Câu chuyện nợ nần của Jack Chen (27 tuổi) - Một nhân viên bảo trì thiết bị viễn thông tại tỉnh Giang Tô (Tung Quốc), đã khiến nhiều người không khỏi giật mình. Jack Chen hiện đang phải đối mặt với khoản nợ khoảng 140.000 NDT/tháng (564 triệu đồng) từ thẻ tín dụng, các khoản vay trực tuyến và vay mua ô tô. Sau khi thu nhập bị cắt giảm, gánh nặng tài chính ngày càng lớn khiến hồ sơ tín dụng của anh bị đánh dấu rủi ro, đồng thời những đề nghị vay mới liên tục bị từ chối.

Theo Reuters, tình hình tài chính của Jack Chen trở nên khó khăn hơn trong năm 2026, khi công ty cắt giảm lương và loại bỏ khoản trợ cấp nhiên liệu. Thu nhập giảm nhưng những nghĩa vụ tài chính đã phát sinh vẫn còn nguyên, khiến anh gặp khó khăn trong việc cân đối ngân sách.

Chen cho biết anh đã thu hẹp chi tiêu xuống mức tối thiểu, chủ yếu dành tiền cho thực phẩm, tiền thuê nhà và xăng xe. Tuy nhiên, việc thắt chặt sinh hoạt vẫn không đủ để giải quyết vấn đề.

Ảnh minh họa

“Tôi cứ phải vay khoản này trả khoản kia và vì thế, vòng nợ ngày càng lớn hơn” - Jack Chen nói.

Trước đó, Chen chưa từng để xảy ra tình trạng không trả được nợ kể từ khi bắt đầu vay tiền để trang trải chi phí trong thời gian thực tập. Nhưng khi thu nhập giảm, khả năng duy trì lịch thanh toán cũng suy yếu. Khoản vay cũ chưa được xử lý dứt điểm, trong khi anh không còn dễ dàng tiếp cận nguồn tín dụng mới để xoay xở.

Trường hợp của Chen phản ánh một vấn đề đang gia tăng tại Trung Quốc: Người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc trả nợ khi thị trường lao động ảm đạm và thị trường bất động sản kéo dài tình trạng suy yếu. Đối với những người đã sử dụng nhiều hình thức vay cùng lúc, một đợt giảm thu nhập có thể khiến kế hoạch tài chính vốn phụ thuộc vào dòng tiền đều đặn nhanh chóng mất cân đối.

Nợ vay tiêu dùng tại Trung Quốc tăng lên mức kỷ lục

Theo số liệu được tổ chức nghiên cứu Gavekal Dragonomics công bố: Tổng dư nợ xấu của các hộ gia đình Trung Quốc đã tăng hơn 20% trong năm 2025, lên mức chưa từng có là 2.220 tỷ NDT (khoảng 8,94 triệu tỷ đồng). Con số này tương đương khoảng 1,6% GDP Trung Quốc. Tổ chức nghiên cứu ước tính cứ 10 người trưởng thành tại nước này, thì có 1 người chậm thanh toán các khoản nợ trong năm 2025.

Tình trạng trên diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh muốn thúc đẩy tiêu dùng nội địa nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Chính phủ khuyến khích người dân vay tiền và chi tiêu nhiều hơn, trong khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc liên tục kêu gọi các ngân hàng thương mại tăng cường cho vay. Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng lại thận trọng hơn trước nguy cơ nợ xấu gia tăng. Thay vì mở rộng cho vay bằng mọi giá, nhiều ngân hàng siết chặt tiêu chuẩn xét duyệt để hạn chế rủi ro từ những khách hàng có khả năng thanh toán yếu.

Dữ liệu công bố trong tháng 7/2026 cho thấy dư nợ vay hộ gia đình ngắn hạn của Trung Quốc đã giảm 7% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này phản ánh nhu cầu vay vốn còn yếu, đồng thời cho thấy việc khuyến khích người dân tiếp cận tín dụng chưa đủ để tạo ra động lực chi tiêu như kỳ vọng.

Ảnh minh họa

Nicholas Zhu - Chuyên gia phân tích ngân hàng tại Moody’s, nhận định những khách hàng có lịch sử tín dụng tốt đang giảm sử dụng thẻ tín dụng, trong khi nhóm khách hàng có mức độ tín nhiệm thấp hơn vẫn tích cực vay tiền. Điều này làm gia tăng rủi ro tài sản đối với các bên cho vay.

Với những người như Jack Chen, việc bị từ chối cấp thêm tín dụng khiến khả năng xoay vòng các khoản nợ trở nên hạn chế. Khi thu nhập không đủ để trang trải cả sinh hoạt và nghĩa vụ trả nợ, người vay có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: càng khó thanh toán các khoản vay hiện tại, họ càng khó tiếp cận nguồn vốn mới để giải quyết áp lực trước mắt.

Trước tình trạng nhiều khách hàng gặp khó khăn, một số ngân hàng Trung Quốc đang áp dụng các biện pháp cơ cấu lại khoản vay, gia hạn thời gian thanh toán hoặc cho phép người vay có thêm thời gian bán tài sản để thu xếp tiền trả nợ

Tuy nhiên, không phải người tiêu dùng nào cũng muốn tận dụng chính sách này. Susan Wu (28 tuổi) - Một nhân viên văn phòng tại Quảng Châu (Trung Quốc), cho biết cô đã nhiều lần từ chối các cuộc gọi tiếp thị từ China Merchants Bank mời chuyển khoản thanh toán thẻ tín dụng sang hình thức trả góp. Cô chưa từng sử dụng phương thức này và không muốn phát sinh thêm những thủ tục phải theo dõi.

Chia sẻ của Susan Wu hay Jack Chen cho thấy vay tiền có thể giúp người tiêu dùng đáp ứng nhu cầu trước mắt, từ chi phí sinh hoạt đến mua sắm tài sản như ô tô. Nhưng khi khoản vay vượt quá khả năng chi trả và thu nhập bất ngờ sụt giảm, nghĩa vụ tài chính vẫn tiếp tục tồn tại ngay cả khi người vay đã cắt giảm những khoản chi không thiết yếu. Trong hoàn cảnh đó, khả năng trả nợ bền vững phụ thuộc không chỉ vào việc tiếp cận tín dụng mà còn vào dòng tiền thực tế đủ để trang trải các nghĩa vụ tài chính trong dài hạn.

(Nguồn: Reuters)