Buổi làm việc diễn ra trong không khí cởi mở, thẳng thắn, thể hiện sự quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước đối với vai trò của đội ngũ trí thức nữ, lực lượng ngày càng khẳng định vị thế trong hệ sinh thái khoa học và công nghệ Việt Nam.

Buổi làm việc được đánh giá là bước khởi đầu quan trọng cho quá trình tăng cường phối hợp giữa Hội Nữ trí thức Việt Nam và Bộ Khoa học và Công nghệ.

Nguồn lực trí tuệ dồi dào của nữ trí thức Việt Nam

Tại buổi làm việc, GS.TS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam đã giới thiệu tổng quan về tiềm năng, thế mạnh và vị thế của Hội. Hiện nay, Hội có hơn 6.000 hội viên, trong đó có 24 giáo sư, 232 phó giáo sư, hơn 760 tiến sĩ và gần 2.000 thạc sĩ. Các hội viên hoạt động trong nhiều lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, nông nghiệp, kinh tế, ngoại giao, môi trường, văn hóa nghệ thuật…

Đây là nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu, tư vấn chính sách và triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ ở nhiều cấp độ, từ địa phương đến quốc gia. Trong nhiều năm qua, đội ngũ nữ trí thức đã có những đóng góp đáng kể trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phát triển cộng đồng và xây dựng chính sách.

Ban Thuờng Vụ Hội Nữ trí thức Việt Nam tại buổi làm việc.

Theo GS.TS Lê Thị Hợp, với lực lượng chuyên gia đông đảo và đa ngành, Hội Nữ trí thức Việt Nam hoàn toàn có khả năng tham gia thực hiện các chương trình, đề tài, dự án khoa học công nghệ ở cấp bộ, cấp quốc gia, đặc biệt trong những lĩnh vực liên quan đến phát triển bền vững, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, môi trường, nông nghiệp xanh và các vấn đề xã hội.

Thực tế, Khoản 7 Điều 23 và Khoản 4 Điều 44 của Nghị định 126/2024/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức, hoạt động và quản lý hội đã quy định rõ: các hội có quyền được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tạo điều kiện tham gia thực hiện các chương trình, đề án, dự án phù hợp với tôn chỉ, mục đích của hội; đồng thời, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm hỗ trợ, phối hợp và giao nhiệm vụ cho các hội khi đáp ứng đủ điều kiện.

Tuy nhiên, theo Hội Nữ trí thức Việt Nam, từ năm 2021 đến nay Hội chưa được Bộ Khoa học và Công nghệ giao bất kỳ đề tài, nhiệm vụ hoặc dự án khoa học nào, dù tiềm lực đội ngũ chuyên gia và kinh nghiệm thực tiễn hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu tham gia các nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp Bộ hoặc cấp Nhà nước.

Mong muốn được đóng góp nhiều hơn cho đất nước

Trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức, cũng như tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại các cuộc gặp mặt nữ trí thức, văn nghệ sĩ tiêu biểu, việc huy động nguồn lực trí tuệ của đội ngũ nữ trí thức tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế – xã hội được xem là yêu cầu cấp thiết.

Với tinh thần đó, Hội Nữ trí thức Việt Nam bày tỏ mong muốn Bộ Khoa học và Công nghệ quan tâm giao cho Hội một số đề tài, dự án, nhiệm vụ khoa học và công nghệ phù hợp với chức năng, thế mạnh của Hội.

Bên cạnh đó, Hội cũng đề xuất được tham gia vào các hội đồng tư vấn, phản biện, tuyển chọn và nghiệm thu nhiệm vụ khoa học công nghệ thuộc Bộ; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Bộ và Hội nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực trí thức nữ trong triển khai các nhiệm vụ chiến lược về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Lãnh đạo Hội khẳng định, nếu được giao nhiệm vụ, Hội Nữ trí thức Việt Nam sẽ huy động đầy đủ đội ngũ chuyên gia, các nhà khoa học nữ có năng lực chuyên môn cao để bảo đảm chất lượng, tiến độ và hiệu quả của các nhiệm vụ được triển khai.

Nhiều đề xuất thiết thực từ các nhà khoa học nữ

Tại cuộc làm việc, các nhà khoa học nữ tham dự cũng đã đưa ra nhiều đề xuất cụ thể nhằm phát huy năng lực của đội ngũ nữ trí thức trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.

PGS.TS Lê Thị Thúy, Trưởng Ban Khoa học Công nghệ của Hội, đề xuất nghiên cứu đề tài liên quan đến nâng cao năng lực sản xuất và quản lý chuỗi thực phẩm sạch phục vụ cộng đồng theo hướng tăng trưởng xanh. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe cộng đồng và phát triển nông nghiệp bền vững.

