Giữa không gian giao lưu văn hóa ẩm thực đa sắc màu, hai món ăn bánh cuốn Tây Sơn và chè tuyết ngô của nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh đặc biệt thu hút sự chú ý của thực khách.

Là nghệ nhân dành nhiều tâm huyết cho các món ăn dân gian, truyền thống Việt Nam, Tạ Thị Kim Oanh không đơn thuần tái hiện những công thức nấu ăn quen thuộc mà còn chú trọng kể câu chuyện văn hóa đằng sau mỗi món ăn. Với chị, ẩm thực không chỉ là nghệ thuật kết hợp nguyên liệu và gia vị, mà còn là một cách lưu giữ ký ức, phong tục và bản sắc của mỗi vùng đất.

Bánh cuốn Tây Sơn – Gói ghém hồn quê trong từng lớp bánh

Trong hai món ăn được giới thiệu, bánh cuốn Tây Sơn mang đến câu chuyện đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của vùng đất Bình Định – quê hương của phong trào Tây Sơn và Hoàng đế Quang Trung. Đây vốn là món ăn dân dã, gắn bó với đời sống thường ngày của người dân địa phương, nhưng lại chứa đựng những nét riêng khó trộn lẫn.

Điểm hấp dẫn của bánh cuốn Tây Sơn nằm ở sự kết hợp nhiều thành phần tưởng chừng giản dị nhưng đòi hỏi sự khéo léo trong chế biến. Lớp bánh cuốn làm từ gạo mềm dẻo, bánh ram giòn rụm, các loại rau sống tươi xanh cùng nước chấm đậu phộng béo bùi, đậm đà tạo nên sự hòa quyện thú vị giữa các tầng hương vị và kết cấu. Cái mềm của bánh, cái giòn của ram, vị thanh mát của rau và vị bùi thơm của đậu phộng tạo nên một tổng thể hài hòa, vừa dân dã vừa độc đáo.

Nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh

Với nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh, bánh cuốn Tây Sơn không chỉ là hương vị quê nhà mà còn là câu chuyện về truyền thống, sự gắn kết cộng đồng và niềm tự hào của người dân Bình Định. Qua nhiều thế hệ, món ăn được gìn giữ, trao truyền trong mỗi gia đình, mỗi hàng quán, trở thành một phần ký ức ẩm thực của vùng đất võ.

Điều chị hướng đến không chỉ là giới thiệu một món ăn ngon, mà còn là đưa giá trị văn hóa ẩn sau món ăn đến với công chúng. Bởi mỗi nguyên liệu đều có câu chuyện riêng, từ hạt gạo quê hương đến những loại rau dân dã, từ cách chế biến đến cách thưởng thức. Tất cả phản ánh điều kiện tự nhiên, tập quán sinh hoạt và sự sáng tạo của người dân địa phương.

Với mong muốn đưa bánh cuốn Tây Sơn vượt ra khỏi phạm vi một món ăn địa phương, nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh đang hướng đến việc nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình chế biến, lựa chọn nguồn nguyên liệu chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và nâng cao tính thẩm mỹ trong trình bày. Chị mong muốn món ăn có thể xuất hiện tại các sự kiện giao lưu quốc tế, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và những không gian ẩm thực cao cấp mà vẫn giữ được hương vị truyền thống.

Đặc biệt, thông qua hoạt động quảng diễn và trải nghiệm, chị kỳ vọng bánh cuốn Tây Sơn sẽ trở thành cầu nối để du khách tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa Bình Định; góp phần phát triển du lịch văn hóa, du lịch ẩm thực và tạo thêm cơ hội quảng bá sản vật, hình ảnh địa phương.

Chè tuyết ngô – Vị ngọt thanh khiết từ những điều bình dị

Nếu bánh cuốn Tây Sơn mang đậm hơi thở của vùng đất võ thì chè tuyết ngô lại chinh phục thực khách bằng vẻ ngoài tinh khôi và hương vị thanh nhẹ. Ngay từ tên gọi, món chè đã gợi liên tưởng đến những bông tuyết trắng li ti, mềm mịn, mát lành. Nhưng ẩn sau vẻ ngoài ấy là hương vị mộc mạc của quê hương, được tạo nên từ những nguyên liệu gần gũi.

