Thưa bà, hiện nay ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia khởi nghiệp và làm kinh tế. Theo bà, đâu là những thuận lợi và cơ hội lớn nhất đối với nữ trí thức khi bắt đầu con đường khởi nghiệp trong giai đoạn hiện tại?

Tôi nhận thấy đây thực sự là một kỷ nguyên vàng, mở ra vô vàn cánh cửa cho nữ trí thức trong lĩnh vực khởi nghiệp. Thuận lợi và cơ hội lớn nhất đến từ ba yếu tố chính. Trước hết, xã hội ngày càng khuyến khích phụ nữ khẳng định vai trò và vị thế của mình, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, thay vì chỉ giới hạn ở vai trò truyền thống.

Tiếp đó, sự quan tâm và hỗ trợ từ Chính phủ, các ngành, cũng như các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ đang rất mạnh mẽ, thể hiện qua việc ban hành nhiều chính sách thiết thực; ví dụ điển hình là Đề án 939 của Chính phủ về "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp", đã tạo ra hành lang pháp lý và nguồn lực quan trọng.

Cuối cùng, sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ và kỷ nguyên số đã giúp phụ nữ dễ dàng hơn rất nhiều trong quá trình khởi nghiệp, giảm đáng kể chi phí tiếp cận khách hàng, xây dựng thương hiệu và quản lý doanh nghiệp. Điều này tạo điều kiện thuận lợi chưa từng có để các chị em hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh và tận dụng được những mạng lưới kết nối, học hỏi không ngừng từ các chuyên gia hay từ chính những thất bại của bản thân, tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ vững chắc.

bà Nguyễn Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM.

Bên cạnh những thuận lợi đáng kể, nữ trí thức khi khởi nghiệp thường phải đối mặt với những khó khăn, rào cản nào, đặc biệt là trong việc tiếp cận vốn, kiến thức quản trị hay cân bằng giữa gia đình và công việc?

Dù có nhiều cơ hội, con đường khởi nghiệp của nữ trí thức vẫn còn không ít chông gai, đòi hỏi sự kiên cường và nỗ lực vượt bậc. Áp lực lớn nhất chính là việc phải thực hiện "trách nhiệm kép": vừa phải hoàn thành tốt công việc chuyên môn và khởi nghiệp ngoài xã hội, vừa phải chăm lo cho tổ ấm gia đình.

Việc quản lý thời gian, năng lượng để dung hòa cả hai vai trò này đôi khi là một thách thức cực kỳ lớn. Nếu không có sự đồng hành, chia sẻ từ người bạn đời, các thành viên trong gia đình và sự thấu hiểu từ xã hội, phụ nữ sẽ gặp khó khăn hơn rất nhiều trong hành trình theo đuổi đam mê kinh doanh của mình; gánh nặng định kiến vô hình vẫn còn tồn tại đâu đó, khiến nhiều chị em tự mình ôm đồm mọi thứ.

Kế đến là khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn và tài chính. Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng trên thực tế, nữ giới khởi nghiệp vẫn gặp trở ngại hơn trong việc thuyết phục và tạo niềm tin đối với các tổ chức tài chính để tiếp cận các khoản vay lớn, đôi khi các dự án của phụ nữ được cho là có "rủi ro cao hơn" hoặc thiếu sự "quyết đoán" như nam giới, dù thực tế chứng minh điều ngược lại.

Điều này không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là sự thiếu hụt niềm tin vào tiềm năng của họ. Cuối cùng, nhiều nữ trí thức có chuyên môn sâu trong lĩnh vực của mình, nhưng lại thiếu hụt kiến thức quản lý doanh nghiệp bài bản, kỹ năng xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, chiến lược marketing hiệu quả hay khả năng áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành, khiến họ dễ gặp khó khăn trong việc mở rộng quy mô, cạnh tranh trên thị trường và thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của kinh tế số.

Trong chương trình hành động của một ứng cử viên Đại biểu Hội đồng nhân dân, bà có nhắc đến việc hỗ trợ phụ nữ tiếp cận nguồn vốn và đào tạo nghề. Bà có thể chia sẻ những giải pháp cụ thể mà bà tâm đắc nhất để giúp phụ nữ khởi nghiệp bền vững hơn trong thời gian tới?

