Cổ họng không chỉ là nơi tiếp nhận thức ăn và không khí mà còn là “cửa ngõ” đầu tiên của hệ hô hấp. Khi virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân gây kích ứng xâm nhập, vùng niêm mạc họng thường là nơi phản ứng sớm nhất.

Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia, một số thay đổi ở cổ họng tưởng như đơn giản như ho khan kéo dài, giọng nói bất thường hay cảm giác đau sâu khi nuốt có thể liên quan đến tình trạng viêm nhiễm đường hô hấp dưới, trong đó có nguy cơ viêm phổi. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này có thể giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời.

1. Ho khan kéo dài, cảm giác vướng như có vật mắc trong cổ

Ho là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể loại bỏ các chất kích thích ra khỏi đường hô hấp. Trong nhiều trường hợp, ho do cảm lạnh hoặc viêm họng thông thường thường đi kèm đờm và giảm dần sau vài ngày.

Tuy nhiên, nếu xuất hiện tình trạng ho khan kéo dài, không có đờm, kèm cảm giác như có vật gì đó mắc trong cổ họng nhưng ho mãi không hết, người bệnh cần chú ý hơn.

Đặc biệt, nếu cơn ho xuất hiện nhiều vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc tăng dần theo thời gian, đây có thể là dấu hiệu cho thấy đường thở đang bị kích thích hoặc có phản ứng viêm bên trong.

Nguyên nhân là khi hệ hô hấp bị tổn thương, các thụ thể cảm giác trong đường thở có thể bị kích hoạt, tạo ra phản xạ ho ngay cả khi chưa xuất hiện các triệu chứng rõ ràng như khó thở hay đau ngực. Nhiều người thường xử lý bằng cách uống nước, dùng viên ngậm hoặc nghĩ rằng do thời tiết, khói bụi. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài bất thường, việc chỉ giảm cảm giác khó chịu ở cổ họng có thể bỏ qua nguyên nhân thực sự bên trong.

2. Giọng nói thay đổi bất thường, khàn tiếng không rõ nguyên nhân

Khàn giọng thường được nhiều người liên tưởng đến việc nói quá nhiều, la hét hoặc viêm thanh quản. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thay đổi giọng nói kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sâu hơn trong hệ hô hấp.

Khu vực khí quản, phổi và dây thần kinh kiểm soát hoạt động của dây thanh quản có mối liên hệ chặt chẽ. Khi vùng xung quanh bị viêm nhiễm hoặc chịu tác động bất thường, chức năng của dây thanh quản có thể bị ảnh hưởng, khiến giọng nói trở nên khàn, yếu hoặc khó phát âm.

Điểm đáng lưu ý là tình trạng này thường diễn ra âm thầm. Người bệnh có thể không cảm thấy đau rõ rệt nhưng nhận thấy giọng nói không còn như bình thường. Nếu khàn giọng kéo dài nhiều ngày mà không liên quan đến việc sử dụng giọng quá mức, đặc biệt đi kèm ho kéo dài, mệt mỏi hoặc cảm giác khó chịu ở ngực, người bệnh nên cân nhắc đi kiểm tra để tìm nguyên nhân.

3. Đau hoặc khó chịu sâu trong cổ họng khi nuốt

Đau họng thông thường thường gây cảm giác rát, nóng hoặc đau ở bề mặt niêm mạc, đặc biệt khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn. Tuy nhiên, một số cơn đau có tính chất khác lại có thể là tín hiệu cần được chú ý.

Nếu cảm giác đau nằm sâu bên trong cổ họng, có xu hướng lan xuống vùng ngực hoặc lưng, đồng thời trở nên rõ hơn khi ho hoặc hít thở sâu, đây có thể là biểu hiện liên quan đến tình trạng kích thích hoặc viêm ở đường hô hấp dưới. Khác với đau họng thông thường, cảm giác này thường khó xác định vị trí, không chỉ tập trung ở vùng amidan hay niêm mạc họng.

Bên cạnh đó, nếu triệu chứng đi kèm sốt, ho kéo dài, cơ thể mệt mỏi, thở nhanh hoặc hụt hơi, người bệnh không nên chủ quan bởi đây có thể là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm nhiễm đang tiến triển.

Bên cạnh việc nhận biết dấu hiệu bất thường, duy trì sức khỏe đường hô hấp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh.

Các chuyên gia khuyến cáo nên giữ độ ẩm phù hợp trong không gian sống, đặc biệt khi sử dụng điều hòa thường xuyên; uống đủ nước để tránh khô niêm mạc đường hô hấp; hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi mịn và các chất gây kích ứng.

Ngoài ra, chế độ ăn uống cân bằng, tập luyện thường xuyên và ngủ đủ giấc cũng giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn trong việc chống lại các tác nhân gây bệnh.

Cơ thể thường phát đi những cảnh báo trước khi bệnh tiến triển nặng. Vì vậy, những thay đổi tưởng nhỏ ở cổ họng như ho dai dẳng, khàn giọng hoặc đau bất thường khi nuốt cũng không nên bị xem nhẹ. Việc phát hiện sớm và kiểm tra đúng lúc có thể giúp kiểm soát các vấn đề về hô hấp hiệu quả hơn.

Nguồn: Sina, Bohe