Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, rất nhiều người mải mê công việc mà xem nhẹ việc chăm sóc sức khỏe. Trong khi, bản thân nhiều nghề nghiệp đặc thù lại có những yếu tố "phá thận" âm thầm mà chúng ta ít để tâm.

Thận không chỉ tổn thương bởi nhịn tiểu, lười uống nước, lạm dụng bia rượu, ăn thừa muối... Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với 20 năm kinh nghiệm tại Trung Quốc, dưới đây là 10 nghề nghiệp gây nhiều áp lực lên thận, dễ gây tổn thương thận không thể phục hồi mà chúng ta cần chú ý:

1. Công nhân trạm xăng và nhà máy

Đây là nhóm nghề nghiệp đứng đầu danh sách có khả năng "phá thận" mạnh nhất do tiếp xúc trực tiếp với benzen, các hợp chất dầu khí, kim loại nặng và dung môi hữu cơ. Tại các trạm xăng hoặc xưởng sơn, đóng tàu, những hóa chất này thẩm thấu qua da và đường hô hấp, tấn công trực diện vào mô thận, dẫn đến suy thận mạn tính nhanh chóng nếu không có bảo hộ chuẩn.

2. Người lao động ngoài trời

Ảnh minh họa

Làm việc dưới nắng nóng gay gắt mà không bổ sung đủ 500ml nước mỗi giờ sẽ gây mất nước và say nắng, trực tiếp gây ra tổn thương thận cấp tính. Đối với nông dân, việc tiếp xúc thường xuyên với thuốc trừ sâu và phân bón hóa học là tác nhân hóa học cực mạnh âm thầm "phá thận" diện rộng theo thời gian.

3. Người làm ca đêm

Những công việc như tiếp viên hàng không, bảo vệ hay nhân viên trực đêm làm đảo lộn nhịp sinh học tự nhiên. Việc thiếu hụt các hormone phục hồi và sự gián đoạn của đồng hồ sinh học khiến cơ chế giải độc của thận bị đình trệ, tích tụ độc tố và dần dần "phá thận" mà không có dấu hiệu báo trước.

4. Nhân viên y tế

Lịch trực dày đặc, áp lực cứu người cực lớn và thói quen đứng lâu khiến nhân viên y tế thường xuyên bị kiệt sức và thiếu ngủ mạn tính. Khi cơ thể không được nghỉ ngơi, thận mất đi thời gian vàng để tự phục hồi. Sự mệt mỏi lâu ngày chính là "lưỡi dao" âm thầm "phá thận" từ bên trong.

Ảnh minh họa

5. Đại biểu dân cử

Căng thẳng tâm lý từ áp lực chính trị và tần suất giao tiếp rượu bia dày đặc khiến nhóm này dễ rơi vào tình trạng suy giảm chức năng thận. Rượu bia nồng độ cao là chất độc trực tiếp "phá thận", làm mất cân bằng điện giải và gây tổn thương hệ thống lọc máu của cơ thể.

6. Kỹ sư điện tử, công nghệ thông tin

Lối sống ít vận động, thường xuyên ngồi lì một chỗ chạy dự án và tiếp xúc với màn hình điện tử làm rối loạn nội tiết, gây tăng huyết áp và đường huyết - hai "sát thủ" hàng đầu "phá thận". Ngoài ra, việc tiếp xúc với vật liệu hàn và các hóa chất bán dẫn cũng tạo ra những độc tính tiềm ẩn cho thận.

7. Nội trợ

Công việc nội trợ tiềm ẩn rủi ro "phá thận" từ khói bếp nhiều dầu mỡ và các chất tẩy rửa mạnh. Việc hít phải các hạt độc hại hoặc tiếp xúc hóa chất qua da đưa độc tố vào máu, tấn công các tiểu cầu thận mỗi ngày. Các bà nội trợ được khuyên nên dùng máy hút mùi và thay thế hóa chất bằng các sản phẩm tự nhiên như giấm, baking soda.

8. Vận động viên thể hình

Việc nạp quá nhiều protein để tăng cơ trong thời gian dài là con đường ngắn nhất dẫn đến tình trạng "phá thận" do quá tải. Nếu lạm dụng thêm các chất bổ sung không rõ nguồn gốc hoặc thuốc lợi tiểu để "cắt nét" cơ bắp, gánh nặng lọc của thận sẽ chạm ngưỡng chịu đựng, gây suy thận cấp.

9. Tài xế chuyên nghiệp

Thói quen ngồi lâu, nhịn tiểu để kịp lịch trình và ăn uống thất thường tại các hàng quán lề đường là những yếu tố khiến tài xế dễ bị "phá thận". Nhịn tiểu lâu ngày làm tăng áp lực bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng đường tiết niệu và sỏi thận.

10. Đầu bếp

Ảnh minh họa

Làm việc trong môi trường nóng bức, đổ mồ hôi nhiều nhưng uống ít nước khiến đầu bếp dễ bị mất nước nghiêm trọng. Bên cạnh đó, việc thường xuyên phải nếm thử đồ ăn đậm vị (nhiều muối, đường) làm tăng nguy cơ cao huyết áp và béo phì, âm thầm "phá thận" thông qua việc phá hủy các mạch máu nhỏ tại thận.

Nên làm gì để bảo vệ thận? 

Mặc dù một số yếu tố nghề nghiệp rất khó thay đổi hay can thiệp, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ "phá thận" bằng cách xây dựng lối sống lành mạnh hơn. Ví dụ như làm 5 việc cơ bản nhưng tác động lớn tới thận bao gồm:

- Uống đủ nước: Duy trì 1.5 đến 2.5 lít nước/ngày (khoảng 3-4% trọng lượng cơ thể) để thận lọc chất thải dễ dàng.

- Tuyệt đối không nhịn tiểu: Đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu để tránh áp lực ngược và nhiễm khuẩn thận.

- Kiểm soát huyết áp và đường huyết: Duy trì các chỉ số ổn định để bảo vệ hệ thống mạch máu tại thận.

- Chế độ ăn nhạt và kiểm soát đường, protein, trong đó chú trọng cắt giảm muối để giảm gánh nặng lọc cho các cầu thận.

- Khám sức khỏe định kỳ: Xét nghiệm chỉ số Creatinine và nước tiểu ít nhất 1 lần/năm để tầm soát bệnh sớm.

Hãy đi khám ngay khi có các dấu hiệu thận tổn thương dưới đây, đặc biệt là với những người là một trong số 10 nghề nghiệp dễ "phá thận" kể trên: 

- Thay đổi thói quen đi tiểu: Tiểu đêm nhiều lần hoặc nước tiểu có bọt (rò rỉ protein).

- Phù nề: Sưng bọng mắt, mắt cá chân hoặc bàn chân do tích tụ chất lỏng.

- Mệt mỏi, uể oải: Thận suy làm giảm hormone tạo hồng cầu, gây thiếu máu.

Ảnh minh họa

- Ngứa ngáy ngoài da: Độc tố tích tụ trong máu không thoát được ra ngoài gây ngứa.

- Hơi thở có mùi kim loại: Do lượng urê trong máu tăng cao (hội chứng urê huyết).

- Đau lưng vùng dưới sườn: Cảm giác đau âm ỉ vùng thắt lưng phía sau.

- Khó thở: Chất lỏng dư thừa tràn vào phổi hoặc do tình trạng thiếu máu kéo dài.

Nguồn và ảnh: Health LTN, QQ, Aboluowang