Trên các diễn đàn cha mẹ học sinh, một bà mẹ Hà Nội đăng ảnh bài toán lớp 1 kèm lời cầu cứu: “Các chị ơi giúp em hướng dẫn bài này cho bé dễ hiểu với ạ. Em muốn khóc theo rồi!”. Ngay lập tức, hàng trăm bình luận tham gia “giải cứu”, mỗi người một cách, đủ để thấy bài toán nhỏ đã gõ đúng nỗi lo chung: dạy con học lớp 1 không hề dễ như nhiều người nghĩ.

Bài toán như sau: “8 + ... – 3 = 7” thoạt nhìn tưởng đơn giản, nhưng bạn có biết cách giải sao cho phù hợp với lớp 1 không?

Bài toán như sau: “8 + ... – 3 = 7” thoạt nhìn tưởng đơn giản, nhưng bạn có biết cách giải sao cho phù hợp với lớp 1 không?

Thực ra phép tính không khó: ô trống cần điền là số 2. Nhưng điều làm phụ huynh bối rối không phải đáp án mà là cách giải thích thế nào để trẻ 6 tuổi hiểu được bản chất, không phải học vẹt. Bởi ở lứa tuổi đầu tiểu học, trẻ mới làm quen với biểu thức có ô trống, phép tính hai bước, số bị trừ - số trừ - hiệu… nên người lớn thành thạo lại thường… quên mất trẻ đang bắt đầu từ số 0.

Nhiều phụ huynh chia sẻ câu chuyện rất dễ thương. Một chị kể, vừa đưa bài toán cho con thì con ngồi nghĩ một lúc rồi tự viết ngay số 2. Khi mẹ hỏi vì sao, cậu bé trả lời rất hồn nhiên: “Con thử. Con lấy 8 + 1 = 9 rồi 9 - 3 = 6 không đúng. Con lại lấy 8 + 2 = 10 rồi 10 - 3 = 7. Thế là ra”. Cách suy luận ấy tuy không “chuẩn sách giáo khoa”, nhưng lại đúng tinh thần toán học thử, sai, kiểm chứng, khiến người mẹ vừa bất ngờ vừa buồn cười.

Người khác thì chọn cách “đảo ngược phép tính”, bảo con lấy 7 + 3 - 8 để tìm số cần điền, hoặc hướng dẫn con coi “8 + ô vuông” là một số tạm gọi là A, sau đó giải phương trình A - 3 = 7 rồi quay lại tìm A. Có phụ huynh lại ví von bằng chiếc bánh: “Có 8 cái bánh, được cho thêm bao nhiêu cái, rồi lấy đi 3 cái thì còn 7?”. Khi trẻ hình dung bằng đồ vật cụ thể, việc suy nghĩ trở nên nhẹ nhàng hơn những con số khô khan trên giấy.

Một người gợi ý: Cách nói cho con lớp 1 dễ hiểu là mẹ hỏi con: “Số nào trừ 3 thì ra 7?”. Con sẽ nói: 10. “8 cộng mấy thì bằng 10?. Con sẽ nói: 2. Vậy ô trống là 2.

Đằng sau những cách giải đó, điều gây chú ý hơn cả chính là tâm trạng của người lớn. Có người thú nhận: “Dạy con bài này mà mình muốn khóc theo luôn”. Hóa ra kiến thức lớp 1 không hề “nhẹ nhàng”, nhất là với những phụ huynh lâu ngày không đụng đến toán tiểu học hoặc quen cách làm của người lớn.

Trẻ chưa quen tư duy đại số, chưa biết “chuyển vế”, chưa nắm khái niệm ẩn số, nên mọi chỉ dẫn mang hơi hướng người lớn đều có thể khiến trẻ rối bời. Điều khó nhất không phải là giải bài toán, mà là “dịch ngôn ngữ toán người lớn” thành “ngôn ngữ toán lớp 1”.

Nhiều người đùa rằng, con vào tiểu học, phụ huynh đều trở thành “thí sinh dự bị”. Nhưng cũng chính từ những khoảnh khắc “muốn bật khóc” như vậy, người lớn học được cách chậm lại, cười cùng con và nhận ra rằng: hành trình học tập đầu đời đâu chỉ là những phép cộng trừ, mà còn là tình yêu, sự kiên nhẫn và những câu chuyện đầy ắp tiếng cười trong mỗi gia đình.