GS.TS Lê Mai Hương đề xuất nghiên cứu nâng cao năng lực của các nhà khoa học nữ trong việc xây dựng chuỗi dược liệu an toàn, dược liệu sạch trên cơ sở đổi mới công nghệ và sáng tạo khoa học. Theo bà, việc phát triển nguồn dược liệu sạch, có chất lượng cao không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người dân mà còn giúp nâng cao giá trị dược liệu Việt Nam trên thị trường.

PGS.TS Lê Thị Thúy, Trưởng Ban Khoa học Công nghệ của Hội Nữ trí thức Việt Nam (giữa) đề xuất nghiên cứu đề tài liên quan đến nâng cao năng lực sản xuất và quản lý chuỗi thực phẩm sạch phục vụ cộng đồng theo hướng tăng trưởng xanh. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe cộng đồng và phát triển nông nghiệp bền vững.

PGS.TS Bùi Thị An cũng nhấn mạnh tiềm năng và thế mạnh của đội ngũ nữ trí thức trong Hội, đồng thời bày tỏ mong muốn các nhà khoa học nữ được tham gia sâu hơn vào hoạt động phản biện chính sách, đặc biệt trong các lĩnh vực như liêm chính khoa học, chính sách phát triển khoa học công nghệ, bình đẳng giới trong khoa học.

Trong khi đó, TS Phạm Thị Mỵ đề xuất nghiên cứu ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý chất thải rắn tại các nhà máy sản xuất thực phẩm, trong đó có các nhà máy sản xuất mì ăn liền. Ngoài ra, bà cũng đề cập đến nhu cầu nghiên cứu các vấn đề xã hội nhân văn và giới, những lĩnh vực ngày càng có vai trò quan trọng trong phát triển bền vững.

Những gợi mở từ các đơn vị chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ

Phát biểu tại cuộc làm việc, ông Trần Quốc Cường, Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội, Nhân văn và Tự nhiên đánh giá cao tiềm năng và năng lực của đội ngũ nữ trí thức Việt Nam.

Ông cũng bày tỏ sự tiếc nuối vì cuộc làm việc giữa hai bên chưa được tổ chức sớm hơn để có thể kịp thời hỗ trợ Hội Nữ trí thức Việt Nam tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc phát huy tiềm năng nghiên cứu khoa học.

Đại diện các đơn vị chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo ông Trần Quốc Cường, tại Bộ Khoa học và Công nghệ hiện nay, đội ngũ nhà khoa học nữ tham gia các hội đồng khoa học và chủ nhiệm các đề tài, dự án khoa học công nghệ cũng khá đông đảo, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của phụ nữ trong lĩnh vực khoa học.

Đối với đề xuất giao cho Hội một số đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, ông Cường gợi ý Hội nên xây dựng các đề tài thể hiện rõ nét vai trò đặc thù của nữ trí thức, có tính khác biệt và không trùng lặp với các đơn vị khác, từ đó có thể tham gia cơ chế đặt hàng và báo cáo lãnh đạo Đảng, Chính phủ xem xét.

Về đề xuất tham gia các hội đồng tư vấn, phản biện chính sách và xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, ông Cường cho biết sẽ báo cáo lãnh đạo Bộ để xem xét mời Hội tham gia phản biện chính sách và phối hợp trong quá trình xây dựng các chương trình khoa học công nghệ.

Ông cũng khẳng định sau cuộc làm việc này sẽ tiếp tục trao đổi với lãnh đạo Hội để tư vấn, hỗ trợ các giải pháp nhằm từng bước tháo gỡ những vướng mắc, tạo điều kiện để Hội Nữ trí thức Việt Nam phát huy tốt hơn tiềm năng trong nghiên cứu khoa học.

Cùng quan điểm đó, ông Lê Đình Hanh, Phó Giám đốc Quỹ Nafosted của Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ phối hợp với Vụ Khoa học Xã hội, Nhân văn và Tự nhiên để triển khai các gợi ý, đề xuất được nêu tại cuộc họp. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng các chương trình, dự án của Quỹ đều được công khai trên cổng thông tin điện tử, vì vậy Hội có thể chủ động theo dõi và tham gia phù hợp với từng nội dung.

Buổi làm việc được đánh giá là bước khởi đầu quan trọng cho quá trình tăng cường phối hợp giữa Hội Nữ trí thức Việt Nam và Bộ Khoa học và Công nghệ. Những trao đổi thẳng thắn, cùng các giải pháp có tính khả thi từ các đơn vị chức năng của Bộ đã mở ra nhiều kỳ vọng về việc phát huy hiệu quả hơn nữa nguồn lực trí tuệ của đội ngũ nữ trí thức, một lực lượng giàu tiềm năng trong hành trình đổi mới khoa học công nghệ và phát triển đất nước.