Người phụ nữ Hong Kong Anjali Hazari từng chạy marathon và leo núi trước khi trải qua các ca phẫu thuật lớn ở đầu gối và ổ bụng. Giờ đây, bà lại bước vào một thử thách hoàn toàn mới.

Anjali Hazari bắt đầu cuộc sống năng động ngay từ khi đặt chân đến Hong Kong (Trung Quốc) với tư cách một cô dâu trẻ cách đây hơn 40 năm và từ đó đến nay, bà chưa từng dừng lại.

Dù bị đau đầu gối phải phẫu thuật, lại mắc loãng xương cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác, người giáo viên đã nghỉ hưu (đồng thời từng điều hành một trung tâm gia sư) vẫn không ngừng tiến lên: Từ vận động viên marathon, sang leo núi, và giờ là cử tạ ở tuổi 70.

Sinh ra tại thành phố Amravati (bang Maharashtra, Ấn Độ), Hazari học tập tại Mumbai và từng đại diện trường thi đấu bóng bàn và bơi lội trước khi kết hôn và chuyển tới Hong Kong.

Từ chạy bộ để tiết kiệm tiền đến đam mê cả đời

Những ngày đầu, hai vợ chồng sống trên một con tàu neo ở ngoại ô thành phố. Chạy bộ từ cảng vào trung tâm rồi quay lại là cách di chuyển nhanh và tiết kiệm nhất, và cũng từ đó, bà bắt đầu chạy nghiêm túc hơn, tham gia các cuộc đua đường dài.

"Tôi chắc chắn thuộc kiểu cơ bắp chịu đựng tốt", bà nói, ám chỉ nhóm cơ "slow-twitch" - loại cơ giúp duy trì sức bền.

Không có Google hay giáo án online, bà tự học bằng cách đọc sách.

"Không có kế hoạch tập luyện nào sẵn cả. Tôi đọc được gì về marathon thì áp dụng vào tập luyện", bà nói.

Bà sắp xếp việc chạy xen kẽ với công việc giảng dạy và chăm sóc gia đình, nuôi hai con. Cuối tuần dành cho chạy dài, giữa tuần chạy tốc độ, còn các bài tập ngắt quãng thì tranh thủ bất cứ khi nào có thể.

Những con dốc và đường mòn ở Hong Kong trở thành "phòng gym tự nhiên": đường Bowen vào giờ trưa, núi Mount Davis trước giờ làm, và khi có thời gian, bà thử sức với những cung khó hơn như Violet Hill hay The Peak.

Từ tuổi 30 đến đầu 60, mỗi tuần bà chạy 30-40km và tham gia hơn 60 giải đấu, chủ yếu là marathon, cùng nhiều giải bán marathon, 15km và 10km tại Hong Kong, Singapore, Tokyo, Mumbai, Thái Lan, Malaysia và Iceland.

Chạy bộ - liệu pháp chữa lành tinh thần

Với Hazari, chạy bộ giống như thiền định.

"Như nhà văn Haruki Murakami từng nói, đó là thời gian để ở một mình với suy nghĩ của mình", bà chia sẻ. "Tôi lớn lên với nhiều tổn thương cảm xúc. Chạy giúp tôi xử lý tất cả".

Bà mất mẹ khi mới 20 tuổi, và từng phải bỏ dở việc học y vì khó khăn tài chính.

"Chạy bộ là ẩn dụ của cuộc đời. Chỉ cần đặt một chân trước chân kia, bạn sẽ đến đích".

Cái giá của hàng chục năm "cày đường"

Nhưng nhiều năm chạy bộ cũng để lại hệ lụy. Bà gặp các chấn thương phổ biến như viêm ống quyển, viêm cân gan chân và rách dây chằng.

Đầu gối là nơi chịu ảnh hưởng nặng nhất. Bà phải phẫu thuật nội soi ba lần ở đầu gối phải và một lần ở đầu gối trái.

Một tổn thương sụn khớp nghiêm trọng khiến đầu gối phải của bà đau "xương chạm xương". Đến năm 62 tuổi, thoái hóa khớp buộc bà phải rời đường đua marathon.

"Tôi chưa từng tập sức mạnh, yoga hay giãn cơ. Nhiều chấn thương đáng lẽ có thể tránh được", bà thừa nhận.

Biến cố sức khỏe liên tiếp

Sau giải marathon cuối cùng năm 2018, sức khỏe bà tiếp tục gặp vấn đề: "Tôi phát hiện có máu trong nước tiểu". Ban đầu nghĩ là tình trạng phổ biến ở người chạy bộ, nhưng kiểm tra cho thấy bà có hai khối u buồng trứng (may mắn là lành tính). Năm 2020, bà phải phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng và ống dẫn trứng. Chỉ 10 tuần sau, bà đã quay lại chạy.

