Ảnh thờ không chỉ giúp con cháu tưởng nhớ người đã khuất mà còn là một phần quan trọng trong không gian thờ cúng của gia đình. Tuy nhiên, trong quá trình bài trí, không ít người vô tình mắc những lỗi khiến bàn thờ trở nên thiếu cân đối, bất tiện khi thắp hương hoặc làm giảm sự trang nghiêm. Dưới đây là 3 lỗi khá phổ biến mà nhiều gia đình nên lưu ý.

1. Đặt ảnh thờ che khuất bát hương hoặc đồ thờ

Một trong những lỗi thường gặp là đặt khung ảnh quá thấp hoặc quá sát phía trước, khiến bát hương, chân nến, bình hoa hoặc các đồ thờ khác bị che khuất. Theo nguyên tắc bài trí truyền thống, bát hương thường là vị trí trung tâm của bàn thờ. Ảnh thờ nên được đặt ở phía sau hoặc cao hơn bát hương để tạo bố cục hài hòa, đồng thời giúp việc thắp hương, dâng lễ và lau dọn thuận tiện hơn. Việc sắp xếp hợp lý cũng giúp tổng thể bàn thờ thông thoáng, tránh cảm giác chật chội khi có nhiều đồ thờ cùng xuất hiện trên một mặt bàn.

2. Đặt quá nhiều ảnh khiến bàn thờ rối mắt

Theo thời gian, nhiều gia đình bổ sung thêm ảnh của các thành viên đã khuất nhưng không sắp xếp lại bố cục, dẫn đến tình trạng khung ảnh có kích thước khác nhau, đặt chồng chéo hoặc che lấp lẫn nhau. Điều này không chỉ làm mất tính thẩm mỹ mà còn khiến việc vệ sinh, lau dọn trở nên khó khăn hơn. Nếu có nhiều ảnh thờ, nên lựa chọn khung có kiểu dáng và kích thước tương đối đồng đều, sắp xếp cân đối hai bên hoặc theo thứ tự phù hợp với truyền thống của từng gia đình. Khi số lượng ảnh quá lớn, gia đình có thể cân nhắc bố trí thêm không gian thờ riêng thay vì dồn toàn bộ lên một bàn thờ nhỏ.

3. Đặt ảnh ở vị trí dễ ẩm, nóng hoặc có ánh nắng chiếu trực tiếp

Nhiều người chỉ chú ý đến yếu tố tâm linh mà quên mất việc bảo quản ảnh thờ. Khung ảnh đặt ở nơi có ánh nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài có thể bị phai màu, cong vênh hoặc nứt mặt kính. Tương tự, vị trí quá gần nguồn nhiệt của đèn thờ công suất lớn hoặc nơi có độ ẩm cao cũng dễ làm ảnh và khung nhanh xuống cấp. Để giữ ảnh bền đẹp theo thời gian, gia đình nên đặt ở vị trí khô ráo, hạn chế ánh nắng trực tiếp và thường xuyên lau bụi bằng khăn mềm, sạch. Nếu sử dụng khung kính, cần kiểm tra định kỳ để tránh hơi nước hoặc bụi bẩn tích tụ bên trong.

Bài trí trang nghiêm quan trọng hơn những quan niệm truyền miệng

Hiện nay có nhiều quan niệm dân gian về cách đặt ảnh thờ, nhưng không phải điều nào cũng có cơ sở trong phong tục truyền thống.

Điều được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa nhấn mạnh là không gian thờ cúng cần được giữ sạch sẽ, gọn gàng, trang nghiêm và thuận tiện cho việc hương khói. Việc sắp xếp ảnh thờ hợp lý không chỉ giúp bàn thờ cân đối về thẩm mỹ mà còn thể hiện sự tôn kính, tưởng nhớ đối với người đã khuất. Bên cạnh đó, mỗi địa phương và mỗi dòng họ có thể có cách bài trí bàn thờ riêng. Nếu gia đình có truyền thống thờ cúng lâu đời hoặc theo một nghi lễ cụ thể, nên ưu tiên giữ gìn nếp nhà và tham khảo ý kiến của người lớn trong gia đình để bảo đảm sự thống nhất.

* Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm tham khảo