Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa bệnh tật. Theo dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 30% - 50% trường hợp ung thư có thể được ngăn ngừa bằng cách tránh các yếu tố nguy cơ, trong đó thói quen ăn uống không lành mạnh chiếm tới 35%. 

Câu chuyện của một chủ nhà hàng 45 tuổi, họ Zhang (Quảng Đông, Trung Quốc) là ví dụ. Ông kể lại, mình sụt 10kg chỉ trong 3 tháng kèm những cơn đau bụng tái phát. Đi khám thì kết quả nội soi chỉ ra ung thư biểu mô tuyến dạ dày giai đoạn cuối. Thủ phạm được bác sĩ chỉ ra chính là thói quen ăn thịt xông khói tự làm mỗi ngày cùng sở thích ăn thịt viên, xúc xích chế biến sẵn.

Đáng chú ý là, những món ăn yêu thích của ông Zhang đều rất phổ biến, ngày càng quen trên mâm cơm Việt và được trẻ em yêu thích. Bác sĩ của ông Zhang cảnh báo, có 3 loại thịt là "thủ phạm" đứng sau nhiều bệnh ung thư mà chúng ta nên tránh xa hoặc ăn càng ít càng tốt:

1. Các loại thịt chế biến sẵn

Xúc xích, giăm bông và thịt viên là những "kẻ diệt hệ miễn dịch" hàng đầu nếu ăn nhiều. Trong quá trình sản xuất, các thực phẩm này thường được thêm nitrit để bảo quản và giữ màu. Khi đi vào dạ dày, nitrit chuyển hóa thành nitrosamine, là chất gây ung thư mạnh. 

Ảnh minh hoạ

Các hợp chất N-nitroso này trực tiếp gây tổn thương DNA của tế bào niêm mạc đường tiêu hóa, gây đột biến gen và làm bất hoạt các gen ức chế khối u. Dễ dẫn đến ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư tuyến tuỵ. Ngoài ra, nó còn có thể làm tăng nguy cơ mắc cao huyết áp, mỡ máu, tim mạch.

- Lời khuyên: Nên giới hạn lượng tiêu thụ dưới 70g mỗi tuần để hệ miễn dịch không bị quá tải bởi độc tố.

2. Thịt đỏ được nấu ở nhiệt độ cao

Thịt bò, thịt cừu khi nướng hoặc chiên cháy sẽ sản sinh ra các amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng. Để gây hại, các chất này tạo ra một lượng lớn các gốc tự do gây tổn thương oxy hóa DNA. Những người thường xuyên ăn đồ nướng có nồng độ dấu hiệu tổn thương DNA trong nước tiểu cao hơn 80% so với bình thường.

Ảnh minh hoạ

Đây là thủ phạm gây ra ung thư tuyến tiền liệt (tăng 30% nguy cơ) và ung thư tuyến tụy (tăng 60%). Quá trình tiêu thụ lâu dài còn tạo ra các phản ứng viêm mãn tính trong mô, làm hỏng cấu trúc collagen, khiến làn da và các cơ quan nội tạng lão hóa nhanh chóng.

- Lời khuyên: Kiểm soát lượng thịt đỏ dưới 500g mỗi tuần và nên ưu tiên hấp hoặc luộc để giảm tới 90% lượng độc tố phát sinh.

3. Hải sản bị nhiễm kim loại nặng.

Nhiều loại hải sản đánh bắt tại vùng nước ô nhiễm thường tích tụ thủy ngân và cadmium... Đây là những chất có khả năng can thiệp vào enzyme sửa chữa DNA và lưu lại trong cơ thể tới 30 năm. 

Các loại cá lớn ở đầu chuỗi thức ăn như cá kiếm, cá thu lớn hay cá mập thường có nồng độ độc tố cao nhất. Việc tiêu thụ thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa gấp 3-5 lần mà còn gây rối loạn nội tiết, dẫn đến ung thư vú và tuyến tiền liệt. Đặc biệt, thủy ngân có thể vượt qua hàng rào máu não, tàn phá hệ thần kinh và làm suy giảm 15% khả năng nhận thức, đặc biệt nguy hiểm với trẻ em đang trong giai đoạn phát triển.

Ảnh minh hoạ

- Lời khuyên: Nên ưu tiên các loại hải sản nhỏ, vòng đời ngắn từ vùng nước sạch. Ăn kèm rau lá xanh đậm để tận dụng diệp lục giúp ức chế hấp thụ độc tố và bảo vệ tế bào hiệu quả hơn.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Eat This Not That