Tuy nhiên, tình trạng tiểu ra máu tái phát, kèm đau chân dữ dội. Kiểm tra mật độ xương cho thấy bà bị loãng xương.

Con trai bà - một bác sĩ phẫu thuật - yêu cầu làm thêm xét nghiệm. Kết quả cho thấy hormone tuyến cận giáp tăng cao bất thường, khiến cơ thể "rút" canxi từ xương vào máu. Nguyên nhân là một khối u ở tuyến cận giáp. Bà đã phẫu thuật loại bỏ vào năm 2022.

"Tình trạng này khá phổ biến ở phụ nữ trên 60 tuổi. Canxi dư thừa đi vào nước tiểu, tạo thành tinh thể làm tổn thương bàng quang suốt gần 3 năm", bà nói.

Dù tình trạng tiểu máu chấm dứt, tổn thương xương đã xảy ra. Đầu gối yếu hơn, bác sĩ khuyên bà nên chuyển sang bơi nhưng bà không thấy hứng thú.

Không chạy được nữa thì… leo núi

"Tôi không thể nhìn gạch men hàng giờ. Con người sinh ra để đi bằng hai chân, không phải di chuyển ngang trong thể thao", bà nói.

Thế là bà chuyển sang leo núi.

Sau khi được kiểm tra thể lực và xây dựng chương trình tập luyện cá nhân, kết quả cho thấy khả năng hô hấp của bà thuộc top 5% phụ nữ toàn cầu ở nhóm tuổi 45–49 – dù bà đã hơn họ tới 20 tuổi.

Năm 2023, ở tuổi 67, bà chinh phục đỉnh Kang Yatse II (6.250m, Ấn Độ). Năm sau, bà leo thành công Kilimanjaro - đỉnh núi cao nhất châu Phi.

Và rồi đến cử tạ

Năm 2025, trong một giải chạy 10km tại Malaysia, đầu gối phải của bà "gục xuống". Sau ca phẫu thuật nữa, bác sĩ cho rằng bà nên dừng chạy và trekking, thậm chí đề xuất thay khớp gối nhưng bà từ chối: "Tôi nhận ra hông và cổ chân khỏe là 'bạn thân' của đầu gối. Tôi muốn thử tăng cường cơ trước khi nghĩ đến thay khớp".

Bà lựa chọn liệu pháp PRP (huyết tương giàu tiểu cầu) và thuê huấn luyện viên thể lực.

Chương trình tập trung vào tăng sức mạnh cơ sau, cơ đùi và cơ mông, cải thiện thăng bằng.

Kết quả khiến chính bà cũng bất ngờ: "Tập squat một chân lại giúp giảm đau đầu gối. Giờ tôi không còn đau nữa. Tôi thấy mình khỏe hơn nhiều năm trước".

Hiện bà có thể deadlift 115kg và bench press 40kg.

Ngày 11/4 tới, bà sẽ tham gia giải Cử tạ Hong Kong 2026 - lần đầu tiên trong đời.

Ngoài ra, bà còn tập Pilates, cải thiện độ linh hoạt và gần đây đạt thành tích plank hơn 5 phút 35 giây.

Hazari chia sẻ về bí quyết sống khỏe khi già, bà cho biết: Một cơ thể khỏe và tinh thần mạnh mẽ luôn đi cùng nhau. Chúng ta thường nghĩ già đi đồng nghĩa với yếu đi, phải chậm lại. Nhưng phần lớn cái gọi là 'lão hóa' thực ra là do không sử dụng cơ thể đủ. Nếu bạn muốn 85 tuổi vẫn tự đứng dậy, thì 70 tuổi bạn phải tập luyện có tải.

Tập thể dục chính là thuốc. Chạy giúp tôi sáng suốt. Leo núi cho tôi dũng khí. Cử tạ mang lại sức mạnh. Tôi không làm điều này để trông khỏe - tôi làm để tồn tại.

Mỗi lần vấp ngã, tôi đều tự hỏi: mình còn làm được gì? Không chạy được thì đi bộ. Không đi bộ được thì leo núi. Không leo được thì nâng tạ. Tôi không chấp nhận câu chuyện của mình kết thúc ở những điều tôi không thể làm.

Dù là chạy marathon, leo núi hay nâng tạ, bạn chỉ có thể làm theo một cách: Từng bước một, từng lần một và không dừng lại.