Điểm đặc biệt của món chè nằm ở cách lựa chọn và xử lý nguyên liệu. Những trái ngô non còn ngậm sữa được hái vào buổi sớm, khi hạt ngô căng mọng và giữ được vị ngọt tự nhiên. Ngô được bào mỏng, hòa quyện cùng phần nước nấu từ lõi ngô và lá dứa, chắt lọc thành thứ nước cốt thơm dịu, ngọt thanh.

Thêm vào đó là những viên củ năng giòn sần sật và những sợi dừa non trắng ngần. Tất cả hòa quyện tạo nên món chè sánh mịn, dẻo mềm, thơm béo nhưng không cần sử dụng nước cốt dừa. Chính cách tận dụng vị ngọt tự nhiên của ngô và sự kết hợp hài hòa giữa các nguyên liệu đã tạo nên nét riêng cho món chè.

Đằng sau một chén chè tưởng chừng giản dị là sự kiên nhẫn và tinh tế của người chế biến. Từ khâu chọn ngô, bào ngô, nấu nước cốt đến cân chỉnh độ sánh, độ ngọt và kết cấu của từng thành phần, mỗi công đoạn đều cần sự tỉ mỉ để nguyên liệu giữ được hương vị vốn có mà vẫn hòa quyện trong tổng thể.

Chè tuyết ngô vì thế không chỉ là món tráng miệng thanh mát mà còn gợi nhắc về những thức quà quê, về sự chắt chiu và sáng tạo của người Việt trong việc biến những nguyên liệu bình dị thành món ăn tinh tế. Đó cũng là triết lý ẩm thực mà nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh gửi gắm: ăn không chỉ để no, mà còn để cảm nhận, để nhớ thương và thêm trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống.

Khi nghệ nhân trở thành người kể chuyện văn hóa

Hai món ăn, hai sắc thái hương vị khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: sự trân trọng những giá trị truyền thống. Nếu bánh cuốn Tây Sơn là câu chuyện về một vùng đất lịch sử, về bản sắc và niềm tự hào địa phương thì chè tuyết ngô lại là lời kể nhẹ nhàng về hương vị quê nhà, về sự tinh tế trong cách người Việt ứng xử với những nguyên liệu tự nhiên.

Đưa những món ăn này đến sự kiện trước thêm Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026, nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh không chỉ muốn giới thiệu những hương vị đặc sắc mà còn mong muốn mở ra cơ hội để ẩm thực truyền thống Việt Nam được tiếp cận với nhiều đối tượng thực khách hơn, đặc biệt là bạn bè quốc tế.

Nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh và nghệ nhân Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình tại sự kiện gặp gỡ báo chí thông tin về Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 với chủ đề “Giao lộ Văn hóa - Beyond Flavors” do Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn (Bộ Ngoại giao) tổ chức.

Trong bối cảnh giao lưu và hội nhập, việc bảo tồn ẩm thực truyền thống không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ trong khuôn khổ cũ. Theo hướng tiếp cận của chị, người nghệ nhân cần biết kết hợp giữa gìn giữ hương vị gốc với nghiên cứu, hoàn thiện quy trình chế biến, nâng cao chất lượng và đổi mới cách thức giới thiệu món ăn. Quan trọng hơn, mỗi món ăn cần được đặt trong câu chuyện văn hóa của chính nó để thực khách không chỉ thưởng thức bằng vị giác mà còn hiểu được nguồn cội và những giá trị làm nên bản sắc.

Nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh và các nghệ nhân, đầu bếp tham gia sự kiện

Từ bánh cuốn Tây Sơn đến chè tuyết ngô, nghệ nhân Tạ Thị Kim Oanh đang góp thêm những sắc màu cho bức tranh ẩm thực Việt Nam. Đó là hành trình bắt đầu từ những nguyên liệu thân thuộc, từ căn bếp và ký ức quê nhà, nhưng mang khát vọng vươn xa. Bởi khi một món ăn truyền thống được kể bằng tất cả sự am hiểu, tâm huyết và niềm tự hào, hương vị ấy có thể vượt qua mọi khoảng cách địa lý, trở thành một ngôn ngữ văn hóa kết nối con người.