Để nữ trí thức khởi nghiệp một cách bền vững, chương trình hành động của tôi sẽ tập trung vào các giải pháp toàn diện và có tính đột phá, nhằm "tháo gỡ" những điểm nghẽn hiện tại. Trước hết, chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa những câu chuyện thành công, những tấm gương nữ trí thức khởi nghiệp để khuyến khích và khơi dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp trong phụ nữ.

Đồng thời, vận động sự ủng hộ thiết thực từ gia đình, cộng đồng, và xã hội để tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho phụ nữ phát huy năng lực. Về tài chính, chúng tôi sẽ tăng cường các biện pháp hỗ trợ phụ nữ tiếp cận dễ dàng hơn các nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội, các quỹ đầu tư mạo hiểm dành riêng cho nữ doanh nhân, kèm theo việc tổ chức các hoạt động tập huấn chuyên sâu, hướng dẫn kỹ năng quản lý tài chính hiệu quả, lập kế hoạch kinh doanh chi tiết để họ có thể sử dụng nguồn vốn một cách thông minh và bền vững nhất.

Tôi đặc biệt chú trọng việc kết nối và tạo ra các mạng lưới hỗ trợ như câu lạc bộ nữ doanh nhân, các buổi "Ngày phụ nữ khởi nghiệp", "Cà phê khởi nghiệp" để nữ trí thức giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, giới thiệu sản phẩm, kết nối thị trường và tìm kiếm đối tác.

Đồng thời, việc hỗ trợ và tư vấn phụ nữ áp dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) vào mọi khâu từ sản xuất, quản lý đến điều hành doanh nghiệp là vô cùng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa hoạt động. Hơn nữa, các chương trình đào tạo cần được thiết kế lại, tập trung vào những kỹ năng quản trị hiện đại, marketing số và khả năng thích ứng với biến động thị trường, phù hợp với đặc thù của phụ nữ khởi nghiệp, kèm theo sự đồng hành của các chuyên gia tư vấn cá nhân hóa cho từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Linh: Phụ nữ hiện đại có thể cân bằng giữa khởi nghiệp và hạnh phúc.

Với câu nói "phụ nữ Việt Nam ngày nay không chỉ giỏi việc nước mà còn đảm việc nhà", bà nghĩ nữ trí thức hiện đại cần những điều kiện gì từ xã hội và gia đình để có thể phát huy tốt nhất cả hai vai trò quan trọng này?

Để nữ trí thức có thể phát huy tốt nhất cả hai vai trò quan trọng này, chúng ta cần một sự chuyển dịch sâu sắc trong nhận thức và hành động từ cả gia đình và xã hội. Về phía gia đình, sự đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ thiết thực từ chính những người thân yêu, đặc biệt là người bạn đời, là yếu tố then chốt.

Việc thay đổi định kiến giới, cùng nhau chia sẻ công việc nhà, chăm sóc con cái không chỉ là gánh vác mà còn là sự tôn trọng và khích lệ niềm đam mê, sự nghiệp của người phụ nữ. Những việc làm tưởng chừng nhỏ như vậy lại là nền tảng vững chắc, giúp chị em có đủ thời gian và năng lượng để cống hiến ngoài xã hội mà không cảm thấy quá tải hay phải lựa chọn đánh đổi.

Về phía xã hội, cần tạo môi trường thấu hiểu và trao quyền. Xã hội cần tiếp tục đẩy mạnh việc thay đổi định kiến giới, tạo ra một môi trường làm việc nhân văn, linh hoạt, công bằng hơn. Các tổ chức trong hệ thống chính trị cần có chính sách hỗ trợ cụ thể như cung cấp dịch vụ giữ trẻ chất lượng cao, các chính sách làm việc linh hoạt. Hơn nữa, sự tôn trọng và khích lệ đối với đóng góp của phụ nữ trong phát triển kinh tế, xã hội là vô cùng quan trọng.

Khi phụ nữ cảm thấy được công nhận, được trao quyền và có một mạng lưới hỗ trợ vững chắc, họ sẽ tự tin phát huy tối đa tiềm năng của mình, vừa là người mẹ, người vợ đảm đang, vừa là người lãnh đạo tài ba, kiến tạo nên giá trị mới cho cộng đồng.

Với vai trò Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, bà đánh giá như thế nào về những mô hình hỗ trợ phụ nữ làm kinh tế, khởi nghiệp đang được triển khai hiện nay tại Thành phố?

