"Tất cả là lỗi của tôi... Con than đau chân, đau bụng mà tôi lại chẳng coi ra gì", người mẹ ở Trịnh Châu, Hà Nam (Trung Quốc) gục khóc nức nở tại hành lang bệnh viện, hai tay che chặt khuôn mặt sưng húp vì hối hận. Lời tự trách trong tuyệt vọng của cô cũng là hồi chuông cảnh tỉnh đắt giá cho hàng triệu phụ huynh đang nuôi con nhỏ.

Đôi mắt gấu trúc và hành trình sai lầm từ những chẩn đoán "truyền miệng"

Mọi chuyện bắt đầu khi cô con gái 4 tuổi của gia đình xuất hiện quầng thâm màu xanh tím kỳ lạ quanh hai hốc mắt. Nhìn đôi mắt thâm quầng như "mắt gấu trúc" của trò nhỏ, cô giáo chủ nhiệm cẩn thận chụp ảnh gửi về cho gia đình.

Thế nhưng, thay vì đưa con đi khám, người mẹ lại tự "hợp lý hóa" triệu chứng bằng suy đoán cá nhân. Cô cho rằng thời gian nghỉ hè vừa qua, con gái lén thức khuya dùng điện thoại dẫn đến thiếu ngủ trầm trọng. 

Ảnh minh họa

Những ngày sau đó, tình trạng của bé gái ngày càng xấu đi. Đứa trẻ bắt đầu bỏ ăn, hay khóc quấy và liên tục kêu đau bụng, đau chân. Thay vì tìm đến các bác sĩ chuyên khoa, gia đình lại tiếp tục thử nhiều phương pháp dân gian tự phát: Bốc thuốc điều hòa tỳ vị chữa chán ăn, mua canxi về ép con uống vì nghĩ đau chân do "phát triển xương", rồi hàng đêm xoay xở xoa bóp bụng cho con để giảm cơn đau.

Chỉ đến khi đứa trẻ kiệt sức, cơ thể teo tóp và các cơn đau hoành hành dữ dội, người mẹ mới hoảng hốt bế con đến Bệnh viện Nhi đồng Bắc Kinh thuộc Đại học Y khoa Thủ đô (Trung Quốc). Kết quả xét nghiệm lúc này như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào gia đình: Khối u ác tính vùng sau phúc mạc đã bùng phát mạnh mẽ. Đứa trẻ được chẩn đoán mắc U nguyên bào thần kinh (Neuroblastoma) nguy cơ cao, bệnh đã di căn sang giai đoạn M.

"Vua ung thư ở trẻ em": Căn bệnh ẩn mình ma quái

Trực tiếp tiếp nhận ca bệnh, bác sĩ Triệu Văn (Zhao Wen), Trưởng khoa Ung bướu thuộc Bệnh viện Nhi đồng Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết: "U nguyên bào thần kinh được mệnh danh là "vua của các khối u ở trẻ em" bởi độ ác tính cực cao, khả năng xâm lấn tàn khốc và tỷ lệ di căn rất sớm. Khối u này phát sinh từ các tế bào thần kinh giao cảm chưa trưởng thành, chiếm từ 8 - 10% tổng số các ca u ác tính ở trẻ nhỏ. Đáng nói, hơn 90% bệnh nhân rơi vào nhóm dưới 5 tuổi, đặc biệt nguy hiểm ở lứa tuổi sơ sinh dưới 2 tuổi". 

Bác sĩ Triệu phân tích thêm, tính chất "ma quái" của căn bệnh này nằm ở chỗ ngay cả khi khối u nguyên phát còn rất nhỏ, các tế bào ung thư đã có thể "bơi" qua đường máu hoặc hệ bạch huyết để di căn sang xương, gan, da và hốc mắt.

Chụp xạ hình khối u nguyên bào thần kinh

Hiện tượng đôi mắt chuyển màu xanh/tím, hay còn gọi là "dấu hiệu mắt gấu trúc" chính là biểu hiện lâm sàng điển hình khi tế bào ung thư lan đến các mạch máu xung quanh hốc mắt, gây sung huyết và xuất huyết nội mạc. Đáng tiếc, triệu chứng tàn khốc này lại rất dễ bị gia đình nhầm lẫn với hiện tượng va đập, trầy xước hoặc thiếu ngủ thông thường.

