Sau kỳ nghỉ Tết, đồng hồ sinh học của nhiều người gần như bị “đảo lộn”. Thức khuya xem phim, tụ tập bạn bè, ăn uống thất thường, sáng dậy muộn rồi lại quay về nhịp làm việc lúc 7, 8 giờ. Trong trạng thái uể oải đó, cà phê trở thành "cứu cánh" quen thuộc. Có người uống một ly chưa đủ, phải thêm ly thứ hai, thứ ba để chống chọi cơn buồn ngủ và cảm giác nặng nề sau những ngày ăn nhiều thịt cá.

Thế nhưng, chính cách uống cà phê sau Tết lại dễ khiến bạn tăng cân, rối loạn nội tiết và càng uống càng mệt. Dưới đây là 4 sai lầm phổ biến nhất mà bạn nên tránh hoặc bỏ ngay còn kịp:

1. Uống quá nhiều để “bù năng lượng”

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ khuyến nghị người trưởng thành không nên vượt quá khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày, tương đương 3 - 4 tách cà phê. Nhưng khi thiếu ngủ kéo dài, nhiều người vô tình vượt ngưỡng này.

Ảnh minh hoạ

Caffeine kích thích tuyến thượng thận tiết cortisol. Cortisol cao trong thời gian dài liên quan đến tích mỡ nội tạng, đặc biệt vùng bụng. Nghiên cứu cho thấy mỡ nội tạng có nhiều thụ thể cortisol hơn các vùng khác, vì vậy càng căng thẳng, càng dễ béo bụng.

Chưa kể, uống quá nhiều cà phê làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu. Thiếu ngủ làm tăng ghrelin, giảm leptin, khiến bạn thèm đồ ngọt và tinh bột hơn vào hôm sau. Vòng luẩn quẩn hình thành: mệt - uống cà phê - mất ngủ - ăn nhiều - tăng cân.

2. Uống khi bụng đói sau một đêm thiếu ngủ

Nhiều người quay lại công việc sau Tết với thói quen bỏ bữa sáng, chỉ uống một ly cà phê cho tỉnh. Đây là sai lầm dễ gây mệt và tăng cân về lâu dài.

Buổi sáng vốn là thời điểm cortisol tự nhiên ở mức cao. Theo Tiến sĩ Sarah Gottfried, tác giả The Hormone Reset Diet, việc bổ sung thêm caffeine khi cơ thể đang trong trạng thái stress có thể khiến trục nội tiết bị kích thích quá mức.

Caffeine khi bụng đói còn làm tăng tiết axit dạ dày, dễ gây cồn cào, trào ngược. Đồng thời, nó làm tăng đường huyết tạm thời. Nếu không có thức ăn đi kèm, đường huyết có thể tăng rồi tụt nhanh, khiến bạn mệt lả, run tay và lại tìm đến cà phê hoặc đồ ngọt để “cứu nguy”. Kết quả là năng lượng không ổn định và nguy cơ kháng insulin tăng dần.

3. Thêm quá nhiều đường, sữa đặc, kem béo

Sau Tết, nhiều người chuyển sang cà phê sữa, cà phê đá xay hay latte ngọt để “dễ uống hơn”. Vấn đề là mỗi ly như vậy có thể chứa lượng đường tương đương một lon nước ngọt.

Ảnh minh hoạ

Theo Harvard T.H. Chan School of Public Health, đồ uống chứa đường là yếu tố nguy cơ quan trọng của tăng cân và tiểu đường type 2. Khi caffeine làm tăng cortisol, còn đường làm tăng insulin, cơ thể bị đẩy vào trạng thái tích trữ mỡ mạnh hơn.

Đường huyết tăng nhanh rồi giảm mạnh cũng khiến bạn nhanh đói, dễ cáu gắt và mệt mỏi. Vì thế có người cảm thấy càng uống cà phê càng “đuối” vào cuối ngày.

4. Kết hợp sai với thực phẩm và đồ uống khác

Thói quen vừa uống cà phê vừa ăn bánh ngọt, snack mặn hay dùng kèm rượu bia trong những buổi gặp mặt đầu năm là điều không hiếm.

Caffeine có thể che lấp cảm giác buồn ngủ do rượu, khiến bạn đánh giá sai mức độ tỉnh táo. Sự kết hợp này làm tăng gánh nặng cho tim mạch và gan. Đồng thời, ăn kèm thực phẩm nhiều chất béo và đường làm đường huyết dao động mạnh, thúc đẩy viêm mức độ thấp và rối loạn chuyển hóa.

Sau Tết, cơ thể vốn đã phải xử lý lượng calo dư thừa, nếu tiếp tục duy trì kiểu kết hợp này, cân nặng và vòng eo rất khó kiểm soát.

Ảnh minh hoạ

Cà phê không phải “thủ phạm”, mà cách uống mới là vấn đề. Giữ ở mức 1 - 2 tách mỗi ngày, không uống khi bụng đói, hạn chế đường và không dùng cà phê để thay thế giấc ngủ là những điều quan trọng khi trở lại guồng làm việc. Nếu không, thay vì giúp tỉnh táo, cà phê có thể âm thầm kéo bạn vào vòng xoáy mệt mỏi và tăng cân sau Tết.

Nguồn và ảnh: Health GVM, Daily Mail