngày, cha mẹ lại nghĩ rằng mình “nuôi con vô ích”, con không còn thân thiết nữa.

Khoảng cách đôi khi không bắt đầu từ sự vô tâm, mà từ mặc cảm và bất lực.

2. Cha mẹ thiên vị, khiến con cái tổn thương

Nhà văn Dương Giáng từng nói: trên đời vốn không có sự công bằng tuyệt đối, thiên vị cũng là chuyện thường tình của con người.

Nhưng khi sự thiên vị quá rõ ràng – chẳng hạn không thích con gái lớn, hay ưu ái một đứa con ít hiếu thuận hơn – thì đứa trẻ còn lại dễ cảm thấy tổn thương.

Sự lạnh nhạt trong lòng tích tụ theo năm tháng. Khi trưởng thành, dù vẫn làm tròn bổn phận, nhưng trong tim đã có khoảng cách khó xóa.

3. Cha mẹ thường xuyên phủ nhận, chỉ trích con

Đây là nguyên nhân rất phổ biến, nhưng nhiều phụ huynh lại không nhận ra.

Một người hàng xóm từng suốt ngày quát mắng con:

“Bài tập xong chưa? Chưa xong mà dám chơi điện thoại?”

“Điểm thế này thì đừng nói là con tôi, tôi xấu hổ lắm!”

Ban đầu, đứa trẻ còn khóc lóc phản ứng. Dần dần, em trở nên im lặng. Lên cấp hai thì xin ở nội trú. Lên đại học thì ít về nhà, thậm chí nghỉ hè, nghỉ Tết cũng tìm cớ làm thêm để khỏi phải về.

Lý do ai cũng hiểu: tuổi thơ bị phủ định liên tục khiến em cảm thấy ngột ngạt.

Hãy thử đặt mình vào vị trí đứa trẻ: ai muốn gần gũi một người luôn khiến mình cảm thấy không đủ tốt?

Khi còn nhỏ, con không có lựa chọn. Nhưng khi trưởng thành, có khả năng tự quyết, con sẽ bản năng tránh xa nguồn gây áp lực. Điều đó không hẳn là bất hiếu, mà là cơ chế tự bảo vệ.

Muốn con lớn lên vẫn thân thiết, cha mẹ nên làm gì? 

 1. Biết khích lệ, hạn chế chỉ trích

Có lúc cần phê bình, nhưng quan trọng là cách nói. Những bậc cha mẹ được con yêu quý thường không chỉ nhìn vào lỗi sai, mà còn nhìn thấy nỗ lực.

Thay vì: “Con lúc nào cũng cẩu thả!” thì có thể nói: “Hôm nay con làm bài rất nghiêm túc, chỉ còn một lỗi nhỏ. Lần sau mẹ tin con sẽ kiểm tra kỹ hơn.”

Sự tiến bộ của trẻ thường ẩn trong những lời động viên kiên nhẫn ấy.

2. Thường xuyên trò chuyện, bớt cằn nhằn

Trong mỗi câu cằn nhằn đều có sự lo lắng và yêu thương. Nhưng nếu chỉ nói mà không lắng nghe, trẻ sẽ dần khép lòng.

Những đứa trẻ trưởng thành vẫn gần gũi cha mẹ thường là những em từ nhỏ đã được khuyến khích bày tỏ cảm xúc thật. Khi giữa hai bên không có bức tường im lặng, mối quan hệ mới bền vững.

“Cho quá ít thì thiếu ơn, cho quá nhiều đôi khi lại thành oán.”

Nếu con không còn thân thiết, đừng vội trách con vô tâm. Có thể ở đâu đó trong hành trình nuôi dạy, chúng ta đã bỏ lỡ một mắt xích quan trọng.

Hãy cố gắng trở thành người cha, người mẹ mà con muốn tìm về. Bớt cằn nhằn, bớt phủ định, thêm khích lệ và đối thoại.

Khi đó, dù con giàu hay nghèo, đi xa hay ở gần, trong lòng con vẫn luôn có một vị trí ấm áp dành cho cha mẹ.