Với vai trò công tác tại Hội LHPN Thành phố Hồ Chí Minh, tôi nhận thấy các cấp Hội LHPN đang đóng một vai trò ngày càng quan trọng, là cầu nối và bệ phóng vững chắc cho phụ nữ khởi nghiệp. Hội đã triển khai rất nhiều mô hình, cách làm sáng tạo và hiệu quả, cho thấy sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Có thể kể đến các mô hình tổ hợp tác và câu lạc bộ nữ doanh nhân, đây là những không gian cộng đồng giúp chị em kết nối, chia sẻ kinh nghiệm thực tế, từ đó học hỏi và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình kinh doanh. Hội cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động kết nối cung cầu và các sự kiện chuyên đề như "Ngày phụ nữ khởi nghiệp", "Cà phê khởi nghiệp" hay các hội chợ giới thiệu sản phẩm.

Những hoạt động này không chỉ giúp phụ nữ tiếp cận thị trường, mở rộng mạng lưới mà còn tạo điều kiện để họ gặp gỡ các chuyên gia, nhà đầu tư tiềm năng. Ngoài ra, một trong những nhiệm vụ cốt lõi của Hội là lắng nghe ý kiến từ cơ sở, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp với chính quyền để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho phụ nữ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh; các chính sách này không chỉ về vốn mà còn về đào tạo, về môi trường pháp lý, góp phần nâng cao vai trò và vị thế của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế của Thành phố. Nhìn chung, những mô hình này đã và đang tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ đa chiều, giúp phụ nữ có thêm kiến thức, kinh nghiệm, nguồn lực và sự tự tin để hiện thực hóa ước mơ kinh doanh của mình.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế số đang diễn ra mạnh mẽ, theo bà, nữ trí thức cần trang bị những kỹ năng và tư duy gì để có thể bắt kịp xu hướng và phát triển bền vững hoạt động kinh doanh của mình?

Trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế số đang thay đổi nhanh chóng từng ngày, nữ trí thức không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải trang bị một bộ kỹ năng và tư duy hiện đại để không bị tụt hậu và có thể phát triển bền vững. Đầu tiên và quan trọng nhất là tư duy học hỏi liên tục và khả năng thích ứng. Đây là yếu tố sống còn, nữ trí thức cần không ngừng tìm hiểu, nghiên cứu kiến thức, kinh nghiệm khởi nghiệp trong môi trường số, chủ động cập nhật các xu hướng công nghệ mới. Khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trường và công nghệ sẽ giúp họ đứng vững trong một thế giới đầy biến động.

Thứ hai, nữ trí thức cần rèn luyện kỹ năng kết nối và xây dựng mối quan hệ. Trong kinh tế số, mạng lưới là tài sản, và họ cần thành thạo việc xây dựng và duy trì mối quan hệ cộng đồng, tận dụng các nền tảng mạng xã hội và cộng đồng trực tuyến để tìm kiếm cơ hội, hợp tác và học hỏi. Kế đó, cần phát triển kỹ năng tìm kiếm sự trợ giúp và phán đoán tình huống. Phụ nữ không nên ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia, cố vấn, hoặc các chương trình hỗ trợ, đồng thời cần phát triển khả năng phán đoán tình huống nhanh nhạy, đưa ra quyết định kịp thời và dứt khoát trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh.

Cuối cùng, và có lẽ là quan trọng nhất, là kỹ năng làm chủ công nghệ thông tin và ứng dụng AI. Nữ trí thức cần thành thạo việc ứng dụng công nghệ thông tin, vận dụng những thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0 như trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu, tự động hóa vào mọi khía cạnh của hoạt động quản lý, sản xuất, marketing và điều hành doanh nghiệp. Chỉ khi làm chủ được công nghệ và tư duy số, họ mới có thể thật sự bứt phá và tạo ra lợi thế cạnh tranh.

Xin trân trọng cảm ơn bà Nguyễn Thị Ngọc Linh đã dành thời gian chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về hành trình khởi nghiệp của nữ trí thức cũng như những giải pháp hỗ trợ phụ nữ phát triển bền vững. Chúc bà nhiều sức khỏe và tiếp tục có những đóng góp tích cực cho cộng đồng phụ nữ và sự phát triển của TP.HCM.