Không phô trương như món mì khô Vũ Hán rầm rộ mạng xã hội, cũng chẳng cay xé lưỡi như tiểu mĩ vị Trùng Khánh, bữa sáng của người Nghi Xương giấu mình trong những con hẻm nhỏ, mang theo cả sự hào phóng của sông núi và sự kiên tâm của những con người bám trụ với nghề gia truyền. Nếu có dịp ghé ngang thành phố cổ này, hãy quên những nhà hàng sang trọng đi, tìm đến 6 món ăn sáng lề đường này, bạn mới thực sự chạm tay vào linh hồn của một Nghi Xương bình dị nhất.

1. Mì dầu đỏ Nghi Xương: "Bát phở bò" vỉa hè của người bản địa

Giống như việc người Hà Nội không thể thiếu phở vào mỗi sáng mùa đông, người Nghi Xương bắt đầu ngày mới bằng một bát mì dầu đỏ bốc khói nghi ngút. Dù bắt nguồn từ vùng Xuyên Du (Tứ Xuyên - Trùng Khánh), nhưng khi đến dòng Trường Giang này, bát mì đã được "thuần hóa" cho hiền hòa hơn, bớt đi cái cay xộc lên mũi mà thêm vào độ đậm đà, béo ngậy. 

Những hàng mì ở khu Bắc Môn cổ kính lúc nào cũng dài dằng dặc người xếp hàng. Sợi mì kiềm nhào nặn thủ công được chần qua nước sôi sao cho chín tới mà không bị nát, vớt ra ráo nước rồi rưới lên thứ dầu ớt đỏ au bí truyền, thêm chút xì dầu, tỏi băm, đậu phộng rang giã dập và hành lá xắt nhuyễn. Nước dùng áo một lớp váng mỡ đỏ au nhưng không hề gắt cổ, húp một ngụm là thấy cái ấm áp len lỏi khắp lồng ngực. 

Người sành ăn ở đây còn rỉ tai nhau phải gọi thêm một phần lòng heo phá lấu hoặc quả trứng ngâm tương, cắn một miếng topping dẻo thơm, xì xụp một gắp mì dai giòn, cái thú vui bình dân ấy thật chẳng khác nào người Việt mình ăn phở phải gọi thêm quẩy giòn và trứng chần vậy.

2. Bánh củ cải chiên: Đừng nhầm là há cảo, nó giống "bánh tôm Hồ Tây" của chúng ta hơn

Đừng để cái tên "há cảo củ cải" (La Bặc Cảo Tử) đánh lừa, bởi món ăn này chẳng liên quan đến chút đẫm nước hay lớp vỏ bột mì luộc mềm oặt của miền Bắc Trung Quốc. Đây là đặc sản chiên giòn rụm, mang đậm hơi thở đường phố, y hệt như những chiếc bánh tôm Hồ Tây hay bánh gối giòn tan ngập trong chảo dầu sôi của Việt Nam. 

Người ta dùng củ cải tươi rói vừa trải qua đợt sương giá mùa đông, thái sợi nhỏ xíu trộn cùng ớt bột, tiêu hoa tiêu và hành lá. Lớp áo bên ngoài là hỗn hợp 90% gạo tẻ và 10% đậu nành xay nhuyễn. Khi có khách gọi, cô bán hàng mới thoăn thoắt phết bột lên chiếc muỗng sắt hình bán nguyệt, cho nhân củ cải vào giữa, phủ thêm lớp bột rồi thả vào chảo dầu nóng già. Chiếc bánh vớt ra vàng ươm, cong cong như vầng trăng khuyết. 

Cắn một miếng, lớp vỏ ngoài giòn rụm vỡ ra, để lộ phần nhân củ cải thanh ngọt, mềm ẩm tươm nước, chút cay nồng của tiêu ớt làm bừng tỉnh mọi giác quan. Cầm 5 tệ (khoảng mười mấy ngàn đồng) mua chiếc bánh nóng hổi vừa thổi vừa ăn giữa chợ sớm, cảm giác ấy bình yên đến lạ.

3. Bánh Đỉnh Đỉnh: Miếng bánh tuổi thơ ngọt ngào như bánh bò thốt nốt

Bánh Đỉnh Đỉnh là món quà vặt gắn liền với tuổi thơ của bao thế hệ người Nghi Xương, từ người già móm mém đến đứa trẻ xách cặp đi học. Cách làm món này khiến ta nhớ ngay đến những món bánh đúc ngọt, bánh bò dẻo quẹo của miền Tây Nam Bộ. Bột gạo, bột nếp và đường đỏ được thợ bánh đổ lần lượt thành từng lớp vào những khuôn gỗ nhỏ xíu, cho lên xửng hấp khoảng mười phút. 

