Thận được ví như "bộ lọc sinh học" bền bỉ nhất của cơ thể khi phải làm việc liên tục để sàng lọc khoảng 200 lít máu mỗi ngày, giúp đào thải chất cặn bã và cân bằng mảng nội môi. Tuy nhiên, nhu mô thận hoàn toàn không có dây thần kinh cảm giác đau, chỉ khi tổn thương nặng gây căng bao thận hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu thì cơ thể mới phát tín hiệu. Chính vì vậy, hầu hết các tổn thương thận đều diễn ra trong im lặng ở giai đoạn đầu.

Ảnh minh họa

Việc duy trì thói quen tiêu thụ các loại nước không lành mạnh hằng ngày chính là nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm mức lọc cầu thận, gây sỏi thận, suy thận mãn tính và đẩy nhanh tiến trình phải chạy thận nhân tạo.

Nếu không muốn nhập viện vì bệnh thận, dưới đây là 4 loạu nước bạn nên học cách kiểm soát liều lượng hoặc tránh càng xa càng tốt:

1. Nước ép trái cây và nước ngọt

Cả nước ngọt có ga lẫn nước ép trái cây (kể cả nước ép tươi bị tách bỏ chất xơ) đều chứa hàm lượng đường Fructose rất cao. Khi đi vào cơ thể, đường Fructose làm tăng nồng độ axit uric trong máu, tạo điều kiện cho các tinh thể lắng đọng tại đường tiết niệu.

Nghiên cứu từ Đại học Y Osaka (Nhật Bản) chỉ ra rằng người uống từ 2 lon nước ngọt mỗi ngày có nguy cơ xuất hiện đạm trong nước tiểu (Protein niệu) cao hơn 40%. Song song đó, nghiên cứu của Đại học Emory (Mỹ) chứng minh đường Fructose nồng độ cao từ nước ép trái cây làm tăng nguy cơ kháng insulin, gây áp lực chuyển hóa nặng nề lên cầu thận. Tình trạng này kéo dài làm màng lọc thận tổn thương và gia tăng nguy cơ sỏi thận nhanh chóng.

Ảnh minh họa

2. Nước lẩu đặc, nước hầm xương ninh quá lâu 

Nhiều người có thói quen húp sạch nước lẩu hay ninh xương thật kỹ để lấy nước hầm đậm đà vì nghĩ vừa bổ vừa ngon miệng. Tuy nhiên, việc ninh xương cô đặc hoặc nấu nước lẩu nhiều gia vị sẽ giải phóng ra hàm lượng Natri (muối), Purin và Phốt pho ở nồng độ cực cao.

Báo cáo y khoa của Đại học Y Harvard (Mỹ) nhấn mạnh, việc dung nạp quá nhiều Natri từ nước dùng đậm vị buộc thận phải hoạt động liên tục dưới áp lực lớn để đào thải muối thừa. Tình trạng này kéo dài gây tăng áp lực máu lên các vi mạch thận, dẫn đến tổn thương màng lọc cầu thận và làm tăng nguy cơ suy thận lên gấp 3 lần.

Đáng chú ý, nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) cũng chỉ ra lượng Purin dồi dào trong nước hầm xương cô đặc sẽ biến thành axit uric trong máu, tạo điều kiện cho các tinh thể urat đọng lại gây sỏi thận.

Ảnh minh họa

3. Rượu bia

Rượu bia từ lâu đã được xác định là tác nhân gây tổn thương thận nghiêm trọng. Thành phần cồn (Ethanol) có tính lợi tiểu mạnh, khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất nước nhanh chóng và làm cô đặc các chất thải độc hại trong thận.

Theo dữ liệu từ Tổ chức Thận Quốc gia Mỹ (NKF), việc uống rượu bia thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc bệnh suy thận mãn tính lên gấp 2 lần. Khi vừa uống rượu vừa hút thuốc lá, nguy cơ này sẽ vọt lên tới 5 lần. Cồn làm tăng huyết áp tàn phá mạch máu thận, đồng thời làm suy giảm khả năng cân bằng điện giải của các ống thận, khiến chức năng lọc suy giảm không thể phục hồi.

4. Trà pha quá đặc

Trà là thức uống thanh nhiệt rất tốt, nhưng trà pha quá đặc lại chứa hàm lượng Axit Oxalic cùng Caffeine ở nồng độ cực kỳ cao. Khi đi qua đường tiết niệu, Axit Oxalic dễ dàng kết hợp với Canxi trong nước tiểu tạo thành Canxi Oxalat, hung thủ gây ra hơn 80% các ca sỏi thận hiện nay.

Ảnh minh họa

Báo cáo y khoa của Đại học Y khoa Arkansas (Mỹ) ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân gặp sự cố suy thận cấp chỉ vì thói quen uống trà đặc liên tục. Nồng độ Axit Oxalic tích tụ đột ngột sẽ tạo thành vô số tinh thể nhỏ gây tắc nghẽn các ống thận, làm ngưng trệ khả năng lọc máu. Đồng thời, Caffeine dư thừa cũng kích thích hệ thần kinh và làm tăng áp lực co bóp cơ quan này quá mức.

Làm gì để bảo vệ và tăng cường chức năng thận?

Bên cạnh việc cắt giảm các loại đồ uống gây hại kể trên, bạn có thể chủ động bảo vệ "bộ lọc" của cơ thể bằng những thói quen đơn giản sau:

- Uống đủ từ 1,5 - 2l nước lọc mỗi ngày: Nước lọc giúp làm loãng dòng máu, hỗ trợ thận vận chuyển và đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể hiệu quả hơn.

- Cắt giảm lượng muối trong khẩu phần: Giảm tiêu thụ đồ ăn đậm vị, hạn chế húp sạch nước dùng bún phở hay nước lẩu để hạ áp lực lên mạch máu thận. Kiểm soát dưới 5g/muối mỗi ngày.

- Không tự ý dùng thuốc giảm đau: Hạn chế lạm dụng các loại thuốc giảm đau NSAID vì chúng làm giảm dòng máu đến nuôi thận.

- Không nhịn tiểu: Đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu để tránh trào ngược nước tiểu gây nhiễm trùng đường tiết niệu và bể thận.

- Định kỳ kiểm tra sức khỏe: Xét nghiệm chỉ số Creatinine máu, Ure máu và tổng phân tích nước tiểu 6 tháng/lần để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời.

Tổng hợp