Về tiên lượng sống sót, U nguyên bào thần kinh thể hiện sự phân hóa vô cùng khắc nghiệt:

- Nhóm nguy cơ thấp và trung bình: Tiên lượng rất khả quan, tỷ lệ sống sót sau 5 năm đạt từ 90 - 95%.

- Nhóm nguy cơ cao (đã di căn): Tỷ lệ sống sót sau 5 năm tụt dốc xuống dưới 50%, chiếm tới 15% tổng số ca tử vong do ung thư ở trẻ em.

Hiện nay, nhờ sự phát triển của y học, trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao đã có thêm cơ hội sống nhờ liệu pháp miễn dịch kháng GD2 kết hợp hóa trị, phẫu thuật và ghép tế bào gốc. Tuy nhiên, việc phát hiện ở giai đoạn muộn khiến hành trình giành giật sự sống của bé gái 4 tuổi trở nên gian nan gấp bội. Người mẹ sau khi hiểu ra mọi chuyện liên tục vừa khóc vừa đánh vào ngực mình: "Tất cả là do tôi", "tôi đã hủy hoại cuộc đời con mình".

Chuyên gia cảnh báo: Đừng dùng kinh nghiệm cá nhân để "đánh cược" mạng sống của con

Sự hối hận muộn màng của người mẹ ở Trịnh Châu là bài học xương máu cho bất kỳ ai đang làm cha làm mẹ. Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi chưa thể diễn tả chính xác các cơn đau xé ruột hay cảm giác kiệt sức bên trong, chúng chỉ biết thể hiện qua tiếng khóc, sự mệt mỏi và hiện tượng bỏ ăn.

Bác sĩ Triệu khuyến cáo các bậc phụ huynh cần lập tức đưa trẻ đến khoa phẫu thuật ung bướu nhi tại các bệnh viện chuyên khoa, hoặc đơn giản là tới bệnh viện ngay nếu nhận thấy các tín hiệu "báo động đỏ" sau:

- Biểu hiện tại vùng bụng (Khối u nguyên phát phổ biến nhất - chiếm 60%): Bụng phình to bất thường, sờ thấy khối cứng/chắc không đau ở sâu trong ổ bụng, kèm chướng bụng, táo bón mạn tính, bí tiểu hoặc chán ăn.

- Tổn thương lồng ngực, cổ và vùng chậu: Ngực thì ho dai dẳng, thở khò khè, khó thở do u chèn ép khí quản. Cổ thường nổi hạch/khối u cứng ở cổ, kèm hội chứng Horner (sụp mi mắt, thu nhỏ đồng tử, giảm tiết mồ hôi một bên mặt). Còn khung chậu: Khó tiểu, rắt tiểu, bí tiểu hoặc rối loạn đại tiện.

- Tín hiệu toàn thân và hội chứng cận ung: Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân (không đáp ứng kháng sinh), sụt cân nhanh, đổ mồ hôi trộm, tăng huyết áp, tiêu chảy nước kéo dài không đỡ (do u tiết hormone VIP).

Ảnh minh họa

- Suy tủy và thiếu máu: Da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, mệt mỏi, lờ đờ, xuất hiện các vết xuất huyết/bầm tím rải rác trên da.

- Biểu hiện chèn ép tủy sống: Yếu cơ, tê chân tay, mất phản xạ vận động, dơ dáng đi loạng choạng hoặc liệt vận động.

- Dấu hiệu di căn xa (Giai đoạn muộn): Di căn xương/tủy gây đau nhức xương khớp, quấy khóc khi chạm vào tay chân, đi khập khiễng hoặc từ chối bước đi. Di căn hốc mắt dẫn đến quầng bầm tím xanh quanh hai mắt ("dấu hiệu mắt gấu trúc"), mắt lồi, xuất huyết màng tiếp hợp. Di căn gan & da: dẫn đến gan phình to nhanh (ở trẻ sơ sinh) hoặc xuất hiện các nốt sần màu xanh tím dưới da.

Cuối cùng, bác sĩ Triệu nhắc nhở, đừng bao giờ lấy kinh nghiệm cá nhân hay những mẹo dân gian truyền miệng để áp đặt lên những bất thường thể chất của trẻ nhỏ. Khám sàng lọc sớm chính là ranh giới duy nhất bảo vệ tính mạng của con trước những căn bệnh quái ác.

Nguồn và ảnh: QQ, China News