Khi chín, người ta dùng một thanh gỗ nhỏ "đỉnh" (đẩy) nhẹ từ dưới lên để lấy bánh ra – cái tên "Đỉnh Đỉnh" vui tai cũng từ đó mà thành. Chiếc bánh nhỏ xinh bốc khói, mang theo mùi thơm dịu dàng của đường đỏ pha chút hoa mộc tê thanh tao. Bánh xốp, mềm, dẻo nhưng không hề dính răng, ngọt thanh chứ không khé cổ. Vào những buổi sáng hối hả, một miếng bánh Đỉnh Đỉnh ấm bụng chính là sự vỗ về ngọt ngào nhất.

4. "Tôm lạnh": Ly chè mát rượi giải ngấy sau bát mì cay

Nghe tên "Tôm lạnh" (Lương Hà) chắc hẳn nhiều người Việt sẽ giật mình tưởng là món gỏi hải sản sống. Thực chất, đây là một món ngọt, thứ nước giải khát thanh tao được làm từ bột gạo, có hình dáng thon dài phần đầu to phần đuôi nhỏ y hệt như những con tôm trắng muốt. Món này làm ta liên tưởng ngay đến ly chè lọt, bánh lọt lá dứa béo ngậy nước cốt dừa của Việt Nam. 

Gạo lúa sớm ngâm qua đêm, xay mịn thành bột nước, nấu sệt cùng chút nước vôi trong rồi cho qua rây rớt xuống chậu nước lạnh. Những "chú tôm" bột gạo trơn tuột, dai dẻo này được múc vào bát, chan ngập nước đường đỏ nấu keo lại, rắc thêm xíu hoa mộc tê. Ở Nghi Xương, người ta không chỉ ăn món này vào mùa hè để giải nhiệt, mà buổi sáng mùa đông cũng chuộng ăn ở nhiệt độ thường. 

Cảm giác vừa xì xụp bát mì dầu đỏ cay xé lưỡi, vừa húp một ngụm "tôm lạnh" ngọt thanh trơn tuột qua cuống họng, sự hòa quyện giữa cay - ngọt, nóng - mát quả thực là một nghệ thuật ẩm thực đường phố tuyệt vời.

5. Mì khô trộn Nghi Xương: Phiên bản thanh tao của món hủ tiếu trộn

Nếu mì khô Vũ Hán quá đậm đặc với lớp sốt đậu phộng dày cộm khiến nhiều người ăn không quen, thì mì khô trộn phiên bản Nghi Xương lại mang nét thanh tú, dễ ăn hơn rất nhiều, khá giống với cách người Sài Gòn làm hủ tiếu khô hay mì xá xíu trộn tỏi phi. Thay vì dùng đậu đũa chua, người Nghi Xương dùng củ cải muối (cải xá bấu) băm nhỏ để tạo độ giòn ngọt. Sợi mì kiềm chần ráo nước, trộn cùng sốt mè rang pha loãng vừa vặn, chút xì dầu, giấm đen, rắc thêm hành lá và đậu phộng. 

Sự thanh mát, giòn sần sật của củ cải muối đã trung hòa hoàn hảo cái béo ngậy của sốt mè. Sợi mì dai, không bị đóng cục hay khô khốc, ăn đến đâu thấm vị đến đó. Kèm theo một hũ sữa chua làm mộc thủ công, đây là combo bữa sáng chắc bụng mà không bao giờ gây ngán.

6. Bánh nướng men nặn tay: Chiếc "bánh mì" thô mộc ấm lòng người đi đường

Cuối cùng, không thể bỏ qua món bánh nướng men (Hỏa Thiêu Mô) thô mộc rải rác khắp các con hẻm. Nó đóng vai trò y hệt như chiếc bánh mì đặc ruột truyền thống của Việt Nam – rẻ tiền, no lâu và cực kỳ đa năng. Không men công nghiệp, không phụ gia, bột mì được ủ lên men tự nhiên qua 3 lần nhào nặn cật lực bằng tay cho đến khi mịn màng. Bánh được nặn thành hình tròn dẹt, áp chảo hoặc nướng trong lò đất lửa nhỏ cho đến khi lớp vỏ ngoài vàng ươm, nứt nẻ, còn bên trong xốp mềm, dai dai. 

Cầm chiếc bánh nóng hổi vừa ra lò, xé một miếng thôi là mùi lúa mì thơm phức đã xộc thẳng vào mũi. Bạn có thể nhai không để tận hưởng cái ngọt từ tinh bột, rưới chút mật ong, kẹp với rau xào dưa muối, hay xé nhỏ thả vào tô nước dùng mì để bánh hút no nê phần nước cốt đậm đà. Chỉ với vài chục ngàn một cân, chiếc bánh thô ráp này gói ghém trọn vẹn bản tính chất phác, thật thà của con người vùng sông nước Trường Giang.